2005’de Müyap, MP3 yayınlayan sitelere yönelik olarak erişim engelleme kararları almaya başladığında, bizi ilgilendiren bir durum görmeden, sadece haber yapmakla yetinmiştik ama o günler hepimizin başına iş aştı ve bizi bugünlere getirdi. Mp3 yayınlayan çocukların adreslerini bulamadıkları için MP3leri kaldırtamayan Müyap’ın çözüm olarak hakimlere aldırdığı “toptan kapatma” kararları, o günden bu yana alışkanlık ve ilk fırsatta kullanılan bir yöntem haline geldi.
Kendi adıma 2007’den bu yana site engellemelerine çözüm bulmak için savaşıyorum. Bu konuda Sapanca, Abant ve Kartepe’de savcılar, hakimler, bilişimciler ve zamanın TİB yetkilileri ile çeşitli toplantılar düzenledik. Bu toplantılarda bazı iyileştirmeler bile sağladık[1].
Şimdilerde Twitter’ın toptan kapatılması ile başbayız. Her ne kadar VPN’ler olsa da, rahat ve yavaşlamadan istediğimiz yere ulaşmak varken, neden bir takım zorlamalarla karşılaşalım? Zaten istatistiklere bakılırsa, atılan tweet sayısında % 50’ler düzeyinde azalma var. Anlaşılan birileri Twitter’a zor giriyor ya da daha az giriyor.
Bütün bu engelleme olaylarının içinde dikkatimi çeken bir konu oldu; biz ülke olarak hakkımızı aramayı ve “hukuk”u kullanmayı bilmiyoruz. Bu tür olaylarda bireysel ya da sivil toplum örgütleri olarak mahkemelere gitmiyoruz. Oysa bu konuda “anayasal bir hak” olan iletişim özgürlüğünün ihlal edilmesi söz konusu. Bugün size aşağıda anlatacağım 3 örnekte “hukuk”un doğru kullanımını göreceğiz. Ayrıca sonuca bakarken de, hükümeti kızdırmak istemeyen BTK tarafından nasıl kötüye kullanıldığını anlayacağız.
- Açılan Davalar ve Alınan Yürütmeyi Durdurma Kararı
İlk olay, bugünün flash haberi olan, Ankara 15.İdari Mahkemesinin verdiği karar. Olay meydana geldiğinde, belki bütün vatandaşlar olarak dava açmamız, en azından nasıl dava açabileceğimizi araştırmamız lazımdı.
Bunu 3 kuruluş hemen yaptı; Türkiye Barolar Birliği, Ankara Barosu ve Gazeteciler Cemiyeti.
Sonuç; bugün çıkan yürütmeyi durdurma kararı. Detayını burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.
- Twitter’ın Açtığı Dava
Bugünün ikinci haberi ise, Twitter’ın açtığı davalar oldu. Yapılan açıklamada birden fazla davadan bahsediliyor. Twitter hem kendisine ulaşan mahkeme kararları ve savcılık talebinden bahsediyor, hem de bunlara yaklaşımlarının ne olduğunu anlatıyor. Sonra da Türk kullanıcıları adına dava açtıklarını bildiriyor. Bunların detayını da burayı tıklayarak okuyabilirsiniz. Sonuçları ileri bir tarihte göreceğiz.
Sonuç: Davalar daha bugün açıldı. Önümüzdeki günlerde sonucu göreceğiz.
- Anayasa Mahkemesi Ne Yaptı?
3cü önemli gelişme, Anayasa Mahkemesinin de Twitter yasağıyla ilgili başvuruları bugün görüşmek üzere gündemine alması oldu. Hatırlanacağı üzere CHP Milletvekilleri Sezgin Tanrıkulu, Levent Gök ve Mahmut Tanal’ın başvuruları vardı. Bunların detayını burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.
Anayasa Mahkemesi gündeme aldığı konu hakkında Ankara İdare Mahkemesi’nin aldığı yürütmeyi durdurma kararı nedeniyle başka bir karar alınmasına gerek görmedi. Mahkeme heyetinin, İdare Mahkemesinin kararının ardından ön inceleme yaptıktan sonra başvuruyla ilgili görüşmeyi başka bir tarihe bıraktığı öğrenildi.
Sonuç : Anayasa Mahkemesi önce İdari Mahkemesinin aldığı yürütmeyi durdurma kararının ne olacağını bekliyor. Bugün görüşmedi, erteledi. Ama bir sonraki bölümde anlatacağımız konu nedeniyle tekrar gündeme alması beklenebilir ve hatta istenebilir.
- Oktay Vural’ın Başvurusu
Twitter kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması için başvuru yapanlardan birisi de, MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural oldu. Kendisi adına dava açan Bilişim Hukuku Derneği Başkanı Kürşat Ergün, “Ankara 15. İdare Mahkemesi, oy çokluğuyla yürütmenin durdurulmasına karar verdi. Bir üyenin muhalefet şerhinin yazılması bekleniyor. Tereddüt yok. Bizim açtığımız dava Ankara 2. İdare Mahkemesindeydi. Ancak dosyaların birleştirilmesi için az önce talepte talepte bulunduk. Karar, tüm mahkemeler için bağlayıcı olacak” açıklamasında bulundu.
Sonuç : Yürütmeyi durdurma kararına eklenecek muhtemelen.
- Yürütmeyi Durdurma Kararının Durumu – 30+X Ne Demek?
Gelelim bugünkü yürütmeyi durdurma kararı konusundaki gelişmelere; Ankara 15.ci İdari Mahkemesinin kararı Twitter kullanıcıları arasında ne kadar sevince yol açtıysa, hükümet tarafında o kadar şaşkınlığa ve kızgınlığa neden oldu. TİB acilen toplandı. Zaten Başbakanın yıldırımlarını üstlerine çekmiş vaziyetteler, bir de Twitter’ın açılmasıyla karşılaşmak istemediler.
Görüştüğümüz kaynaklar, BTK’nın henüz kararı eline resmi belge olarak almadığını söylüyor. Başlıktaki “x” bunu ifade ediyor. Bu tebligatı ne zaman alacaklar belirsiz. Normal koşullarda 1-3 gün arasında teslim almaları bekleniyor. Ama tebligatın geç yapılması olası. 1 nisanda KEP başlıyor ama öğrendiğimize göre BTK’nın KEP’i de yokmuş. Olsaydı, bu tebligatı hemen anında alıyor olacaklardı. Ama almamak yolunda bir çabaları olduğunu görüyoruz.
Tebligat alındıktan sonra ise 2 süreç var. Bunlardan ilki TİB’in kararı 30 gün içinde uygulaması gerekiyor. Bununla birlikte TİB, bu sürede Ankara 15. İdare Mahkemesi kararına karşı Bölge İdare Mahkemesine itiraz edebilir. Bölge İdare Mahkemesinin alacağı karar ise kesin nitelik taşır.
Bu arada BTK’nın kararı 9a çerçevesinde aldığını öğrendik. Buna göre, alınan mahkeme kararları uygulanmadığı için resen kapatma kararı almışlar.
Sonuç : BTK kararın uygulanmasını elinden geldiğince geciktirecek. Tabi bu arada başka kararlar çıkar mı? Ya da Twitter’ın açtığı davalar ne sonuç verir, bilemiyoruz.
VPN Bloklanır mı? Ne Demiştik; Sansür Tam Geldi, Geliyor
Çokca sorulan sorulardan birisi bu; DNS değiştirmeyi blokladılar, peki VPN bloklanır mı?
İnternet % 100 engellenemez ama büyük oranda engellenebilir. Bu engellemeyi “yavaşlatabilir” şeklinde de anlayabiliriz. Belli bir hıza alışmış insanların, trafiği ve yolu en az % 15 arttıran VPN’e tahammül sınırı zamanla azalabilir.
Yeni internet maddelerinde, BTK erişim sağlayıcıları, engellemenin her türünü uygulamaları için sorumlu tutuyor. Sorumluluğunu yerine getirmeyeni ya durduracak ya da büyük bir rakam ile cezalandıracak.
Bu kapsamda Twitter.com engellemesinde 2.ci faza geçtik. Artık IP’ler bloklanmış durumda. TİB’den ISS’lere giden talimatta şu IP’lerin bloklanması isteniyordu;
199.16.156.102
199.16.156.104
199.16.156.105
199.16.156.11
199.59.149.137
199.16.156.198
199.16.156.199
199.16.156.200
199.16.156.230
199.16.156.231
199.16.156.232
199.16.156.38
199.16.156.40
199.16.156.41
199.16.156.6
199.16.156.70
199.16.156.72
199.16.156.73
199.16.156.75
199.16.156.8
199.16.156.9
199.59.149.200
199.59.149.243
199.59.150.10
199.59.150.42
IP Bloklama ile URL/DNS Bloklama arasında ne fark var?
İnternette yer alan cihaz ve sitelerin adresi IP numarası olarak verilir. Bu da üstteki rakamlar gibi 4 bloklu rakamlardır. Bu rakamları ICANN sunucuları anlamlı adreslere (www.twitter.com gibi) çevirir. Böylece bu numaraları hatırlamak zorunda kalmayız. Onun yerine adresleri yazarız www.turk-internet.com gibi.
Twitter ilk etapta DNS ile yani “www.twitter.com’a ulaşılamasın” komutu ile engellendi. Bu engellemeyi de ISS’ler yaptı. Ama insanlar ISS’lerinin kendilerine sağladığı DNS’leri değiştirmeye başladılar. Onun arkasından DNS’ler bloklandı. Ortaya dökülen rakamlara bakıldığında ise, bu operasyonun % 50 kadar başarılı olduğu ve atılan tweet sayısında önemli düşüşler olduğu görülüyor[1].
Bunun üzerine insanlar VPN kullanmaya başladılar. Aslında bir tür güvenlik programı olan VPN’ler bir tünel içinden gidip, başka bir sunucuyu kullandığı için sansürü aşabiliyor. Ancak VPN servislerinin IP numaraları da bloklanabilir. Yine de şirketlerinin büyük çoğunluğunun –güvenlik amaçlı olarak– VPN kullandığı düşünülürse, ülkemizde VPN bloklamaya başvurmayacağı düşünülür. Diğer yandan TİB’in bloklama yapmaları da anlamsız. Bu firmaların sürekli IP değiştirmeleri rastlanır bir durum.
Zaten VPN’ler bloklansa bile, dağıtık sunucu servisleri kullanabilir hale gelir. 2-3-5 $/ay gibi fiyatlarla (hatta Türkiye’de sansür var, bedava veriyoruz diyen şirketler de var) ABD’den sunucu kiralayarak, bu sunucu üzerinden hareket etmek mümkündür. Ki Twitter yasağının duyulması ile Türk’lere bedava 1 sene kampanya yapan VPN firmaları da var. Yani onlar da olayı yakından takip ediyorlar.
Sonuç : Kanal D’nin sabah sunucusu İrfan Değirmenoğlu’nun kendi sözleriyle verelim; “Facebook hesabı açmayı bilemeyen ben, VPN, Proxy vs derken bugün NASA’da çalışacak kadar teknoloji öğrendim.” Evet bu olayın bir yararı varsa, mesleği teknoloji olmayan Türk insanına neyin ne olduğunu öğretti. Artık herkes bir sürü teknoloji teriminin ne anlama geldiğini ve hangi servisin nasıl uygulanacağını gayet güzel öğrendi.
Kaynak : 