Yeni Türk Ticaret Kanunu yasa tasarısının tekrar TBMM gündemine alınmasıyla ilgili geçtiğimiz ay bir haber yapmıştık [1]. Bu konunun detaylarını, önemini ve özellikle bilişim sektörüne yansımalarını konunun ülkemizdeki en önemli uzmanlarından birisiyle, İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Fakülte Yönetim Kurulu Üyesi ve Bilişim Teknolojisi Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Yrd.Doç. Dr. Leyle Keser Berber ile görüştük.
Turk Internet: Biliyorsunuz Yeni Türk Ticaret Yasası tasarısı tekrar TBMM gündeminde. Siz de bildiğimiz kadarıyla konuyu yakından takip ediyorsunuz. Gelişmeler nelerdir ve süreç nasıl ilerliyor?
Leyle Keser Berber: Bu aslında kökeni oldukça eski bir süreç. Türk Ticaret Kanunu’nun ilk kez bir bütün olarak tekrar ele alınarak yeniden yapılandırılması 1999 yılında bir komisyon kurulması ile başladı. 1999-2005 tarihleri arasında devam eden komisyonun son derece yoğun çalışmaları sonrasında 2005 yılında bir taslak meydana getirildi.
Bence bu süreçte konunun önemi ve acilliği iyi anlaşılabildiği için olsa gerek, komisyonda şöyle bir karar alındı:
“Biz sonradan Meclis’te taslak metin üzerine sonu gelmeyen tartışmalara girmektense baştan gerekli tartışmalarımızı yapalım ve hem hükümet hem de muhalefetin kabul ettiği ortak bir taslak oluşturalım.”
Bu son derece önemli bir karar ve taslak metninin niye bu denli uzun ve sancılı bir süreçte hazırlandığını çok iyi açıklıyor. Ancak son anda, yani maddeler Meclis gündemine geldiğinde, hükümet tarafından tasarıya bir madde eklendi. Daha doğrusu taslakta yer alan bir maddeye bir cümle eklendi.
Bunun üzerine muhalefet kanadı önceden mutabık kalınan metnin çiğnendiği gerekçesiyle görüşmelerdeki tüm desteklerini çektiler ve adeta yasa tasarısını çıkmaza sürüklediler. Evet dediğiniz gibi Meclis’te görüşmeler sürüyor gibi gözüküyor. Ancak aslında öyle değil, zira muhalefetten sayısız milletvekili okunan her bir maddede söz alarak konuyla alakalı/alakasız görüşler bildiriyor ve adeta tasarının görüşülmesini imkansız hale getiriyor.
Sonuçta 1500 küsür maddeden oluşan oldukça büyük ve kapsamlı bir yasa tasarısı mevcut. Ve bu mantalite sürdüğü sürece de 2012’ye yani seçimler yapılıp yeniden hükümet oluşturulana dek bu yasanın geçmesi mümkün gözükmüyor. 5 yıllık emek, yüzlerce oturumla oluşturulan bu taslağın böyle bir şekilde harcanıyor olması ise maalesef çok üzücü.
Turk Internet: Peki bu yeni kanunda sizce acil olarak geçirilmesi gereken maddeler, özellikle bilişimle ilgili olarak ya da e-Ticaretle ilgili olarak, nelerdir acaba?
Leyla Keser Berber: E-Ticaretle ilgili bir kanun tasarısı var. Adalet Bakanlığı Kanunlar Genel Müdürlüğü’nün sayfasında şu anda görüşte o. Görüşler alındıktan sonra Başbakanlığa sonra da Meclise gidecek. Dolayısıyla elektronik ticarete ilişkin aslında iyi bir hukuki çerçeve Avrupa Birliği direktifleri doğrultusunda getiriliyor.
Ama asıl şirket hayatı bakımından önemli olan e-dijital şirket dediğimiz şeyi hayata geçirecek olan hükümler Türk Ticaret Kanunu Tasarısı içerisinde. Onlar da maalesef üzerine ölü toprağı serpilip, “Bekle, seçim olsun, yeni hükümet gelsin 2012’de bakarız” şeklinde bir duruma girdi ve bu çok üzücü.
Çünkü özellikle borsaya e-kotelerde, elektronik ortamda genel kurul, yönetim kurulu düzenleme gibi yükümlülükler anonim şirketlerde zorunlu olacaktı. Şirket hayatları bakımından sonuçta maliyetlerde tasarruf gibi bir sürü avantaj ve kolaylık getiren bir şey bu. Arkasından ticaret sicili, elektronik ticaret sicili işlemleri var.
Merkezi tüzel kimlik projesi Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bir projesiydi. Bunun için bir sürü para döküldü, proje tamamlandı ve bütün Türkiye’deki Sanayi ve Ticaret Odaları sicil memurluklarının hepsi online çalışabiliyor duruma getirildi. Aslında bu proje online şirket kurmak tarzı işlemleri de yapmak üzere tasarlandı.
Ama yapamıyor çünkü Yeni Ticaret Kanunu içerisinde var olan elektronik ticaret sicili kavramı ancak kanun eğer yürürlüğe girerse uygulama şansı bulacak gibi kötü bir durum var. Ama Başbakanlık e-Devlet çalışma grubu tarafından hazırlanan son torba kanuna bakacak olursanız eğer orada Yeni Ticaret Kanunu tasarısı içinde yer alan hükmü aynen aldıklarını görebilirsiniz.
Yani elektronik ticarette sicil işlemleri ile ilgili hüküm alındı ve torba kanuna koyuldu. Çünkü bakanlık projesi aksıyor zira bir sürü para döküldü ama hazırlanan proje elde kalacak ve bir işe yaramayacak. Aslında elektronik ticaret siciline ilişkin o hüküm yasalaşırsa, bence açıkça herhangi bir kanunda yazılı olmasa bile elektronik ortamda genel kurul düzenlemek, yönetim kurulu düzenlemek, alınan kararları ticaret siciline elektronik olarak gönderip tescil ettirmek mümkün olacak.
Çünkü ticaret sicili zaten öyle çalışıyor. Genel kurul ve yönetim kurulu yapmak için de şuanda şirketlerin yapması gereken şey yani merkezi kayıt kuruluşu mevcut. Zaten borsaya e-kote olan firmalar bir şekilde hisselerini ve her türlü işlemi oradan yürütüyor. Onların yani merkezi kayıt kuruluşlarının bilişim sistemleri var. O sistemi kullanarak aslında bunları yapabiliyorlar. Elektronik imza ve zaman damgası olduğu sürece de her türlü işlemin kime ait olduğu ve güvenilirliği problemi kalmıyor. Dolayısıyla kanundaki hükümler henüz çıkmamasına rağmen, o bahsettiğimiz tek bir hükümle elektronik ticaret sicili işlemlerine izin veren uygulama başlayabilir.
Söyleşinin devamını [1]- burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.
[1]- Yeni Türk Ticaret Kanunu Yasa Tasarısı Meclisteki Yolculuğuna (Yeniden) Başlıyor
Kaynak : 