Bütün dünyada IT sektörünün 3 ana müşterisi var. Kamu, Finans ve Telekom firmaları. Ülkemizde bu firmaların hemen hemen hepsi, 1990 sonrasında büyük IT müşterileri oldular ama hep eleştirilen tarzda nerdeyse % 100 yabancı yazılım ve donanımlar. Bu konuda büyük müşteri olmanın avantajını, yani talepte bulunmayı, ya da offset anlaşmalar yapmayı da pek beceremedik.
Bunları Fatih projesi ile ilgili olarak belirtiyorum. Çünkü 8,5 milyar TL’lere varması beklenen büyüklüğü ile dünyanın pek çok IT firmasını heyecanlandıran Fatih projesi hala!! ülkemiz için büyük fırsat haline dönüştürülebilir.
Çünkü en büyük parçası henüz yolda. 10,6 milyon adetlik ihale süreci bugünlerde hızlandırıldı. % 60-40 şeklinde 2 firmadan alım yapılacak olan bu ihaleye, son gerçekleştirilen 675.000 adetlik ihaleyi kazanan Telpa’nın verdiği fiyatla bakarsak 3,3 milyar $ gibi bir rakam oluşuyor.
10,5 milyon adetlik tablet alımına bakıldığında, bir tarafında, yazılım fırsatları ve donanım şansı varsa, diğer tarafında da kültürel bir boyut mevcut.
Yerli Üretim ama Ne Kadarı Yerli?
Bu tablet ihalesi ile, yıllardan bu yana istenen düzeye ulaşamayan yazılım sektörüne bir nefes sağlanabilir. Ama etrafta daha çok çok uluslu firmaların yazılımlarının konuşulduğunu görüyor ve üzülüyoruz. Yıllardır, parasal güçleri, reklam olanakları ve lobi destekleri ile her türlü kamusal yazılımı kazanan bu firmaların yanında yerli yazılıma acaba avantaj verilecek mi? Yerli yazılımla, çocuklarımıza kendi kültürümüze uygun olanaklar sağlanırken, yazılım firmalarının da, 2023 hedefleri için bir eşik atlamaları ve hatta yurtdışı için referans sağlamaları mümkün olabilir.
Ama daha önemlisi, olayın donanım tarafı. Son günlerde Turkcell ve Vodafone gibi firmalardan “yerli telefon” atakları duyuyoruz (yakında daha detaylı haber olacak). Çünkü her yıl ülkemize 15 milyar TL’ler dolayında cep telefonu ithal ediliyor ve tabi ki, cari açığın önemli bir parçasını oluşturuyorlar. Cep telefonlarına her yıl bu kadar çok para harcama konusundaki eleştirileri, hem tüketiciler adına, hem de cep telefonu operatörleri için BTK Başkanı Tayfun Acarer ya da Ulaştırma, Denizcilik, Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım’ (diğer bazı bakanlar da) sık sık ifade ediyorlar. Çünkü rakam az-buz değil, yılda 15 milyar TL.
Ama ya devletin kendisinin yapacağı 10,6 milyonluk tablet alımı?
Eğer devlet kendisi bu alımı yerli yapmazsa, bundan sonra cep telefonu alımları konusunda eleştiri yapma hakkını nerden bulacak?
Zaten madem cari açık, madem 2023 hedefleri.. bu konuda yerli teknolojinin desteklenmesi şart.
Hükümet de bunu farkında ki, projeye “yerli” şartı konuldu. Ama biz “yerli” şartının tablet tarafında bugüne kadar ki fatih alımlarında pek de gerçekleştirilmediği düşüncesindeyiz. Sadece satış yapan firmalar yerli oldu.
Yerli Üretim Ne Anlama Gelir?
Yerli üretim cümlesi de, bugünün dünyasında kendi içinde pek çok bileşeni barındırıyor. Tasarım mı, parçalar mı, üretim mi? Ya da sadece istihdam mı?
Bizim yerli üretim ile anladığımız ise; işlemci gibi bazı parçaların yabancı olmasına karşın, tasarım, birleştirmek ve istihdamın yerli olması. Hatta mümkünse yerli bir işletim sistemi ile.
Yerli üretim yapılması durumunda, ülkemizde hem tablet, hem de cep telefonu cihazı alanında önemli bir tecrübe ve üretim yeteneği ve belki ileride ihracat şansı elde edilmiş olacak.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın konuyu hızlandırdığı ve ihaleye katılmak için başvuran firmalarla, yerli üretime yönelik görüşmeler yapacağı bildiriliyor. Bu görüşmeler sonrasında, yerli üretim konusunda komisyon üyelerini ikna eden firmalarla fiyat ve diğer şartların pazarlığı konusunda görüşmeler devam edecek. Sürecin 3-5 ay alabileceği düşünülüyor.
Bakalım komisyon üyeleri “yerli” ifadesi ile ne anlıyor?
2014 Yılında Bütçe’den Fatih’e Ayrılan pay 1,4 Milyar TL
TBMM Genel Kurulu’nda Bütçe ile ilgili olarak dün bir konuşma yapan, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, en büyük payın 78,5 milyar TL ile eğitime ayrıldığını ve bunun içinde de, Fatih’e 2014 yılında merkezi bütçeden ayrılan payın 1,4 milyar TL olduğunu açıkladı. Hatırlanılacağı üzere 2013 bütçesinde de Fatih’e ayrılan pay aynıydı yani 1,4 milyar TL:
Fatih Projesinde Bugüne Kadar Neler Oldu?
Hazır 2013 sonunda nerdeyize bakarken, bir de bugüne kadar ki alımları hatırlayalım;
Fatih (Fırsatları Arttırma, Teknolojiyi İyileştirme Hareketi) projesinde, 2011 yılındaki ilk adımda Ankara, Balıkesir, Bingöl, Diyarbakır, Erzincan, Kayseri, Erzurum, İstanbul, Karaman, Rize, Samsun, Uşak ve Yozgat’ı kapsayan 13 ilde 8500 tabletle pilot uygulama yapıldı. Bu ihaleyi General Mobile kazanmıştı[1].
2012 başında, Vestel Elektronik FATİH Projesi kapsamındaki ilk dilim 3.657 orta öğretim okulu için yapılan ihalede 85.000 “etkileşimli tahta” sözleşmesini imzaladı[2].
Netaş, bilgi teknolojileri altyapısını sağladığı 110 adet hizmet içi uzaktan eğitim sınıfının entegrasyonunu gerçekleştirdi[3].
Bunlarla 2012’ye gelindiğinde, Fatih projesinin geldiği aşama zamanın Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer tarafından TBMM’de şu şekilde verilmiş[4].
2012 sonunda yeni 49.000 adetlik tablet ihalesini Vestel kazandı[5].
Türk Telekom, ise Fatih Projesi kapsamında 1. Bölge olarak anılan Batı Bölgesi ve 2. Bölge olarak anılan Orta Anadolu ve çevresindeki 2 bin 236 okulun “yerel alan ağı, aktif cihazlar ve pasif üyelerin kurulumu” ihalesini kazandı[6].
13 milyon öğrenciye tablet dağıtımı, 467 bin sınıfa akıllı tahta ve 650 bin öğretmene bu teknolojiler eşliğinde eğitim verilmesi anlamına gelen ve Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri tarafından “dünyanın en büyük eğitim projesi” olarak tanımlanan “Fatih” projesine 2013 bütçesinden şanına uygun bir miktar yani 1,4 milyar TL ayrıldı[7].
Datateknik firması, Fatih Projesi’nin İç Anadolu ve Ege Bölgesi’ndeki 8 bin 500 okulu kapsayan bölümünün ihalesini kazandı. Fatih Projesi’nin Doğu Anadolu Bölgesi’ni kapsayan kısmını ise Sentim firması kazandı[8].
2013 sonunda, 9cu sınıf öğrencileri ve öğretmenlerine dağıtmak üzere dün başlayan 675.000 tablet, 550.000 kılıf ve 125.000 klavye ihalesinde, bugün 3 firmaya “teknik spesifikasyonları yerine getirmedikleri” gerekçesiyle teklif zarfları geri iade edildi. Telpa Telekom ihaleyi kazandı[9].
Fatih Projesi kapsamında 347 bin 367 akıllı tahta satın alımı için temmuz 2013 başında gerçekleştirilen ihalede en düşük teklifi 999.722.226 Türk Lirası ile Vestel verdi ve ihaleyi kazandı[10].
[1] Fatih Projesi ‘İlk Tablet Dağıtım İhalesi’ni General Mobile Kazandı
[2] Vestel Fatih Projesi İlk Aşaması için Akıllı Tahta Sözleşmesi İmzaladı
[3] Netaş Fatih Projesi Kapsamında 110 Uzaktan Eğitim Sınıfını Hizmet içi Eğitim için Entegre Ediyor
[4] Fatih Projesinde Haziran 2012 İtibariyle Durum
[5] Vestel Elektronik Fatih Projesinde 49.000 Adetlik Tablet İhalesini Kazandı
[6] Fatih’in 1nci ve 2nci Bölge Altyapısını Türk Telekom kuracak
[7] 2013 Bütçesinde Fatih Projesine 1,4 Milyar TL Ödenek Ayrıldı
[8] Datateknik Fatih Projesinde 8,500 Okulluk 2.ci Fazı Kazandı
[9] Fatih Projesi 675.000’lik Tablet İhalesinde 3 Firma Elendi, 2 Firma Değerlendiriliyor
[10] Vestel, Fatih Kapsamında 347 bin Akıllı Tahta için En Düşük Teklifi Verdi
Kaynak : 