ABD Başkanı Donald J. Trump, ABD Yüksek Mahkemesi’nin 2025 gümrük vergisi rejiminin büyük bir bölümünü anayasaya aykırı bularak, iptal etmesine rağmen, düşük değerli ithalatlar için gümrük vergisi muafiyetinin askıya alınmasının devamlılığı için bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Yani, ülkenin en yüksek mahkemesi tarafından gümrük vergisi yetkileri kısıtlanmış olsa bile, ABD ticaret kurallarındaki kapsamlı değişiklikler yürürlükte kalacak.
Düşük değerli ithalatlar için gümrük vergisi muafiyeti, yasal bir eşiğin altında (genellikle 800 dolardan az) değer biçilen paketlerin –mesela hediyelerin– gümrük vergisi veya normal gümrük prosedürleri olmadan Amerika Birleşik Devletleri’ne girmesine izin veriyordu.
Bu, Trump’ın ticaret stratejisinin önemli bir bileşeni haline geldi. Gümrük muafiyeti, özellikle Temu, Shein gibi Çinli e-ticaret perakendecilerden gelen küçük paketler için önemli bir etkiye sahipti.
Bu muafiyet 7 ocakta ülkemizde de kaldırıldı.
Yeni Başkanlık Emri Ne Yapıyor?
Bu hafta başında imzalanan başkanlık emrinde Trump, menşe ülkesine bakılmaksızın tüm ithalatlar için gümrüksüz “de minimis” uygulamasını kaldıran, Temmuz 2025’te yayınlanan 14324 sayılı Başkanlık Emrini değiştirdi ve yeniden onayladı. Yeni emir, ister özel taşıyıcılar tarafından uçakla taşınsın ister posta ağları aracılığıyla gönderilsin, tüm düşük değerli gönderilerin geçerli gümrük vergilerine, harçlara ve ücretlere tabi olmaya devam edeceğini yineliyor. Bu, son Yüksek Mahkeme kararının tanınmaması anlamına geliyor.
Beyaz Saray metnine göre, ABD Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) bu gönderilerden gümrük vergilerini tahsil edecek ve sürekli uygulama sağlamak için prosedürleri ayarlayacak. Bu adımın gerekçesi olarak, ulusal güvenlik ve ekonomi çerçevesinde, yasadışı ticaretin, yapısal ticaret dengesizliklerin engellenmesi gösteriliyor.
Yüksek Mahkeme Daha Geniş Tarife Yetkilerini Kısıtladı
Geçtiğimiz haftanın başlarında, Yüksek Mahkeme, Trump’ın 2025 yılı boyunca uyguladığı geniş tarife artışlarının çoğunun yasadışı olduğuna karar verdi; çünkü dayandığı yasa olan Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA), başkana barış zamanında tek taraflı olarak tarife belirleme yetkisi vermiyor. Mahkeme, 6-3’lük bir kararla, bu tür kapsamlı ekonomik önlemleri yalnızca Kongre’nin yürürlüğe koyma yetkisine sahip olduğuna hükmetti.
Bu karar, Trump’ın tarife gündeminin büyük bir bölümünü önemli ölçüde engellemiş oldu ve yönetimi, 24 Şubat 2026’da başlaması planlanan geçici %10’luk küresel ithalat ek vergisi uygulamak için 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi gibi diğer yasal yetkilere yönelmeye zorladı.
Neden Önemli?
De minimis muafiyetinin askıya alınması, Trump’ın ticaret politikasının şimdiye kadar yasal incelemeden geçen birkaç bileşeninden biri oldu. Sektör analistleri, gümrüksüz rejimin askıya alınmasının devam ettirilmesiyle yönetimin, özellikle e-ticaret ve düşük değerli tüketim malları olmak üzere önemli bir ithalat sınıfının gümrük vergisine tabi kalmasını sağladığını belirtiyor. Eleştirmenler bunun hem tüketiciler, hem posta taşıyıcılar hem de küçük işletmeler için önemli bir zorluk getireceği düşüncesinde. Bu önlemin küçük ithalatı engellediğini ve sınır ötesi ticareti yavaşlatabileceğini savunuyor.
Tersine bu politikanın destekçileri, bunu gümrük vergilerinden kaçınmak için kullanılan bir “açığı” kapatmak ve ABD ticaret yasalarını uygulamak ve yerli endüstrileri korumak için gerekli bir adım olarak nitelendiriyor.
Ekonomistler ve ticaret uzmanları, de minimis muafiyetinin askıya alınmasının devam etmesinin, yeni %10’luk küresel gümrük vergisiyle birleştiğinde, küresel tedarik zincirleri için belirsizliği artırdığı konusunda uyarıyorlar. Gümrüksüz muamele beklentisiyle lojistik ve fiyatlandırma stratejilerini ayarlayan şirketler, yeniden maliyet baskılarıyla karşı karşıya kalabilirler. Özellikle küçük çevrimiçi satıcılar, düşük değerli ithalatlara sürekli olarak gümrük vergisi uygulanması durumunda ABD pazarında rekabet güçlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Kaynak : 