Dünya Elektronik Oyun Sektörü Verileri (2010-2011)

Bilişim sektörü firmaları tarafından çok da ciddiye alınmayan bir alan “oyun sektörü”. Ciddiye alınmayan demememizin nedeni şu; TBD’nin 2012 raporuna bakılırsa, Türk oyun sektörü 200 milyon $ cirosu olan ve 1000 kişiyi istihdam eden bir alan. Buna karşılık Hollanda rakamları 150-225 milyon $ ciro, 330 firma ve 3000 çalışan olarak raporlanıyor[1] ve bundan hareketle Hollanda “elektronik oyun” sektörünü 9 öncelikli endüstri arasına alıyor. Oysa katıldığım türlü toplantılar ve HaberTürk’teki “Türkiye’nin Nabzı” programında çeşit çeşit insan (psikolog, akademisyen, gazeteci vs), “Oyun”u dışlıyor ve çocuklar için zararlı olarak tanımlıyor.

Dünya oyun sektörüne bir de Hollanda penceresinden bakalım; Kendi oyun firmalarına yeni pazarlar yaratmak isteyen, işortaklıkları oluşması için çabalayan, konuyla ilgili yatırımcıları ülkesine çekmek isteyen ve bu nedenle farklı ülkelerden 12 gazeteciye kendi ülkesindeki oyun sektörünü tanıtma gezisi düzenleyen Hollanda, “elektronik oyun sektörü ekosistemini” şu şekilde tanımlıyor (bunu vermemin nedeni, oyun frmalarının tek başına firma olmadıklarını ortaya koymak);

Oyun Firmaları EkoSistemi

1. Yatırımcılar
   • Bankalar
   • Özel Yatırımcılar
   • Yatırım Fonları
2. Tedarikçiler
   • Profesyonel Servisler
   • ICT
   • Yerelleştirme
   • Sanat ve Ses Efektleri
3. Endüstri Platformları
   • Ticari organizasyonlar
   • Ticari Basın
   • Etkinlikler
4. Tüketici
   • Perakende
   • Online
   • Sosyal Medya
5. Özel Müşteriler
   • Şirketler
   • Eğitim firmaları
   • Yayıncılar
6. Kamu Kullanıcıları
   • Sağlık
   • Eğitim
   • Güvenlik
7. ARGE
8. Eğitim

Dünya digital oyun sektörü konusunda raporlamaların henüz zayıf olduğu görülüyor. Bunun bir nedeni, oyun sektörünün, yazılım ve reklam sektörü ile içiçe geçmiş olması. Elimizde 2010-2011 verileri var. Bu veriler; EGDF, ISFA, BUI, ESA, Nordic Game raporlarından gelme. İçinde Çin ve Güney Kore yer almıyor ve verilerin bazıları 2010, bazıları 2011. Tüm ülkelerde “stüdyo” sayısının kesin belli olduğu, diğer sayılarda karmaşa olduğu belirtiliyor. Bütün bu eksikliklere rağmen, yine de bir baz oluşturdukları için yayınlıyoruz (belirsizlik nedeniyle alt toplam almadık);

Dünya’da Oyun Sektörünün Ülke Bazında Dağılımı

Aynı tablolara bir de istihdam açısından bakalım;

Dünya raporunda dikkati çeken hususlardan birisi Kanada hükümetinin de oyun konusunda aktif destekleri olduğu şeklinde. Belli başlı hükümetlerin ulusal oyun endüstrisini çeşitli şekillerde desteklediği görülüyor. Örneğin oyun projelerine altyapı desteği ya da vergi avantajı sağlayabiliyorlar. Hollanda’da 2013 yılında 200.000 Euro altında cirosu olan oyun firmalarına % 38 civarı gelir vergisi azaltması yapılmış. Startup firmalar için bu rakam % 50 olmuş.

Kanada’ya bakıldığında, oyun stüdyolarına eyalet ve ulusal bazda vergi indirimleri uygulanıyor. Bu nedenle de bazı büyük Fransız ve İngiliz oyun stüdyolarının ARGE ve geliştirme departmanlarını Kanada’ya taşıdıkları raporlanıyor.

Almanya, Fransa ve İngiltere’de oyun firmaları yine hükümetlerin desteklediği sektörler arasında. Medya fonları yoluyla doğrudan parasal destek de (uzun vadeli kredi) yapılabiliyor. İsveç, Norveç, Finlandiya, İzlanda ve Danimarka’da “Nordc Game Program” adı altında hükümetlerin endüstriye 8 milyon euro yatırım yaptığı belirtiliyor. Nordic Game Programı, kendi firmalarının yurtdışı hareketlerine de destek oluyor. Bu desteklerin nasıl etkilediğini başka bir tablo ile inceleyelim;

Bu tablodan, oyuna en fazla önem veren (nüfusuna göre en çok oyun sektörü çalışanı olan) ülkelerin Kanada, Finlandiya, İngiltere ve İsveç olduğunu görüyoruz.

Ayrıca firma çalışan sayısına göre bakıldığında da, İngiltere’nin açık ara önde olduğu, onu Finlandiya, İsveç, Fransa ve Norveç’in takip ettiği görülüyor.

Hollanda 2009 yılında ilan ettiği “Toplumun sağlık, eğitim, güvenlik ve mobilite ihtiyacına daha iyi cevabı, IT kullanarak verme” programı çerçevesinde “Serious Game” ya da “Apllied Game” olarak tanımlanan kurumsal oyunlara ağırlık verdiği görülüyor. Avrupa’nın ciddi oyun performasına başka bir yazıda bakacağız.