Son yıllarda bankalardan yana şikayetler arttı. Başbakan Yardımcısı Ali Babacan’ın da söylediği gibi, para göndereceğiniz yere olan taksi ücretinden fazla havale/EFT ücreti alan bankalar, faizlerde gereksiz oranlar ya da kredi kartlarında yüksek oranlar, yüksek aidatlar hep şikayet edilen konular.
Bunun karşılığında bankalar, Türkiye’nin büyüme oranı üstünde büyüdüler. İşte Rekabet Kurumu bu konuda başlattığı soruşturma[1] sonucunda bsnkaların kendi aralarında, tüketiciye karşı kartel[2] oluşturdukları kanaatine vardı.
Türkiye’de faaliyet gösteren oniki bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak (kartel) suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla yürütülen soruşturma tamamlandı.
Soruşturma, kredi kartı ihraç eden bankaların kredi kartı alışveriş ve gecikme faizi oranlarını da kapsayacak şekilde faiz oranlarını anlaşarak belirlediği iddiaları üzerine, Kurul’un, mevduat, kredi ve kredi kartı olmak üzere tüm faiz oranlarının birlikte belirlenip belirlenmediği yönünde başlattığı önaraştırma sonucunda açılmıştı.
Soruşturma safhasında, soruşturulan on iki banka tarafından,
- Mevduatta uygulanacak azami faiz oranlarının ve kredi faizinde yapılacak artışların birlikte belirlenip belirlenmediği,
- Henüz ilan edilmemiş faiz oranı değişikliklerinin rakiplere bildirilmesi, rekabete duyarlı, geleceğe yönelik stratejik bilgilerin rakiplerle paylaşılması yoluyla fiyat koordinasyonu yapılıp yapılmadığı,
- Kredi kartına ilişkin ücret ve komisyonlarda fiyat artışı konusunda uzlaşma yapılıp yapılmadığı,
- Kamu sermayeli bankaların kamu mevduatı ihalelerinde danışıklı teklif verip vermediği
incelendi. Rekabet Kurulunca dosyanın müzakeresi sonucunda, mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği belirlendi.
Yargı yolu Ankara İdare Mahkemeleri olmak üzere gerekçesi daha sonra tebliğ edilecek olan 08.03.2013 tarih, 13-13/198-100 sayılı kararı açıklama metnine ulaşmak için tıklayınız.
12 Bankaya Toplam 1,1 Milyar TL Ceza
Rekabet Kurulu, hakkında soruşturma yürüttüğü 12 bankaya toplam 1,1 milyar ceza verdi. Cezanın dağılımı şu şekilde ;
- 4504 sayılı Rekabetin Korunması kanunun 4.maddesini ihlalden ötürü aynı kanunun 16.maddesi ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararalar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmeliğin” 5. ve 7.maddeleri kapsamında 2011 mali yılı sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirleri kapsamında aşağıdaki cezalar alındı :
| B A N K A | Ceza % (2011 Geliri) | Ceza TL |
| Akbank T.A.Ş. | % 1,5 | 172.165.155 |
| Türkiye Garanti Bankası ve Garanti Ödeme Sistemleri ile Garanti Konut Finansmanı Danışmanlık A.Ş.’den oluşan ekonomik topluluk | % 1,5 | 213.384.546 |
| Yapı Kredi Bankası A.Ş. | % 1,5 | 149,961,870 |
| Türkiye İş Bankası A.Ş. | % 1,0 | 146.656.400 |
| Finansbank A.Ş. | % 1,0 | 54.021.410 |
| Halkbankası A.Ş. | % 1,0 | 89.691.370 |
| Vakıflar Bankası TAO | % 1,0 | 82.172.910 |
| T.C.Ziraat Bankası A.Ş. | % 1,0 | 148.231.490 |
| Denizbank A.Ş. | % 0,6 | 23.055.396 |
| HSBC Bank A.Ş. | % 0,6 | 14.875.404 |
| ING Bank A.Ş. | % 0,6 | 12.072.792 |
| Türk Ekonomi Bankası A.Ş. | % 0,3 | 10.668.726 |
| T O P L A M | 1.116.957.469 | |
[2] Kartel ; Serbest rekabetin hakim olduğu ülkelerde, aynı iş dalında ticari faaliyette bulunan rakip firmaların, rekabeti devam ettirmenin artık zararlı olmaya başladığı noktada, ortak çıkarları için kendi aralarında yaptıkları bir anlaşma. Örneğin servis ücretlerini belli düzeyin altına indirmemek gibi.
Kaynak : 