12.5 Trilyon’luk Dava’ya Daha Detaylı Bakış

Bildiğiniz gibi, bütün dünyada serbestçe yapılan VoIP (Voice Over IP – klasik bakır teller-telefon yerine, IP protokolu üzerinden ses aktarımı), ülkemizde yasak. Telefon’un kişiler ve şirketler tarafından 1/5 hatta 1/10 daha ucuza kullanılabilmesine olanak veren bu teknolojinin ülkemizde yasaklanmasının nedeni, ses taşıma konusunda Türk Telekom’a verilen tekel hakkı.

1/1/2004 itibariyle kalkacak olan bu ses tekeli hakkına karşın, uzmanlar ve Telekomünikasyon Kurumu’nun bir önceki başkan Fatih Yurdal zamanında verdiği (ve basında sadece turk-internet.com tarafından yayınlanan) rapor, VoIP’in katma değerli servis olması nedeniyle, yasak olmaması gerektiğini söylüyorlar.

Bir yanda VoIP’in serbest bırakılmamasına rağmen, bu işi gizlice yapan ve sektörde merdiven altı olarak tabir edilen şirketler, diğer yanda Türk Telekom’un VoIP yapıyor iddiası ile bastığı ve dava açtığı şirketler.

Av.Güzeloğlu’nun bahsedilen yazısında, küçük bir firmaya, nasıl hesaplandığı belli olmayan ve Türk Telekom tarafından 600 milyara yakın harç ödenerek açılan 12.5 trilyon TL’lik dava anlatılıyordu. Yazı okuyucularımızın ilgisini bir hayli çekti. 1 tek günde “bu haftanın en çok okunan haberleri” listemize girmeyi başaran yazıdaki kimi detaylar okuyucularımız tarafından sorulunca, konuyu Av.Güzeloğlu ile daha detaylı konuştuk.

turk-internet.com : Okuyucularımız bahsettiğiniz davada bazı konuları anlayamamışlar. Bunları bize daha detaylı açıklayabilir misiniz?

İlk olarak, bu davanın hukuksal boyutu ile ilgili daha detaylı bilgi verebilir misiniz?

Av.Ali Suat Güzeloğlu : Internet üzerinden ses taşıyan firmalara karşı T.Telekom tarafından açılan bu dava, teknik anlamda bir tazminat davasıdır. Sektör tarafından VoIP (Voice Over IP – klasik bakır teller-telefon yerine, IP protokolu üzerinden ses aktarımı)diye adlandırılan teknolojinin kullanımı ile zarara uğradığını iddia eden ana operatör, uğradığı kazanç kaybının dava yoluyla tahsilini amaçlamaktadır.

turk-internet.com : Bahsedilen kişi gerçekten ses trafiği taşıyor mu?

Av.Ali Suat Güzeloğlu : Yazıya konu edilen kişi gerçektir. Ancak; internet üzerinden ses taşıyıp taşımadığını bilmem mümkün değil. Ben taşımadığını düşünüyorum.. Kaldı ki; noterler marifetiyle ve hatta mahkemeler aracılığı ile yapılan tespit işlemlerinde ciddi hatalar yapılmaktadır. İTÜ öğretim görevlilerince hazırlanan bir raporda , protokol analizör cihazı olmadan ses trafiği taşınıp taşınmadığı hakkında fikir yürütülemeyeceği açık olarak belirtilmiştir.

T.Telekom tespitlerinde –konu hakkında ihtisas sahibi olması mümkün olmayan– makine mühendislerine dahi görev verildiğine sıkça rastlanılmaktadır. Üstelik benim incelediğim onlarca tespit işleminde, T.Telekom ısrarla bu cihazı kullanmamakta, kullanmaktan adeta kaçınmaktadır.

turk-internet.com : Bu kişinin, yaptığı iş herneyse, ne kadarlık bir yatırımı – cihazları var. Yani bu kişi 12.5 Trilyon TL’lik tazminat davası açılacak kadar büyük iş hacmi olan bir kişi-şirket midir?

Av.Ali Suat Güzeloğlu : Yazıda da bahsettiğim gibi bir Cisco AS 5300 cihazı olduğunu biliyorum. Bunun dışında sizin de bildiğiniz gibi bu tip cihazların kıymeti süratle düşmekte. Bu kişinin şirketi ve yatırımlarının meblağını tam olarak bilemeyeceğim ama kesinlikle fazla büyük olmayan bir hacimde.

turk-internet.com : 12.5 trilyon TL tazminat, TT’nin ne tür bir kaybının karşılığı olarak düşünüluyor. TT burada uğradığı zararı nasıl tarif ediyor..

Av.Ali Suat Güzeloğlu : 12,5 trilyon lira, T. Telekomun kendi yöntemleriyle tespit ettiği hayali bir rakam.

Neden böyle diyoruz? Bir kere atan kontür üzerinden zarar hesabı yapıldığına göre, bu işin terminasyon olduğu kabul ediliyor demektir. O halde yapılması gereken, T. Telekomun, bu trafiğin yurt dışı santrallerine gelmesi halinde, yurt dışındaki operatörden alması gereken kontür ücretinin kontür sayısı ile çarpılması olmasıydı. Gerçi ses internet üzerinden geldiği için yurt dışındaki operatörün bu tarife üzerinden T.Telekoma ödeme yapması dahi söz konusu edilemez.

Kaldı ki; davalı şirketin atan kontürlerinin tamamının yurt dışı terminasyon konuşmalarından kaynaklandığını, davacı nasıl ispatlayacak merak ediyorum. Yani bu şirkette hiç mi şehir içi ya da şehirlerarası görüşme yapılmıyor? Bu hatları şirketin başka amaçları için kullanmadığı nasıl ispatlanacak?. Hadi diyelim ki hepsi yurt dışından gelen trafik. O halde neden okyanustaki ülke tarifesi ve giden trafik gibi tarifelendiriliyor?.

Bir hukuk davasında temel nokta, iddia edenin iddiasını ispat zorunluluğudur. Yani T.Telekom bu iddialarını, hesaplarını, kontürlerin yurt dışı trafikten kaynaklandığını ve trafik kendi yurt dışı santraline gelseydi dışarıdaki operatörden kaç para alacağını ispat zorundadır. Nasıl yapacak cidden ben de merak ediyorum.

Yurt dışından 2-3 cente satıldığını bildiğimiz, bu işi yapan toptancıların sitelerinde gördüğümüz trafiğin, hesabının 2 – 3 $ üzerinden yapılmasının da hiçbir mantığı bulunmamaktadır. Bu işi yapan şirket hiç olmasaydı acaba T.Telekomun kasasına gerçekten 12,5 trilyon gelir mi girecekti?

turk-internet.com : Bu davanın harçlarından bahsetmişsiniz. Harç neye göre alınır. Bu davada ne kadardır.

Av.Ali Suat Güzeloğlu : Hikayeleştirilen olayda T.Telekom tarafından ödenen harç aslında 160 milyardan biraz daha yüksektir. Dava sonunda da ödenecek harç, 450 milyarın da üstünde olacaktır.

Hukuk mahkemelerinde dava açılırken, karşı yandan istediğiniz tazminatın % 0,54 (binde 54) ü kadar harç ödersiniz. Bu miktarın 1/4’ü davanın açılması anında peşin ödenir. Bakiye kısım davayı kazanmanız halinde kararın teslimi anında tahsil edilir. Siz ödediğiniz bu harcı esas alacağınızla birlikte karşı taraftan talep edebilirsiniz.

turk-internet.com : Eğer dava TT tarafından kazanılırsa, harçlar geri alınır mı? Kazanılsa da ilgili kişi ortadan yok olursa alınabilir mi? Alınamayınca ne oluyor? Nereye yazılıyor bu zarar?

Av.Ali Suat Güzeloğlu : Bu sorunuza cevabı yukarıdaki sorularınızda verdim. T.Telekom 600 küsur milyar harcı ödedikten sonra alabilirse davalıdan alabilecektir. Kaldı ki; bu para kişiden değil, şirketten tahsil edilecektir. Ödenmezse şirketin masa ve sandalyelerini varsa bulduğu diğer eşyaları ( ! ) T.Telekom haczedebilecektir.

Tahsil edilemeyen alacağın TT bilançosunda nasıl muhasebeleştirildiği konusunda sanırım mali müşavir ve muhasebeciler daha doğru bilgi verebilirler.

turk-internet.com : 12.5 Trilyon TL, davanın açıldığı kişiden tahsil edilebilir bir para mıdır?

Av.Ali Suat Güzeoğlu Bu paranın davalıdan tahsil edilme olasılığı 0’dır. Çünkü böyle bir para hiçbir zaman kazanılamaz. Hele ki, bize başvuran kişinin yaptığı yatırım büyüklüğü ile. 12,5 trilyon gibi bir paranın VoIP işinden kazanılabilmesi böylesi bir yapı içinde fiilen mümkün değildir.

turk-internet.com : O zaman sizce bu dava neden açılıyor?

Av.Ali Suat Güzeoğlu : Bu soru üzerine sadece tahminde bulunabilirim. Bence tahsil edemeyeceğinizi bildiğiniz alacakları yargıya taşırken daha hassas davranmak zorundasınız. Benim düşüncem böylesi büyük bedelli ve tahsil edilemeyecek davaları açmanın nedeni bilanço makyajı olabilir.

Düşünmek dahi istemediğim diğer konu ise; T.Telekomun böylesi büyük davaları, tarafların iyi takip edemeyip kazanması halinde olayı siyasi otoriteye götürme isteği olabilir. Bu durumda belki de ellerinde 200 – 300 trilyonluk mahkeme kararı ile basın ya da siyasetçilere gidip “bir hortumlama olayını da biz bulduk”, diyeceklerdir. Bu sektörde olan herkesin de bildiği gibi bu paralar sektörde asla kazanılmamıştır.

Ancak; basın ya da siyasetçilerin olayı ciddiye alması halinde sektörde varolmaya çalışan firmaların üzerine “Buffolo” operasyonları ile gidilmesi bile olası olacaktır. Umuyor ve diliyorum ki; T.Telekomun bu veya benzer bir niyeti yoktur.

turk-internet.com : Benzer şekilde başka davalar açılabilir mi?

Av.Ali Suat Güzeoğlu : Benzer davalardan haberdarım. Pek çok firmaya bu tip davalar açıldı. Bir kısmına da açılmak üzere.

turk-internet.com : 10. 1/1/2004’te yani serbestleşme tarihi geldiği zaman, bu ve benzeri davalara ne olacak?

Av.Ali Suat Güzeloğlu : Açılan bu davalar tekel süresinin sona ermesinden hiçbir şekilde etkilenmeyecektir. 31.12.2003 tarihinden sonrada adli süreç işleyecek ve tekelin sona ermesinin mevcut davalara bir etkisi olmayacaktır.

turk-internet.com : İşte sevgili okuyucularımız, hikaye böyle. Son olarak vurgulamak istediğimiz bir husus daha var

Türk Telekom’un VoIP iddiası ile açtığı 100 civarındaki davanın 1 tanesi hariç hiçbirisi sonuçlanmamış durumda (sonuçlanan tek dava VoIP nedeniyle değil, anlaşmaya uygunsuzluk bulunması nedeniyle sonuçlanmıştır).

Çünkü, hukuksal olarak konu net değil. 10’larca bilirkişinin verdiği VoIP yasak olmamalıdır raporuna karşın TT neden dava açmaya devam ediyor, büyük bir soru işareti. Çünkü, bir yandan 12.5 trilyon TL gibi zararlardan bahseden TT, aslında VoIP serbest kalsa, alabileceği data hattı gelirlerini şu anda –bu işi nasıl yaptığı belli olmayan– merdiven altı firmalarına terk ediyor.

Yani bir yanda toz dumana karışırken, diğer yanda, kuralsızlığın arkasına sığınan ve bu işi yaparak gerçekten haksız kazanç sağlayan – sağladığı kazancın içinden gerekli ücretleri ödemeyen pek çok merdiven altı firma var.