Bu söyleşi Türk Geniş Bant İnternet Pazarında 2010 dosyası kapsamında yayınlanmaktadır.
Turk Internet olarak ülkemizde geniş-bant kullanımı ve gelişimini önde gelen firmalarımızla yaptığımız röportajlarla masaya yatırıyoruz. Röportaj dizimizin ilk ayağında Borusan Telekom firması Genel Müdürü Mehmet Başer ile yaptığımız söyleşi yer alıyor. Röportajımızın üçüncü bölümünü aşağıda, ilk bölümünü Mehmet Başer: 2009 Yılında 2008’e Nazaran Yüzde 15 Büyüdük, ikinci bölümü ise Mehmet Başer: 2009 Yılında 2008’e Nazaran Yüzde 15 Büyüdük ve üçüncü bölümü ise Mehmet Başer : Penetrasyon Düşük Çünkü Bilgisayar Sahipliği ve Güvenlik Sorunu Var – 3 bağlantısından okuyabilirsiniz.
Turk Internet: Türkiye’de genellikle geniş-bant dendiğinde niyeyse ADSL algılanıyor. Ama aslında geniş-bant FTTx’ten tutun da (fiber optik), 3G ve WiMAX’e kadar pek çok teknolojiyi içinde barındıran bir kavram. Bu konuda sizin Türkiye’de ve dünyada gözlemlediğiniz eğilim ne yönde? Bir de fiber optik çözümü ile ulaştığınız abone sayısı nedir ve sizce yeterli mi?
Mehmet Başer: Türkiye’de nispeten en büyük pazar payını bireysel ADSL kullanımı oluşturuyor. Bugünkü pazar büyüklüğü açısından baktığımızda pazar payını oluşturan dinamikler de değişiyor. İlerleyen dönemde gerek IPTV’de, gerekse içerik yönetimi ve benzeri konularda bugünkü ARPU’ların arttırılma ihtimali çok yüksek diyebiliriz.
Kurumsal pazarda da büyüme imkanları var, ancak kurumsal tarafta gelişme trendi daha erken başlamış bulunuyor. Mesela Borusan Telekom olarak 2000-2001 yıllarında, daha ortada ADSL yokken biz line üzerinden müşterilerimize geniş-bant internet hizmeti sağlıyorduk. Dolayısı ile kurumsal pazarda, internet servis sağlayıcılar için ”olgunlaşma dönemini biraz daha erken geçirdiler” diyebiliriz.
Internete erişim konusunda birden fazla teknoloji var. Bunlar arasında ADSL nispeten ucuz bir teknoloji. Fakat internet erişim şeklindeki tek teknoloji şekli de değil.
Son yıllarda fiber trendi yükseliyor. Örneğin Borusan Telekom olarak farklı ölçülerdeki firmaların ve kurumların internet erişimi konusundaki taleplerine yanıt verebilmek üzere kendi fiber altyapımızı oluşturduk. Bu alanda da çok ciddi bir büyüme ve talep bulunuyor. Bu talep sadece bizim için değil fiber işi yapan başka operatörler için de söz konusu.
Sonuçta ADSL pazarı gibi bu tarafta da ciddi bir büyüme ivmesi ve kapasite ihtiyacı var. Belki de henüz kurumsal ihtiyaç ve taleplere hitap ettiği için çok fazla gündemde yer almıyor olabilir; ancak kendi rakamlarımıza baktığımızda gördüğümüz kadarıyla aynı büyüme ve hatta ADSL pazarından daha güçlü bir büyüme kurumsal taraftaki fiber pazarında da yaşanıyor.
Yüksek hızlı, kaliteli ve sınırsız olanaklar sunduğu için fiber internete olan talep hayli yüksek. Kapasite, hız ve servis kalitesi anlamında fiber erişimin sunduğu ortam, ADSL’in taşındığı fiziksel ortama kıyasla, arıza ve benzeri olumsuzluklar karşısında çok daha dayanıklı ve dış etkilere kapalı bir ortamdır.
Türkiye’deki ev kullanıcılarında ADSL kullanım oranı gayet hızlı bir şekilde yükseliyor. Bence ADSL, iyi bir teknoloji ve doğru seçimlerden bir tanesi; ancak az önce değindiğimiz gibi internet erişim şeklinin alternatifleri (fiber internet) var. Evlere kadar fiber götürmek için öncelikle fiber penetrasyonunu arttırmak lazım.
Şu sıralar yeni yükselen kablo internet trendinden de bahsetmek gerekir. Kablo Internet’te geçmişte verim alınamayacak bazı yanlış uygulamalar yapıldı ve kullanıcıya sunacağı katma değer noktaları atlandı. Bir başka örnek WiMAX. Bu alternatif de pek çok fayda sağlayan ve sağlayacak olan bir internet erişim teknolojisi. WiMAX birçok ülkede yaygın olarak kullanılıyor. Bizde ise henüz lisansı çıkmış değil. Ülkemizde neredeyse tek verilmeyen lisans WiMAX lisansı. Artık bu sene WiMAX lisanslarının verilmesini bekliyoruz.
Turk Internet: Son olarak Google ve iki firma daha ABD’de evlere 1Gbps hızlarında ultra hızlı fiber bağlantı sunacağını duyurdu. Hizmetin sunulacağı ev sayısı da az değil zira sırf Google 20.000 le 100.000 arası hane hedeflediğini açıkladı. Bunlar önemli rakamlar Türkiye’de durum nasıl sizce?
Mehmet Başer: Türkiye’de de fiber internet hizmeti sunumu yapılabilir durumda, ancak bu hizmet şeklinin daha çok niş segmentlere hitap ettiğini kabul etmek gerekiyor. Gelişmiş ülke kullanım oranları ile karşılaştırıldığında, Türkiye’de ADSL penetrasyonunun çok yüksek olmadığını görüyoruz. Bu nedenle fiber internet hizmetinin niş kalması çok doğal.
Ayrıca fiberin altyapı yatırımı da çok pahalı. Özellikle bireysel pazarda ADSL rekabeti nedeni ile düşen fiyatlar, fiber yatırımları da zorlar nitelikte. İleride fiber internet erişimi daha da yaygınlaşacaktır.
Bununla beraber şunu da ifade etmek gerekir. Öncelikli olarak fiber teknolojisini mantıklı kılan nokta, içeriktir. Bu konu, ev kullanıcısına fiber teknolojisini seçtirecek ne gibi uygulamalar kullanıldığı/sunulduğu ve ne kadar bant genişliğine ihtiyaç duyulduğu ile doğrudan ilgili.
Tabi ki IPTV vb. uygulamalar geliştikçe fiber erişim şekli de günlük ihtiyaç halini alacak kadar değer bulacaktır. Yurt dışında IPTV gibi içerik üreten ve yüksek bant genişliği gerektiren uygulamalar çok yaygın. Bu yüzden de Google gibi firmaların böyle hizmet sunmaları doğal bir gelişme. Bir taraftan Türkiye’nin de bu konuda ciddi bir eğilime sahip olduğunu ve yakında dünya genelini yakalayacağını düşünüyorum. Bu durumda talep artacak, fiberin penetrasyonu da yükselecektir. Bu tamamen ihtiyaçlar doğrultusunda ilerleyen bir pazar.
Turk Internet: Peki Borusan Telekom olarak fiber optik altyapı sunduğunuz kurumlar arasında kamu kuruluşlarının payı ne düzeyde? Üniversitelere, hastanelere ve diğer kamu kurumlarına fiber internet hizmeti sunuyor musunuz?
Mehmet Başer: Evet, kamu kuruluşlarına da hizmet sunacak bir yapımız var. Örneğin şu anda Maslak İTÜ kampusunda bir hizmet sunumumuz var. Bunun dışında üniversiteler, hastaneler ve diğer devlet kurumlarına da fiber internet hizmeti götürmek üzere çalışmalar yapıyoruz.
Aslında değindiğiniz konunun çok önemli olduğunu düşünüyorum. Sadece üniversiteler değil neredeyse tüm devlet kuruluşları ve kamu kurumları eskiden beri, çok doğal olarak tek tedarikçi olduğundan, tüm Internet hizmetlerini Türk Telekom’dan alıyorlardı. Fakat bugün bu görünüm değişmeye başladı. Kamu ihale kanunu dahil olmak üzere bu konuya yaklaşım değişti.
Artık kamu kurumları da ses, veri ve Internet hizmetlerini artık sadece Türk Telekom’dan değil; başka operatörlerden de rahatlıkla alabiliyorlar. Bunun için de araştırma yapmaları, ihale açmaları gerekiyor. Bunlar yavaş yavaş da olsa yapılmaya başlandı. Özellikle üniversiteler, bu konuda belki biraz daha önden gidiyorlar denilebilir ama diğer kamu kuruluşlarının da bu şekilde hareket etmemeleri için hiçbir neden bulunmuyor.
Sonuçta hem farklı hizmetler almak isteyen hem de tasarruf etmek isteyen kurumlar söz konusu. Bu imkanlar kendilerine farklı operatörler tarafından da sunulabiliyor. Biz Borusan Telekom olarak yoğunlukla Ankara’daki kamu kurumları ile çalışmaya başladık ve bu anlayış değişimini yakından görüyoruz. Bu tip gelişmeler fiber internet pazarına hem farklılaşma hem de hareket getirecektir. Bu konuda BTK’nın da farkındalık yaratmak için kamu kurumlarına detaylı bilgilendirme yapması uygun olabilir diye düşünüyorum. Nihayetinde ihtiyaç duydukları hizmetleri sunan mobil oyuncular da dahil olmak üzere pek çok oyuncu var bu pazarda. Diğer oyuncuları da göz önünde bulundurarak hangi operatörün daha fazla avantaj sunuduğunu sorgulayıp seçimlerini buna göre yapmaları mümkün.
Bireysel pazarda yaşanmaya başlayan farklılaşma aslında kurumsal pazarda kamunun katılımı ile çok daha güçlü hale gelebilir.
Kaynak : 