Geçen hafta bir yandan İsrail’in Mavi Marmara gemisine baskını gündemdeyken, ikinci bir olay da 5 mayıs 2008’den bu yana Türkiye içinde bloklanmış olan YouTube’ün artan IP’lerinin yeniden tespiti ve uzantısında bloklanmasının etkilediği Google uygulamaları sorunu, internetçilerin hayatının ortasına bomba gibi düştü.
2 tane birbirinden farklı olay değil mi? Ama bence internet-bilişim dünyasına bu 2’sinin verdiği önemli bir mesaj vardı. O da yazılımlarda dışa bağımlılığın ne anlama geldiği. Bugün Güvenlik uzmanı Hüzeyfe Önal ile yaptığımız söyleşide bu mesajı daha detaylı okuyabilirsiniz. (Bkz : Hüzeyfe Önal : Devlet Kurumlarındaki Yabancı Ürün Bağımlılığı, Güvenlik Açısından Risk Oluşturmaktadır)
En Kritik Google uygulaması nedir?
Ama isterseniz gelin biz olaya başka bir taraftan bakalım ve Google uygulamalarının kısıtlanması sonucu ortaya çıkan “en önemli Google Uygulaması nedir?” sorusuna yanıt arayalım.
Biliyorsunuz, Google’un “bulut teknolojisi” kapsamında değerlendirilen pek çok uygulaması var. Özellikle KOBİ türü firmaların yararlanabileceği, ortak ajanda, ortak depolama alanı, yönlendirilmiş kurumsal mail bunlardan birkaç tanesi.
Ama 2 yıldır bloklanmış olan YouTube’e ait IP’lerin ortak havuza aktarılması ile Google uygulamalarının bazılarının kullanımında sorunlar yaşanınca görüldü ki, asıl mission-critic uygulama Google Analytics’miş.
Analytics, reklam sektörü açısından önemli bir uygulama. Bir zamanlar Alexa hastalığı olan reklamcılar, şimdi de Google Analytics’e dadanmış durumdalar.
Aslında internet üzerinde Google Analytics ile ilgili bir tarama yaparsanız, tam sonuç vermediği, hata yaptığı bilgilerine ulaşabilirsiniz[1][2][3]. Ama gerek “ortak” bir ölçülendirme yapısı (TV’lardaki AGB benzeri) olmaması, gerek Analytics’in bedava olması bu hizmeti önemli kılıyor.
Google Analytics (GA) ilk kez Urchin Software Corp. firması tarafından geliştirilen bir istatistiksel analiz hizmeti. Urchin Software’i 2005 Nisan’ında satın alan Google, aynı yılın Kasım ayında Google markası altında Analytics hizmetini sunmaya başladı. Kısaca bir web sitesini ziyaret edenler hakkında detaylı istatistikler oluşturan hizmet, piyasaya çıktıktan bir hafta sona yoğun talebi karşılayamadığından yeni kayıt alımını dondurmak zorunda kalmıştı.
Piyasaya çıktığı 2005 yılından beri pek çok güncelleme geçiren Google Analytics, özellikle AdWords hizmeti ile entegre olduğundan beri çok daha sık bir biçimde kullanılıyor. GA ürünü arama motorları, reklamlar, tıklama başına ödeme ile çalışan networkler de dahil olmak üzere neredeyse tüm referansları kullanarak ziyaretçi sayıları ve ziyaretçi profilleri konusunda veri sağlıyor.
Günümüzde blog sahiplerinden kurumsal firmalara dek pek çok kişi ve kuruluş takip oranlarını öğrenmek için Google Analytics kullanıyor. Tam da bu yüzden Türkiye’de Google Analytics hizmeti de veren IP’ler bloke edildiğinde tüm medyada adeta kıyamet koptu. Analytics bu kadar farklı kesimler tarafından bu kadar sık kullanıldığı için BTK konuyla ilgili hemen bir açıklama yayınlamak zorunda kaldı [2].
Ancak işin asıl enteresan yanı site sahiplerinden ziyade pazarlamalar için geliştirilen Google Analytics’in bu kadar yoğun kullanılması ve sanki tek ve en önemli takip sistemi gibi görülmesi. Zira bu güçlü ve ücretsiz uygulamanın bazı çok önemli eksikleri de mevcut.
Analytics’in sağladığı tıklanma sayısı ve sayfa görüntülenme sayıları klasik sunucu taraflı veri toplama ve analiz sisteminden çok farklı. Bunun en büyük sebebi Analytics sayesinde botların ve örümcek yazılımların ürettiği tıklamaların verilere dahil edilmemesi. Bu açıdan bakıldığında sunuculardan aldığınız görüntülenme rakamlarına göre çok daha gerçekçi sonuçlar veriliyor.
Ancak bilgisayarlarda ve tarayıcılarda kullanılan pek çok reklam bloke etme gerecinin de Analytics rakamlarını düşürdüğünü söylemekte fayda var. Dolayısıyla aslında tek başına Google Analytics’in sağladığı rakamlar yetersiz. Aslına bakarsanız bu tür istatistik hizmetlerinde önemli olan nokta ne kadar görüntülenme sayınız olduğu değil trendleri ve ivmeleri yakalamak. Google Analytics ve benzeri uygulamaları hem birkaç farklı kaynaktan hem de sunucu verilerinizle birlikte değerlendirmek gerekiyor.
Google açısından bakıldığında ise firma bu işten yani Analytics’in bedava kullanılıyor olmasından para kazanmıyor gibi durmakla birlikte, ana ticari kalemi olan reklamcılık alanında, ticari olarak web siteleri hakkında, ziyaretçiler hakkında muhteşem bilgileri elinin altına koymuş oluyor. Bu hazineyi nasıl kullanıyor, bu da başka bir hikaye tabi ki.
Analytics, kullanışlı arabirimi ve ücretsiz olması sayesinde kısa sürede bloglardan büyük kurumsal web sitelerine kadar geniş yelpazede yaygınlaşmış durumda. Gerçekten de, bu sorun sırasında Türkiye’de de yaygın olduğunu gördük. Örneğin THY e-ticaret sitesinden, sahibinden.com’a kadar pek çok şirketin bu tür bir sıkıntı yaşadığı görüldü. Üstelik bu firmaların pek çok yere ayırdıkları paraları olmasına karşın, şaşırtıcı ama bedava bir yazılımı yani Analytics kullanıyorlarmış.
Google Analytics kullanan siteler IP bloke edilmesi durumun ortaya çıkması ile birlikte sayfa açılamama sorunu yaşamaya başladılar. Bazıları ölçümlerini Piwik gibi farklı ölçüm araçlarına yönlendirdi. Bazı siteler ssl.google-analytics.com’un IP adresleri havuzdan gelmiyor olsa gerek, http://www yerine https://ssl şeklinde değişiklik yaptılar, bazıları ise sadece Analytics kodunu sildi.
Sonuçta biz sorunun 1-2 gün içinde çözüleceğini düşünüyoruz. Çünkü artık işin içinde ticari kaygılar daha fazla var.
[1] Is Google Analytics Accurate? Use Alternatives!
Kaynak : 