Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 13 Haziran’da açıkladığı 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, son günlerde yeniden gündeme taşındı. Çok sayıda haber sitesi, “uygulama başladı”, “Türkiye yapay zekâda yeni döneme geçti” başlıklarıyla planı yeniden kamuoyuna duyurdu.
Ancak açıklamalara ve bugüne kadar atılan somut adımlara bakıldığında, ortada planın tümünün uygulamaya geçtiğini gösteren bir tablo bulunmuyor.
Evet, ilk adımlar atılıyor. TÜBİTAK’ın Yapay Zekâ Ekosistem 2026 Çağrısı başlatıldı. Üniversite-sanayi iş birliklerini destekleyecek mekanizmalar devreye giriyor. Ancak bunlar, eylem planında yer alan onlarca hedeften yalnızca biri.
Gelişme Olmayanlar
- Henüz kamuoyuna açıklanmış bir Bilge büyük dil modeli yok
- 81 ilde açılacağı söylenen yapay zekâ eğitim merkezleri henüz görünür değil.
- 5 milyon kişiye verileceği açıklanan yapay zekâ eğitimlerinin nasıl başlayacağına ilişkin uygulama takvimi paylaşılmış değil.
- Ulusal Veri Kütüphanesi henüz kullanıma açılmadı.
- 2 bin kamu veri setinin erişime açıldığına ilişkin bir duyuru bulunmuyor.
- 1 gigavat veri merkezi hedefi için yatırım kararları açıklanmadı.
- 10 milyar dolarlık yapay zekâ altyapı yatırımının finansman modeli de henüz kamuoyu ile paylaşılmış değil.
Dolayısıyla bugün “uygulama başladı” denildiğinde aslında görülen şey, planın tamamının hayata geçirilmesi değil; planın ilk destek mekanizmalarının devreye alınması.
Asıl soru artık “plan açıklandı mı?” değil. Asıl soru; “2026 sonuna kadar açıklanan hedeflerin kaçı gerçekleşecek?”
Çünkü Türkiye’nin yapay zekâ yarışındaki başarısı yeni hedefler açıklamasına değil, hangi projelerin tamamlandığına, kaç kişinin gerçekten eğitim aldığına, kaç kamu kurumunun yapay zekâyı kullanmaya başladığına, Bilge’nin gerçekten çalışıp çalışmadığına, veri merkezlerinin gerçekten kurulup kurulmadığına, açıklanan yatırım rakamlarının ne kadarının sahaya indiğine bakılarak ölçülecek.
2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı açıklandığında bu sayfalarda planın önemli olmakla birlikte bazı eksiklikler taşıdığına dikkat çekmiştik. Bunların başında uygulanabilirlik takvimi, performans göstergeleri (KPI), bağımsız ilerleme raporları, veri yönetişimi, yapay zekâ güvenliği, internet altyapısı ve veri merkezi ekosistemi geliyordu.
Aradan geçen ilk ay sonunda bu başlıklarda da henüz kamuoyuna açıklanmış yeni bir gelişme bulunmuyor. Bu nedenle önümüzdeki aylarda izlenmesi gereken konu, yeni tanıtımlar değil; hedeflerin gerçekleşme oranı olacak.
Kaynak : 