Rusya “İnternet Karalistesi” uygulamasına “porno”, “uyuşturucu ilaçlar” ve “aşırı uçlar”la ilgili siteleri de dahil ediyor ama Rus vatandaşları bunun Putin’e karşı yükselen politik protestoları engellemek için bir strateji olduğunu düşünüyorlar.
Halen 145 milyon nüfusa sahip olan Rusya’da günlük internet kullanan kişi sayısı 66 milyon olarak veriliyor.
Çocukları Koruma Başlıklı Kanunlar Yayılıyor
ACTA, SOPA, Digital Economy Act.vs derken, Rusya da bu listeye bir filtre programı ile katılıyor. Filtre “Çocukları Kendilerine, Sağlıklarına ve Gelişimlerine Zararlı Olacak Şekilde Davranmaya İten”[1] başlığını taşıyor
Ancak bu cafcaflı ve “çocuk” şeklindeki masum başlığına karşın, filtre Ruslar tarafından “kötü amaçlı” olarak görülüyor. Halka danışılmadan ve büyük bir hızla meclisten geçirilmek istenen değişiklik, mevcut internet karalistesini sertleştiriyor.
Rusya’da halen müzik telif hakları ve diğer konularda mahkeme tarafından yasaklanan sitelerden oluşan bir kara liste bulunuyor. Bir iddiaya göre bu listede şu anda 1200 kadar site bulunuyor.
Yaratıcıları olan Amerikalı akademisyenler tarafından teknik olarak merkezi olamayacak şekilde oluşturulmuş olan internet, son 4-5 yıldır hükümetleri fena halde korkutuyor. Bu nedenle hemen her ülke “Çocukları Korumak” başlığı altında, interneti kontrol altına almaya çalışan bir kanun oluşturmak peşinde koşuyor.
Putin, Online Ayaklanma’dan (Rus Baharı) mı Korkuyor?
Nitekim Rus kamuoyuna bakılırsa, yeniden seçilen Putin’e karşı Rusya’da seçimlerden bu yana tepkiler artıyor ve iddialara göre, bu tepkilerin zaman içinde internet üzerinde online bir ayaklanmaya (Rus baharına) dönüşmesini engellemek isteyen Putin, internet üzerindeki bloklama ve sansür yetkisini arttırmaya çalışıyor.
Ama şaşırtıcı olan Rusya meclisinde kavgalı olan mevcut 4 partinin de, mevcut yasanın değiştirilmesine ve kara listenin daha katılaştırılmasına karşı büyük bir destek gösteriyor olması.
Rusya’da halen mevcut olan yasada, sorunlu içerik taşıyan site uyarılıyor ve 24 saat içinde ilgili içeriği kaldırmazsa karalisteye alınıyor.
Henüz tasarı halindeki değişikliğe göre ise, porno, uyuşturucu ilaçlar, intihar ve diğer aşırı fikirleri destekleyen siteler de kara listeye alınacak.
Kara Listeyi Rus BTK’sı Roskomnadzor Yönetecek
Kara listeyi ve sitelerin eklenmesini ise Rus haberleşme düzenleyicisi (BTK eşdeğeri) Roskomnadzor yönetecek. Ama sitelerin bu listeye eklenmesi taleplerini, kar amacı gütmeyen bir kuruluş izleyecek. Ayrıca mahkemelerin de siteler konusunda karar verme yetkisi bulunuyor.
İnternet Servis sağlayıcıların, hükümet tarafından kendilerine verilecek olan “siyah kutu” isimli bir cihazı kullanmak ve bu yolla siteleri bloklamaya yardımcı olmak zorundalar. Sistemin maliyetinin 50 milyonla, 10 milyar $ arasında olabileceği ve Rusya’daki internetin bundan sonra gizli servis tarafından gözleneceği ve kontrol edileceği bildiriliyor.
Rus Filtresi, Türk Filtresiyle Benzerlikle Taşıyor
Diğer yandan aynen Türkiye’deki filtre konusunda olduğu gibi, Rusya’daki filtrelerde de “porno” ya da “aşırı fikirler” konusunda tanım yok. Bir belirsizlik mevcut. Bu da Rus internetçileri, politik konuşmalar ya da diğer konularda engelleyecek, çünkü korkular yaratacak gibi gözüküyor.
Daha detaylı incelemeler yapanlar, aynen Türkiye’de olduğu gibi, Rusya’da da bu filterlerin internet açısından rekabeti engelleyebilecek (filtre dışında kalacak sitelerin hayatlarının sona ermesi gibi) bir hale bile dönüşebileceği düşüncesindeler.
Örneğin, Financial Times tarafından bildirilen bir olay, yakın zamanda Moskova savcıların emriyle kapatılan Compromat.ru engellemesi. Bu site, yolsuzluk raporları yayınlıyordu ve kapanma sonrasında, “.ru” adresini kapatıp, “.net” adresine geçmek zorunda kaldı. Diğer bir kapanan örnek ise Vedomosti.ru. Moskova merkezli gazetenin Putin tarafından “kontrol edilmemiş haber” bastığı şikayeti üzerine mahkeme tarafından kapatıldığı belirtildi.
Diğer bir durum ise, Türkiye’de de bloklanan sitelerin otomatik olarak bloklanması.
Farklı olan, Türkiye’de filtrelerin birden fazla (aile, çocuk gibi) ve bunların şimdilik kullanıcıların kendileri tarafından seçiliyor olması.
Kaynak : 