2007 mayısında TBMM’den geçerek kanunlaşan 5651 sayılı yasa[1], internet ortamında yapılan yayınları düzenleyen bir kanun. Temelde katalog suç[2] olarak tanımlanan suçların işlenmesi durumunda yapılacakları tanımlıyor. 3 farklı yönetmeliği bulunuyor[3]. Bu yönetmeliklerle sorumluluk ve yetkiler tanımlanıyor.
Bu kanun internet camiasında bugüne kadar, site engellemeler ve internet cafeler için getirdiği “onaylı filtre programı” ile tartışıldı. Ancak bunun kadar önemli diğer bir boyutu da, kullanıcılarına internet erişimi veren şirketlerin durumu.
Bu konuda nelerin tartışıldığını daha net göstermek ve benzer soruları olanlara durumu tartışmaya açmak açısından, inşaat sektöründe çalışan bir arkadaşımdan aldığımız mailin ilgili bölümünü şu şekilde verelim:
Malum 5651 sayılı kanunla kullanıcılarına internet ortamı sağlayan şirketler ikiye ayrılıyor. Birincisi internet cafe kriterine giren ticari şirketler. Kanun telekom kurumu vasıtası ile bunları sıkı bir denetime alıyor..
İkinci grup ise çok büyük bir kitle. İnternet kafe dışında çalışanlarından birden fazla kişiye internet erişimi veren tüm işletmeler ve kurumlar.
Kanuna göre iki sorumlukları var. Birincisi devletin suç saydığı sitelere karşı tedbir alacak. Nasıl alabilir tam net ve açık değil. İlla TIB onaylı içerik filtreleme yazılımı kullanacaksın demiyor ama bir içerik filtreme yazılımı kullanırsan iyi olur anlamına gelen bir ifade var.
İkinci konuda IP logları sistemlerine kayıt etme zorunluluğu. Hangi IP ne kadar süre internette kaldı daha bir sürü teknik detay loglanacakmış. Logların doğruluğu ve imza altına alınma mecburiyeti yok. Bu loglar ne kadar saklanacak kanunda yazılı değil ama 1 yıl saklanırsa iyi olur gibi laflar var. Kazara bir suç işlenir ve mahkeme kararı ile inceleme yapılırsa firmalar bu logları kolluk kuvvetlerine vermek mecburiyetindeymiş.
Bu IP loglama işi için yazılım lazım. ADSL modem yanına bir bilgisayar kurulup yazılım yüklenecek. Tabi her erişimciye de bu yazılımın yüklenmesi lazım. Aynı şekilde içerik filtreleme yazılımı da yüklenmeli.
Özellikle diz üstü kullanan ve geçici süreli şirketlere gelen arkadaşları internete eriştirirken onlara bir de yazlım yükleme işiyle uğraşılacak.Yani bu konular açık değil.
Bir çok firma, fiyatı 1000 Usd civarındaki ürünlerini “5651’le bunlar zorunlu isteniyor” deyip pazarlamaya çalışıyorlar.
Turk-internet.com’dan beklentimiz, ADSL modem veya LL ile çalışanlarına internet imkanı sağlayan işletmelerin, kanuna da istenen şartları sağlamak için minumum maliyetle hangi programları kullanacaklar? Bu işi nasıl çözeceklerini verseniz de, biz de ne yapacağımızı anlasak.
“Şirketlerin, işletmelerin 5651 kapsamındaki sorumlulukları nedir? sorusu başka şirketlerden de “okuyucu sorusu” şeklinde elimize geliyor. En çok merak edilen de, yukarıda da yer alan piyasadaki “5651’in gereklerini yerine getiren yazılım” diye pazarlanan yazılımların hangisinin doğru yazılım olduğu sorusu.
Biz konuyu, 5651 sayılı kanunun uygulanmasından sorumlu olan TİB’e ve avukatlara sorduk. TİB cevaplarını yarından itibaren vermeye başlayacağız. 6 bölüm olacak cevapların 2.bölümü burayı tıklayarak okuyabilirsiniz. Avukat cevaplarını ise bilahere başka bir yazı dizisi olarak okuyacaksınız.
[1] 5651 sayılı yasanın detayı için buraya bakabilirsiniz
[2] Katalog suç tanımı, kanunun devamlı değiştirilme zorluğuna karşı suç sınıfları için tanım yapılması anlamına geliyor. Şu anda bu kapsama giren 9 suç bulunuyor. Bunlar : a)5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan; 1) İntihara yönlendirme (madde 84), 2) Çocukların cinsel istismarı (madde 103, birinci fıkra), 3) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190), 4) Sağlık için tehlikeli madde temini (madde 194), 5) Müstehcenlik (madde 226), 6) Fuhuş (madde 227), 7) Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228), suçları. b) 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan, c) 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanunda yer alan suçlardır. Kısaca; 5651 sayılı Yasada belirtilen 8 suç ve daha sonra ilave edilen yasadışı bahse ilişkin konularda erişimin engellenmesi kararı verilebilir.
[3] İlgili kanunda operasyonla ilgili yönetmelik sayısı 3’tür. Bunun dışında 2 organizasyon ve görevlendirme yönetmeliği ve 1 de değişiklik yayınlanmıştır. Daha çok bilgi için www.tib.gov.tr
Kaynak : 