İnternet Servis Sağlayıcıları Derneği (TİSSAD), TBMM’de yeni hazırlanan RTÜK Kanunu’na internet yayıncılığının dahil edilmesi konusundaki görüş ve tepkilerini ifade etmek amacıyla bir basın toplantısı düzenledi. 31.05.2001 Perşembe günü Dedeman Otel’de gerçekleşen toplantıda TİSSAD yönetimi, Meclis’te görüşülen tasarıya yeni bir madde eklenerek, internetin geleceğini karartacağını ifade etti. Söz konusu yasa, interneti RTÜK tarafından izlenir, denetlenir ve cezalandırır hale getirirken, internetin Basın Yasası kapsamına alınmasıyla gazete ve dergi çıkarırken yerine getirilmesi gereken tüm yükümlülüklerin web sitesi açarken de yerine getirilmesini kapsıyordu.
İSS’ler, İçişleri Bakanlığı talimatıyla Ulaştırma Bakanlığı’na danışılarak hazırlanan yeni İnternet Yasa Tasarısı “İnternet Üst Kurulu Görevleri ve Teşkilat Yapısı Hakkında Kanun Tasarısı Taslağı”nın da, internete sadece cezai açıdan baktığını belirttiler. Ticaret ve Ceza kanunlarına giren suçların nerede işlenirse işlensin, suş sayılacağının açık olduğunu dile getiren TİSSAD yöneticileri internete sansür, denetim ve totaliter bir anlayışla yaklaşmanın çağdaş IT endüstrisi ile bağdaşmadığını söylediler.
TİSSAD yönetimi, söz konusu tasarılar hazırlanırken uygulayıcıların, bu işe büyük yatırım yapmış olan kuruluşların görüşlerinin alınması gerektiğini önemle vurguladılar.
Özgür İnternete RTÜK Kelepçesi
Toplantıya konuşmacı olarak katılan Prof. Dr. Gürsel Öngören yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“3984 sayılı radyo ve televizyon yayınları hakkındaki kanuna; “her türlü teknoloji ile ve her türlü iletişim ortamında yapılacak yayın ve hizmetlerin usül ve esasları, Haberleşme Yüksek Kurulu’nun belirleyeceği strateji çerçevesinde üst kurulca tespit edilip, Haberleşme Yüksek Kurulu’nun onayına sunulur. Bu yayın ve hizmetlerin mevzuata uygunluğu, üst kurulca denetlenir” hükmü eklenmeye çalışılıyor. Bu hüküm belki de bu gün Meclisten geçecek. İşte o zaman özgür ve sınır tanımaz internete RTÜK kelepçesi takılmış olacak. Yeni uydurulan Haberleşme Yüksek Kurulu ile RTÜK paslaşarak interneti zaptı-rapt altına almaya çalışacaklar ama nafile.Çünkü interneti burada sıkıştırırsan diğer taraftan çıkar ve neticede özgür iletişimi engelleyen kişiler olarak bu yasa tasarısını gündeme getirenler sorumlu olacaklardır. Bu ek madde ile tüm internet yerine, sadece internet üzerinden radyo ve televizyon yayınları kapsama alınabilir, doğrusu da budur. Bunun için de “yayın ve hizmetlerin” ibaresi yerine “radyo ve televizyon yayınları” ibaresi koyulur ve sorun biter.
İnternetle ilgili başka bir değişiklik teklifi ile iletişim özgürlüğü dinamitleniyor. 5680 sayılı Basın Kanunu’na bir maddenin eklenmesi ile ilgili tasarının 27. maddesi “5680 sayılı kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
Ek madde 9- Bu kanun hükümleri bilişim teknolojileri ve internet ortamında sayfa açılması veya elektronik gazete, elektronik bülten vb. suretiyle yayınlanan her türlü yazı, resim, işaret, sesli veya sessiz görüntü, ileti ve benzerleri hakkında da uygulanır.”
Öncelikle, Basın Kanunu yazılı basın araçlarına uygulanır, internete uygulanamaz. Bu maddenin Basın Kanunu’na yamalanmasının sonuçları ülkemiz kullanıcıları için olumsuz olacaktır.
Bu düzenlemenin yasallaşması durumunda internet ortamında gerçekleşen hemen hemen her türlü eylemin, Basın kanunu kapsamında değerlendirilebilmesi ve Basın Kanunu’ndan kaynaklanan yaptırımların da kişi ve kuruluşlara uygulanması söz konusu olabilecektir. Ayrıca bu yeni yasa tasarısıyla Basın Kanunu’nda yeralan cezai müeyyideler çok ciddi bir şekilde ağırlaştırılmaktadır.
Bu düzenleme karşısında, bir “ileti” ile “yalan haber” yayılması durumunda, bu ileti ile ilgili olarak iletiyi hazırlayan kişinin yanında “sorumlu müdürün”, “mevkute sahibinin” veya “naşirinin” de tespiti gibi bir gariplikle uğraşılacaktır. Ayrıca kişiler bir e-posta yani ileti yollamadan önce çok ciddi düşünmek zorunda kalacaklardır.
Bu düzenleme sonucunda internette sayfa açmak isteyenler en az 21 yaşında olacak, sayfa açabilmek için valiliğe başvurmak, hazırladıkları sayfanın ikişer kopyasını savcılığa göndermek zorunda kalacaktır. Bu tasarı kabul edilirse, web sayfalarının en az lise mezunu ve 21 yaşından büyük bir sorumlu müdürü olacak. Yabancıların, web sitesi açmak için Dışişleri Bakanlığı’ndan görüş ve İçişleri Bakanlığı’ndan izin alması gerekecek.
Toplantıda basın mensuplarının yönelttiği sorulara, cevaplar şu şekilde gerçekleşti.
Nasıl bir kanun hazılanması gerekiyor, TİSSAD bu konuda ne yapacak?
Öncelikle elektronik imza ile ilgili kanun çıkarılmalıdır. Bilgiye ulaşıldığı zaman bu bilgilerin üçüncü kişilere karşı korunmasıdır. Bu kanun çıktığı zaman internetle ilgili sorunlar çözülebilir. Elketronik imza ile ilgili bir çok başvurular oldu fakat bu kanun bir türlü çıkarılmadı. Türkiye olarak bu kanunu tartışıyor olmalıydık. Yasa taslağı ile ilgli olarak iki gün önce haberdar olabildik ve bu taslağı hazırlayanın kim olduğunu bulamadık. Dernek olarak İnternet Üst Kurulu üyesiyiz, ancak bu konuda bizim hiçbir şeyden haberimiz olmadan tek bir eklemeyle konu meclise getirildi. İnternet sektörü ile politikacıların gündemi farklıdır. Bu yasa uygulanamaz, ISS’leri sorumlu tutmak, telefonda küfür eden birisi yüzünden Türk Telekom’u sorumlu tutmaya benzer.
Yasaya göre, hazırlanan sayfanın ikişer kopyasını savcılığa göndermek gerekiyor. Bu orman katliamı demektir! Sürekli değişen bu sayfalara böyle bir uygulamayı hayal etmek bile oldukça güç.
TBMM Bilgi Gurubu Başkanı ve Millet Vekili Ziya Aktaş’a bile haber vermeden acil bir tasarı çıkardılar. Millet Vekilleri böyle bir tasarıya neden gerek duydu, amaç neydi bunu bilmiyoruz, kendileri ile irtibata geçmiş durumdayız. Dernek olarak konu hakkında teknik bilgi sahibi olduğumuz için, Cumhurbaşkanı (onayına gitmeden önce) ve Anayasa mahkemesini bilgilendirmemiz gerekiyor.
Henüz şok içerisindeyiz ve acilen bu toplantıyı düzenledik. Konuyla ilgili bir çalışma gurubu oluşturacağız. Bu tasarıdan rahatsızlık duyan sadece bizim derneğimiz değil, akademik kişiler de bu rahatsızlığı duyuyor. Bizler taleplerimizi yoğun bir şekilde gönderiyoruz ve bu konuda kamuoyunun desteğini bekliyoruz.
Bu düzenleme başka bir ülkede var mı?
İnternetin hukuka uyarlanması konusunda kanunlar oluşması için çalışıyorlar, ama yasa tasarısı düşünen bir ülke yok. (Almanya bu konuda bazı hazırlıklar yapıyor). Yasaya bir madde ekleneceği zaman Mecliste bulunan 550 millet vekili, muhalefet ve iktidar partisi olarak ayrışıyor ve iktidar yasayı onaylıyor, bizim telaşımız burada. Ülke olarak, elimizde bulunan bir yasaya yama yapmak yerine yeni bir yasa çıkarma yoluna gitmeliyiz.
Bu yasa çıkarsa sizler çekilir misiniz?
Bizim çekilmek gibi bir niyetimiz yok. Bu yasa çıkarsa Türkiye teknolojik olarak bir yere gidemez. Dün matbaayı kaçırdık, bu gün de interneti kaçırmamıza sebep olacaklar!
TOPLANTININ İKİNCİ GÜNDEMİ PORTALLERİN İÇERİK ÜCRETLENDİRMESİ
TİSSAD toplantısında RTÜK yasası yanısıra içeriğin paralı olması konusu da ele alındı. Toplantıya katılan ISS’ler konu hakkındaki görüş ve uygulamaları hakkında bilgi verdiler.
Ziya Erdem (Türk Nokta Net) : 7.500.000.- TL olarak başlattığımız ücretli abone sistemine geçtikten sonra 100’ün üzerinde üye kaydoldu. İlk aşamada ziyaretçi trafiğimiz düşşe bile içeriği ücretlendirme ile bu açığı telafi ederiz. Türk Nokta Net’in içeriğini ücretlendirme kararı TT.net’e karşı alınan bir tavır değildir. İçeriğini ücretlendiren TV’ler de var, bu çok yabancı bir sistem değil.
Burak Cedetaş (Pirizma.net) : Uzun bir süredir, “erişimden para kazanmayın, içerikten kazanın” mesajları verildi ve bizler de içeriğe bir hayli yatırım yaptık. Yurtiçi siteleri zenginleştirmek, kullanıcıya fonksiyon yaratmak amacındaydık. Yapılan işlemlere bakarak maliyetlerimizi rahatlıkla hesaplayabilirsiniz. Amerika Online bile fiyatını 24 $ olarak yükseltti, biz yükseltelim de demiyoruz. Ancak Türkçe içeriğin reklam ve e-ticaret geliri ile ayakta durması imkansız.
Cem Çelebiler (Netone) : Bizler İSS’ler olarak Türk Telekom’un hatlarını kullanıyoruz ve yüksek meblağlar ödüyoruz. Türk Telekom bizim yaptığımız içerikleri daha ucuz bir uygulamayla vatandaşa satıyor. TTNet’in kullanıcılarının bizim portalimize erişmesi için bizler para harcıyoruz ama onlardan bir şey kazanmıyoruz.
Hakan Akar (Bnet) : Yeni yasaya göre İSS’ler Türk Telekom’la aynı statüde olacaklar.
Çağatay Aslan (Superonline) : İçeriğin ücretlendirilme konusunda Superonline diğer İSS’lerden farklı bir konumda, bizim içerik ortaklarımız var. Bu ücretlendirmeden onlara da pay vermemiz gerekiyor.
Kaynak : 