1912 yılında batan Titanic transatlantiği, 100 yıl sonra bugün de dünyada en çok konuşulan konulardan birisi durumunda. Çünkü olay iyi belgelenmiş ve dökümante edilmişti. Bu nedenle filmi de gerçekçi detaylar içeriyordu. Yanısıra çok sayıda dökümanter film de hala zaman zaman yayınlanıyor.
100 yıl önceki ve ülkemizde olmayan bir olayı bu kadar iyi bilmemize karşın, yakın geçmişteki olayların birçoğunu hala bilemiyoruz. Sadece “taraftar” mantığı ile yorumluyor ve tahminler yürütüyoruz. Çünkü pek çok sarsıcı olay yaşayan ülkemizde dökümantasyon ve belgelemeyi çok nadiren görüyoruz. Oysa bu çok önemli çünkü, neler olup bittiğini, provokasyon olup olmadığını, olayların ülkemize verdiği kazanç ya da kayıpları ancak “belgeler” ve “dökümantasyonlarla” dosdoğru anlayabilir ve analiz edebiliriz.
Örneğin 27 mayıs 2011’de, Habertürk TV’nunda yayınlanan 1960 olayları ile ilgili programda –yakın bir akrabasının da YassıAda’da yargılandığı belirtilen– eski başbakanlardan Mesut Yılmaz ilginç bir cümle kullanmıştı. O da bu olayların şu tarafta ya da bu tarafta yer alan taraftarlarının ağzından verilmesi yerine gerçek nedenlerinin araştırılması gerekliliğiydi. Bu konuda mesela “Menderes’in ABD ile ilişkleri bozulduğu için Rusya’yla işbirliğine yönelmesinin kendisine bu sonu hazırladığı” gibi çok sayıda spekülasyon var. Yılmaz o programda olayın üzerinden 50 yıl gibi bir süre geçmesine karşın hala gerçek nedenlerin araştırılmadığına dikkat çekmişti.
İşte Gezi olayları konusundaki toplantının bu nedenle önemli olduğunu düşünüyoruz. Çünkü bu tür toplumsal olayları araştırabilmenin yolu, olaylarla ilgili belge ve dökümanlarının kaydedilebilmesi ve saklanabilmesidir.
Yarın ve öbürgün SALT Galata’da düzenlenecek olan “Farklı Kaydet – Toplumsal Bellek” etkinliğinde[1] “İçerik zenginliği”, “çeşitliliği”, “detaylardaki incelikler”, “karşılıklı –halen de süregiden– siber savaşlar” ile Gezi Parkı protestoları sırasında yaratılan içeriğin nasıl kayıt altına alınabileceğini ve saklanabileceğini tartışılacak. Konuyla ilgili detay şöyle veriliyor;
Gezi direnişlerinde en büyük kaygılardan bir tanesi yaşananların, acıların, öfkenin, kazanç ve kayıpların nasıl hayatta tutulacağı oldu. Kayıt altına alınmaya çalışılan bu tecrübeler depolanmaya ve çok çeşitli mecralarda sunulmaya çalışıldı. Ancak hızla büyüyen arşivin eleştirisini yapacak ve teknolojinin nimetlerinden yararlanarak derlenmiş içerik yaratacak vakit ve olanaklar mevcut değildi.
Bu sempozyum yazılım sanatı, arşivleme ve medya arkeolojisi alanında çalışan üç sanatçıyı, bir küratörü ve bir akademisyeni bir araya getiriyor. Tartışmalar teknolojinin dilini kullanan sanatsal pratikleri ve dijital olarak yaratılmış içeriği koruma ve belleğe alma konularını inceliyor. Sadece yaratıcı ve eleştirel bir yazılımın ürettiklerini değil kendisini de ne şekilde koruyabiliriz? Teknoloji dilini kullanan sanatsal ve kültürel pratikler ne tür yeni arşivleme yöntemleri sunmaktadır? Yazılım, sosyal medya ve ağlı iletişim pratikleri nasıl alternatif anlatımlar sağlayan bir karşı-temsiliyet alanı sunuyor? Konuşmacılar içinde bulunduğumuz anların yaşanırken arşivlenmesi, kriz zamanı algoritmik küratörlük, eleştirel kolektif zeka ve bir düşünce aracı olarak teknolojik dil konularını tartışacaklar.
‘Farklı Kaydet: Toplumsal Bellek’ sempozyumu, yazılım sanatı, arşivleme ve medya arkeolojisi alanından üç sanatçı, bir küratör ve bir akademisyeni bir araya getiriyor. Burak Arıkan, Joasia Krysia, Nicolas Malevé, Ali Miharbi, Jussi Parikka’nın katılacağı sempozyumda, teknolojinin dilini kullanan sanatsal pratiklerin yanı sıra, dijital olarak yaratılmış içeriğin korunması ve belleğe alınması konuları incelenecek. Ayrıca, olay anlarında arşivleme, kriz zamanı algoritmik küratörlük, eleştirel kolektif zeka ve bir düşünce aracı olarak teknolojik dil meseleleri tartışmaya açılacak.
‘Farklı Kaydet: Toplumsal Bellek’, Burak Arıkan ve Jussi Parikka tarafından, SALT’ın iş birliği ve Winchester School of Art’ın desteğiyle gerçekleştiriliyor.
26 Haziran Çarşamba
19:00 Giriş
19:15 Jussi Parikka – Medya Arkeolojisi: Şimdiki Zamanı Arşivlemek
20:00 Nicolas Malevé – Arşivlerimin İçine Sızmak ve Koklamak
20:45 Ali Miharbi – Bir Düşünme Aracı Olarak Teknoloji Dili
27 Haziran Perşembe
19:00 Joasia Krysia – Algoritmik Küratörlük Üzerine Spekülasyonlar
19:45 Burak Arıkan – Karşı Kolektif Zeka
20:30 Yuvarlak Masa
[1] Burak Arıkan / Farklı Kaydet – Toplumsal Bellek
Kaynak : 