25 Ağustos 2002 tarihinde gerçekleştirilmiş olan DMO ihalesi hakkında, ihalenin yapıldığı tarihlerde siz okurlarımıza ihalenin kapsamı, katılan firmalar, araştırmalarımız ve yerli firmalardan aldığımız bilgilerle, DMO yetkililerinin beyanları ve Resmi mercilerin yorumlarını içeren birçok konuyu masaya yatırmıştık, sizlerle paylaşmıştık. (Bkz: Türkiye’nin Kapıları Türk Yazılımlarına Kapalı mı?)
O günlerde DMO tüm sorularımıza rağmen, ihaleyi yapmakta ısrarcı davranmış ve iptal etmemişti. Ancak yazılarımızın yarattığı kamuoyu nedeniyle de, o günden beri ihale sonucunu açıklamıyorlar. Yine de iptal de etmiyorlar.
DMO ihalesi bizim dışımızda da bazı yayın gruplarında yer aldı. Aynı günlerde Hürriyet Gazetesi bu konuya eğildikten sonra, geçtiğimiz hafta da Zaman Gazetesinde Şerif Erdikici imzalı bir haber Devlet Malzeme Ofisi, adrese teslim ihale düzenledi başlığı ile verilerek, bize konuyu tekrar hatırlattı. Tüm taraflarla görüşerek gerçekleştirilen haberde “DMO’nun yaptığı ihalede firma isimlerinin açıkça yazılması yerli yazılım firmalarından tepki topladı. Yerli yazılım firmalarının yetkilileri, “İhaleye madem isim yazılarak çıkılacaktı, niye ihale yapılıyor ki? Versinler Oracle’a olsun bitsin.” dedi” deniyor.
Bugün sayfamızda pırıl pırıl bir Türk gencinin kendi başına ürettiği bir yazılımla ABD’de AOL, ICQ’nun önüne geçerek, ödül kazandığını okuyacaksınız. Geçen hafta da başka bir yazıda bir başka Türk gencinin yine kendi başına robot yazılımı geliştirdiğini okudunuz. Şimdi bunlara bakınca, neden Türk Resmi Kurumlarının kapıları Türk Yazılımlarına kapalı diye bir kez daha sormak ihtiyacı hissediyoruz.
Üstelik daha da kötüsü, DMO ihalesi şartnamesinin çok benzeri, sadece 2-3 yeri değiştirilmiş şartnameler bugünlerde başka kurumlarda önümüze çıkmaya başladılar. turk-internet.com’un kazandığı okur güveni nedeniyle, her türlü haber bize muhtelif kanallardan akıyor. Daha kötüsü bazı kurumların doğrudan içinden de bilgiler gelebiliyor. İstemesek bile duyuyoruz. Türk gençlerin başarıları ile seviniyor, sektörün önünü tıkayan ve rekabete aykırı olan hareketler nedeniyle de üzülüyoruz.
turk-internet.com’a ulaşan iddialardan birinde Bursa Yaylı Sistem ve Ankara Tetaş ihaleleri örnek gösterilerek “Oracle’ın ihale şartnameleri hazırladığı ya da hazırlattığı” iddiasında bulunuluyor ve bu iddia, ilgili ihalelerin maddeleri gösterilerek sunuluyordu.
Rekabetin tesis edilmesi için Avrupa Birliğinin uyum yasaları çerçevesinde kurulmuş olan Rekabet Kurumu ve 1/1/2003’te çalışmaya başlayacak olan Devlet İhale Kurumu adlarını taşıyan ve regulatory body-düzenleyici kurum olarak çalışan kurumlarımız da var ama bu iddialar neyi anlatmaya çalışıyor diye merak ettik.
DMO’nin çıkmış olduğu yazılım ve donanım ihalesine şartnamede yeralan bazı kısıtlayıcı maddeler sebebiyle yerli yazılımevleri malesef katılamamıştı. Çünkü ihaleye ait şartname dolaysız SAP ve Oracle ERP yazılımlarını şart koşuyordu. Hoş SAP’nin bile karşılayamadığı maddelerin yeralması sebebiyle SAP’de bu ihalede safdışı bırakılmıştı. Geriye kalan tek yazılımcı firma ise Oracle olmuştu.
Oracle dünyanın en büyük yazılımcı firmalarından birisi, ürünlerinin başarılı olduğunu da biliyoruz. Ancak ihaleler de bu şekilde isimlerinin doğrudan ya da dolaylı (bazı ihalelerde ancak belli bir firmanın ürünü ya da eğitimi belirtiliyor, yani yine adresleme yapılıyor) bir şekilde kullanılması, kendilerini de rahatsız eder diye düşündük ve konuyla ilgili olarak Oracle yetkililerine konuyu ilettik. Sorularımız;
- 1. Oracle ihale şartnamesi hazırlayıp bu devlet kurumlarına mı veriyor?
2. Eğer hazırlamıyor ya da hazırlatmıyorsa, bu şartnamelerde illa Oracle’dan alınmasını zorlayacak şekilde gizli/açık ifadeler olmasını nasıl yorumluyorsunuz? Nasıl yorumlamak lazım? Bu kadar tesadüf olabilir mi?
şeklindeydi.
Sorularımıza, Oracle Ankara Bölge Müdürü Cem Şatana cevap verdi. Kendisinden gelen mail şu şekildeydi;
- Öncelikle tarafınıza gelen iddiaları, araştırmaya yonelik sergilediğiniz saygın gazetecilik için teşekkür ederiz. Sanırım tarafınıza ulaşan bazı eksik ya da yanlış ibareler var, mümkün olduğu kadar açıklamaya çalışayım.
Oracle Corporation, 25 yılı aşkın bir süredir çeşitli ürün ve hizmetle faaliyet veren ve ilişkisel veritabanını ticari olarak piyasa ilk sunan dünyanın ikinci büyük yazılım firmasıdır. 80’i aşkın ülkede 40.000 üzerinde çalışanı bulunan Oracle, Türkiye’de 13 yıldır hizmet vermektedir; Türkiye’de toplam 150 çalışanı ile, Kamu ve özel sektörde, savunma sanayinde, Bankacılık ve finans kuruluşlarında, birçok büyük holding ve kuruluşlarını içeren 2000’i aşkın kurumsal kullanıcısı bulunmaktadır.
Bu süreç zarfında müşterilerine vermiş olduğu profesyonel hizmetlerinden dolayı herhangi bir şikayete maruz kalmamıştır. Bunun göstergesi olarak ta, Dünya’daki Veritabanı pazarının %56’sı, Türkiye’de de %70-75 arası Oracle ürünlerini tercih etmiştir.
Kamu veya özel, Kurumların Satınalma & Ihale prosedürleri çerçevesinde marka belirtilerek ihtiyaç duyulan ürün tedarik edilebilmektedir. Bu durum, yine sektörümüz içinde, işletim sistem, masaüstü ofis uygulamaları, network araçları vb. ürünleri için de geçerlidir. “De facto” standartları oluşmuş olan ürünler için, sektör bağımsız benzer bir durum teşkil etmektedir. Bu hususta ifade edilen gibi “Oracle’in sartnameyi hazırlatma” gibi bir işlevi yoktur. Bu tamamen kurumların kendi seçim ve tercihidir.
Bununla beraber, mevcut ortamında Oracle ürünlerini kullanan kurumların ihtiyaç duyduğu ek ürünler için ya da kullanıcı lisanları yükseltimi için, açık olarak ürünleri belirtebilmektedir. Mailiniz de ismi geçen kurumlar dışında da bunun örnekleri hem bizim faaliyet alanımızdaki ürünler hem de diğer başka firmaların ürünleri için çeşitli örneklere sahiptir.
“Alacaklar Muhasebesi” ibaresi, Oracle uygulamasina has bir ifade değildir, “Temel Muhasebe Sistemine” has bir ibaredir.
Ancak bu cevapta çelişen noktalar var. Bunlardan ilki bizim DMO ihalesi konusunda yaptığımız yayının özünü ilgilendiriyor. Madem “de facto” bir firma var. NEDEN İHALE YAPILIYOR? İhale yapılması gerekmez bu durumda. Devlet doğrudan bu ürün tek der ver alır. Öyle değil mi?
Ancak, belirtmek istediğimiz bir husus şu; Oracle’a ya da yetkililere sorduğumuz konu VERİ TABANI değil. Biz ihalelerdeki UYGULAMA YAZILIMLARI’ndan bahsediyoruz. Bu uygulama yazılımları ORACLE VERİ TABANINA üzerine kurulabilir. Ya da başka bir veri tabanına. Diğer yandan; Oracle bu konuda Cem Bey’in ilettiği kadar “de facto” değil. Hatta bundan 6 ay önce yayınladığımız IBM, Veritabanı Satışlarında Oracle’yi Geçti haberine bakarsanız, şu sıralar IBM’in Veri tabanı konusunda önde olduğunu göreceksiniz. 2 gün önce yayınladığımız Yahoo, Açık Sistem ve PHP ile Kucaklaşıyor başlıklı haberde de Dünya’nın en büyük portallerinden Yahoo’nun Oracle veri tabanını bırakarak MySQL’e geçtiğini göreceksiniz.
Kaldı ki, dediğimiz gibi bizim başından beri belirttiğimiz husus bu veri tabanı üzerine kurulacak olan UYGULAMA YAZILIMI idi. Sorulduğunda hem DMO, hem de Oracle yetkilileri nedense bu konuyu farklı şekilde aktarmayı ve veri tabanı konusuna çekerek, çarpıtmayı tercih ettiler. Ama biz ısrarla neden uygulama yazılımı konusunda kapıyı açmıyorsunuz diye soruyoruz.
Uygulama Yazılımında bir sürü firma var. Bunların bir kısmı Türk, bir kısmı Yabancı. Bizim derdimiz ise, “kapıların neden kapandığını” sormaktı. Neden eşit ve adil koşullarda bir ihale yapılmıyor sorusunu soruyoruz. Bu konuda Oracle yetkililerinin de hassas davranmalarını bekliyoruz. Çünkü ABD’de bu tür bir problemi yaşadılar. Oracle Fiyatlarını Web’e Taşıyor başlıklı yazıdan görüleceği üzere, ihalesiz yapılan alımlar Oracle’ın başına “ABD halkını 16 Milyon $ zarara uğratmış olabilir” savıyla, 8 ay sonra dert açmıştı.
Kamuoyunun vicdanı ve sesi olmaya devam edeceğiz. Bu Türk Bilişim sektörü için önemli olduğu kadar, yama yapılmadan doğrudan Türkiye için yazılmış yazılımları kullanacak kurumlar için de önemli. Bizim açımızdan ise, belki şimdiye kadar halk olarak takip etmedik ama 2001 yılındaki kriz ve işsiz kalan binlerce Türk gencini gördükten sonrra, artık vergilerimizin nasıl harcandığını, rekabet ortamında program satın alındığını bilmek hakkımız.
Önümüzdeki günlerde, araştırma safhasında olduğumuz yeni 2 ihale hakkında daha bilgi veriyor olacağız.
Kaynak : 