Başçı Göreve Devam Edecek mi? Başçı Döneminin Önemli Anları

Kritik Merkez Bankası Para Politikası Kurulu toplantısının ardından piyasalarda halen mevcut başkan Erdem Başçı’nın görevine devam edip etmeyeceği konuşuluyor. Başçı’nın yerine bazı isimler de telaffuz edilmeye başlandı. Peki Başçı döneminin önemli gelişmeleri nelerdi? Destek Menkul Değerler Genel Müdür Yardımcısı İnci Özkasnak Özbek yazdı…

BAŞÇI GÖREVE DEVAM EDECEK Mİ?

Dün gerçekleşen Para Politikası Kurulu Toplantısı’nda gecelik borç verme faizi 0,25 puan indirildi ve para politikalarında sadeleştirme süreci başladı. Yeni TCMB Başkanı’nın kim olacağı ise belirsizliğini koruyor. Para Politikaları üzerine akademik çalışmalar ve PPK kurul üyeliği yapmış olan Erdem Başçı’nın görevine devam etmesi her ne kadar finans dünyası içinde düşük bir olasılık gibi görülse de göz ardı edilmemeli. Geçmişte çoğunlukla atamanın Para Politikası Kurulu üyeleri arasından yapıldığını görmüştük. Bir üye hariç mevcut PPK üyelerinin büyük bir bölümünün görev süreleri yakın zamanda doluyor. Diğer yandan bu hafta piyasaların gündeminde Londra finans dünyasından bir ismin atanacağı iddiası oturdu.

Finansal piyasaların yönü açısından kimin Merkez Bankası’nın dümenine geçeceği büyük önem taşıyor. Bu konudaki belirsizlik devam ederken Erdem Başçı, döneminde yaşanan bazı çarpıcı olayları ve dikkat çeken PPK kararlarını şöyle bir hatırlayalım…

• Ekim 2011… 2010 yılından beri kullanılan faiz koridoru ilk kez etkin şekilde kullanılmaya başlandı ve koridorun üst bandını %9’dan %12,5’e çıkardı, alt bant %5’te sabit bırakıldı. Böylece koridor genişletilmiş oldu.
• Aralık 2011… Merkez Bankası yılın son gününde tarihinin en büyük doğrudan döviz satışı ile kura müdahale etti.
• Ocak 2012… Başçı, Bursa’da “2012’de TL en güçlü para birimlerinden biri olacak. 2012’de TL’ye yatırım yapan hep kazanacak” açıklamasını yaptı.
• Nisan 2012… Merkez Bankası hayatımıza “istisnai gün” ifadesini kazandırdı. Döviz talebinin arttığı bu günlerde piyasayı daha yüksek faizle fonladığı bu uygulama belli dönemlerde devam etti.
• Kasım 2012…Ünlü ekonomist Joseph Stiglitz, Merkez Bankası’nın akıllıca aldığı kararlarla Nobel Ödülü alabileceğini söyledi.
• Ocak 2013… Başçı, Davos’ta kredi büyüme hızı için %15’in kırmızı çizgi olduğuna işaret etti. Başçı, Kredi büyümesini kontrol altında tutmak için ölçülü bir adım attık. Kredi büyümesi yılsonuna doğru yüzde 15’e yaklaşır. Kredi büyüme hızında sapmalar olursa gerekli adımları atarız. Reel efektif döviz kuru seviyesine göre dengeleyici adımlar atabiliriz
• Ocak 2013… Başçı, The Banker tarafından ”Avrupa’da ve Dünyada Yılın Merkez Bankası Başkanı” seçildi.
• Nisan 2013… Başçı, faiz indirimi olabilmesi için reel efektif döviz kurunu işaret ederek “Reel efektif döviz kurunun 120’nin üzerine çıktığı tespit edilirse, ölçülü bir politika faiz indirimi, araç olarak kullanılabileceğini ifade etti.
• Mayıs 2013… PPK toplantısında 1 haftalık repo faizi olan politika faizini %5’ten gördüğü en düşük seviye olan %4,5’e indirdi. Faiz koridoru da %4-%7 aralığından %3,5-%6,5 aralığına indi.
• Mayıs 2013… FED’in o dönemki başkanı Bernanke’nin ABD’de tahvil alım programlarının sonlandırılabileceği yönündeki piyasa sarsıcı açıklamaları ve yurtiçinde Gezi olayları ile Dolar/TL yükselişe geçti. Merkez Bankası o dönemde kurdaki çalkantıya döviz satım ihaleleri, zorunlu karşılık oranı ayarlamaları ile müdahale etti.
• Ağustos 2013… Başçı meşhur ”Dolar yılsonunda 1,92 veya altında olursa şaşırmayın” açıklamasını yaptı. Aynı konuşmada kullandığı “TL’yi aslanlar gibi koruyacağız”, “Dövizin belini kırarız”, “Analistlere sesleniyorum, faiz artırım beklentisine girmeyin. Sabit faiz beklentisine girin” gibi ifadeler piyasalar için alışılmışın dışındaydı.
• Aralık 2013… Başçı, Gaziantep’te “Merkez Bankası’nın artık 3 politika faizi var. TL kimsenin beklemediği kadar değer kazanabilir” diye konuştu.
• Ocak 2014… TCMB’den olağanüstü bir ara toplantı ile en agresif faiz değişikliği kararı geldi. TCMB, politika faizini %4,5’ten %10’a yükseltirken, faiz koridorunun üst bandını 7,75’ten yüzde 12’ye, alt bandını da %3,5’ten yüzde 8’e yükseltti.
• Şubat 2015… Başçı, enflasyondaki gelişmelere göre 4 Şubat’ta erken bir toplantı yaparak faizi indirebilecekleri sinyalini verdi. Piyasalar bir ara toplantı beklentisi içine girmişken 3 Şubat’ta açıklanan enflasyon verisi nispeten yüksek gelince bu olasılık rafa kalktı. 24 Şubat’ta gerçekleşen PPK’da ise politika faizi %7,75’ten %7,5’e çekildi. Faiz koridoru da %7,5-%11,25 aralığından %7,25-%10,75 aralığına çekildi. Bu tarihten dünkü toplantıya dek faiz oranlarında herhangi bir değişiklik yapılmamış, bekle-gör politikası izlenmişti.