Geçen hafta İzmir, Çeşme’de düzenlenen IDC’nin CIO Zirvesinin ana sponsorlarından olan Koç Sistem’den Can Barış Öztok panelde, CIO’ların dijital dönüşüme katkıları konusunda konuştu. Biz de panelden sonra kendisine bu konudaki düşüncelerini turk-internet.com okuyucuları için sorduk.
turk-internet.com: Barış Bey, merhaba! Sizinle IDC toplantısında karşılaştık. Tanımayanlar için kendinizi tanıtabilir misiniz?
Can Barış Öztok; Koç Sistem’de 20 yıldır çalışıyorum. Şu anda pazarlama ve satıştan sorumluyum. Koç Sistem’in dönüşümlü yolculuğunda müşterilerimiz ile birlikte bu dönüşüme katkı vermeye çalışıyoruz.
turk-internet.com: Peki, çok teşekkürler! Sizin burada açılışta sunduğunuz panelde, hatta basın toplantısında önemli bir konu vardı; onun için sizinle görüşmek istedik. O da CIO’ların değişen rolü üzerine. Barış Bey, bugün CIO’ların bir kuruluşta görevi nedir?
Can Barış Öztok; CIO’ların tabii temel görevi şirketin bilgi teknolojileri alt yapısını çalışır vaziyette tutmak gibi gözüküyor. Bunun yanında şirketin büyümesini destekleyecek, verimliliğini destekleyecek ve etkinliğini destekleyecek projeler yapması bekleniyor.
Belki tarihsel olarak bunlar daha çok bekleniyordu ama şirketlerde bilgi teknolojilerinin rolü, bir şirketin yaptığı işe göre değişiyor yani siz bankada çalışıyorsunuz, bir finans sektöründe ya da bir telekom şirketinde çalışıyorsanız, şirket zaten teknoloji olmadan hayatını sürdüremeyen bir şirket. Dolayısıyla teknoloji orada üretim hattının kendisi. Yani bir bankanın CIO’su, aslında üretim genel müdür yardımcısı gibi bir şey oluyor. Bir üretim şirketinde siz bir destek rolündesiniz veya daha küçük bir şirkette sadece açık tutuyorsunuz sistemleri gibi bir şey oluyor.
Dolayısıyla, nereden baktığınıza, hangi şirketten baktığınıza bağlı bu rol değişiyor ama gittikçe daha çok şirketin geleceğine yönelik projeler yapan, şirketi dönüştüren rolü almalarını biz hep öneriyoruz, cesaretlendiriyoruz, bizce olması gerekenin bu olduğunu söylüyoruz tüm bu konuda çalışan meslektaşlarımıza.
turk-internet.com: Peki CDO ne demek? Çünkü yeni dönemde bir de biliyorsunuz Dijital Officer diye geçiyor. Yani biz yıllardır CIO’ların durumunu konuşuyoruz; daha yukarıya çıkmalarını; sizin de söylediğiniz gibi ama sanki önümüzdeki günlerde bu dönüşümü dijital officer’lar yönetecek gibi gözüküyor. Siz nasıl görüyorsunuz?
Can Barış Öztok; Şimdi, CDO yani yani bu dijital dönüşümü sahiplenen, o liderliği yapan kişinin CIO adaylığından bir tanesi. Bu şirketteki dönüşümü yapan kişi aslında ve demin bir panelde çok güzel bir örnek verdiler. Dijitalleşme mi konuşuyoruz yoksa dijital dönüşüm mü konuşuyoruz? İlkini kastediyoruz herhalde?
Dijital dönüşme ile ulaşacağımız yer dijitalleşmedir. Yani her şirket bir teknoloji şirketine dönüşüyor, bir yazılım şirketine, veriyi işleyen bir şirkete dönüşüyor batığımız zaman. Dolayısıyla buradaki role en uygun aday yetkinlikleri itibariyle CIO’dur.
Neden böyle diyoruz? Şirketin tüm süreçlerini biliyor, şirketin yaptığı işi biliyor, her bölüme proje yaptığı için – eğer birazcık ilgileniyor ise, ekibinde o yönde gelişmiş arkadaşlar varsa analistler, iş geliştirmeciler varsa ve bu düşünce workshop’larına ekibinden arkadaşlar verebiliyor ise- sadece network’tü, alt yapıydı, PC’ydi ile veya bir ERP yazılımı ile ilgilenmiyor ise, en uygun aday CIO’dur.
Ama şimdilerde bunun sahiplenenler var. Bir müşterimizin genel müdürü global bir şirketin Türkiye yöneticisi, uluslararası bir şirkette çift dijital officer oldu; bunu gördük. Başka bir şirkette CIO, operasyondan sorumlu idi, CIO ve operasyon bir arada olduğu için daha önce geçmişinde, o bir CDO oldu, dolayısıyla…
turk-internet.com: Yani bu şirketten şirkete değişiyor mu diyorsunuz?
Can Barış Öztok; Şirketten şirkete çok değişiyor ama bu roldeki kişi, CIO’nın yaptığı işi kapsamak zorunda. Demin verdiğim örnek yani bir şirketi çalışır tutmak, transform diyelim, İngilizce daha hızlı söyledik, büyüme yani projelerin yapıldığı yer, yeni işlerin yapıldığı yer, bu işlerin yanında transform geliyor ve CDO o transformu büyütecek. Dolayısıyla operasyonları da değiştirecek, faaliyetleri altına alacak. Ama biz yetkinlikleri itibariyle, işin ruhu itibariyle bu işe en uygun adayın CIO’larımız olduğunu düşünüyoruz.
turk-internet.com: Bir de konunun bir başka boyutu, shadow IT denen durum. Yani, BT veya IT departmanları dışındaki mesela pazarlama departmanlarının IT projesi yapması, ona bütçe ayırması. Bunu nasıl değerlendiriyoruz?
Can Barış Öztok; Şimdi bilişim projeleri, pazarlamada var, üretimde var. Bizim otomotiv sektöründe büyük müşterilerimiz var, belki yüzde 30 bütçeleri vardır. Yani bizim toplam bütçemizin yüzde 30’unu biz onlar ile yapıyoruzdur, bu IT’nin bilgisi dışında değil ama IT’den böyle bir beklenti yok iş bölümünde.
Aslında yaptıkları projelerde IT ile bazen ilişkilendirmeyi biz sağlıyoruz veya burada bir iş ortağız bir yazılım satıyor, gel bunu birlikte pozisyonlayalım, diyor; şirketin bu shadow IT projelerine yakalamak üzere yani web’de hangi sistemleri var, yani kullanıcı sistemin hangi sistemlerine ulaşıyor bunu görmeye çalışıyor.
Bu tamamen aslında şirketin dönüşmeye çalıştığı, dijital dünyada varlığını arttırmaya çalıştığı işlerin IT dışında yapılmasından kaynaklanıyor. Shadow IT bu ve siz kendi bütçeniz yani şirketin toplam teknolojiye harcadığı parayı bulur, bunun içinde de sadece klasik IT dediğimiz bölümü çıkartır iseniz, o shadow IT’yi çok net görüyorsunuz zaten.
Ama buna IT gözüyle bakmıyorlar ve bence fırsat da burada. Ben konuşmamda da bahsettim, dedim ki,” dijital dönüşümde harcanan IT parası pazarlamaya harcanılmış gibi harcanıyor, üretime harcanış gibi harcanıyor ve CIO’larımız şundan çekiniyormuş gibi geliyor bana: O kadar çok hesap veriyorlar ki, birlikte veriyoruz: Bu niye pahalı, niye bunu daha ucuza almadın?
Halbuki bir pazarlamacı televizyon reklamı yapacak ise yapar, en iyi sanatçıyı çıkartacak ise çıkartır, web sitesine gidecek ise gider. Pazarlamanın bir şeyi vardır, bütün gün müşteri getirir, şirketin amacına katkı verir. Siz pazarlama ile bir dijital dönüşüm projesi yapıyor iseniz, IT’de yaparmış gibi kıt kaynak, böyle sıkıştırılmış kapsamlar ile yapmamalısınız.
Burada bir fırsat var. Bunu yine müşterilerimden görüyorum ben. Bunlar hep yaşanan örneklerden; biz hayal etmiyoruz. Geçen sene IT ekibine bu projeleri yapmasına izin vermeyen genel müdür bugün diyor ki, “dijital dönüşüm yapacağız, bu projeleri bir an önce bitirmeni istiyorum. Çıkart bana; ben bunun kaynağını bulacağım” diyor.
turk-internet.com: Bu ilginç
Can Barış Öztok; Nereden buluyor bu kaynağı sizce? Şirkette kaynak her zaman var; maliyet merkezi olmaktan çıktığımız zaman, bu kaynakların hepsine erişiyoruz. Üretimde halk için yapılan bir yatırımın yüzde kaçıdır IT harcaması? Yeni fabrika kuruyorsanız, yeni bir tesiste otomasyon yapıyor iseniz, orası 100 ise, IT bütçesinin tamamı belki 100’dür. Oradan ve siz bunların hepsi artık IOT oluyor, işte, mobil oluyor. Bunların hepsi aslında teknoloji ile birleşiyor.
IT bu projelerin dışında kaldığı zaman kendisini gittikçe sadece operasyonu ayakta tutan rolde bulacak ki, IT’nin potansiyeli bu değil. Bunu yapması için de biz diyoruz ki, “önce bu satın almacılıktan, bu operasyonu kendi yapmaktan çıkmalısınız çünkü doğru teknolojiyi takip edecek enerjiniz kalmıyor”. Bugün gene çok iyi bir panelistten duydum, çok hoşuma gitti; “biz artık teknolojiyi takip etmek istemiyoruz” diyor. “Bizim görevimiz teknolojiyi takip etmek değil, biz artık yazılım geliştirmek istemiyoruz. IT ekibi olarak; bizim işimiz değil. Bizim alan uzmanlığımız şirketin gideceği yolda nasıl proje gerçekleştirebiliriz ona odaklanmak, şirketin işlerine odaklanmak, ekibi ona göre formalize etmek”.
İkincisi de, müşteri memnuniyeti yani iç müşteri memnuniyeti. Ben topladığım bütün bu servislerden müşterime son kullanıcıma içerdeki çalışanlarıma, aileme – kim ise bunlar- doğru hizmeti taşıyabiliyor muyum yani bir anlamda hizmet yönetimi yapabiliyor muyum? Dolayısıyla da, üretimden çıkıp iş geliştirme ve hizmet yönetimi yapan bir CIO ekibinden bahsediyoruz. İşte o zaman bu söylediğimiz dönüşüm için zaman da kalıyor, bütçe de bulunuyor, ortaya da projeler çıkıyor.
turk-internet.com: Aslında tamamen anlattınız ama yine de sormuş olayım: TÜSİAD’ın ağırlıkla üstünde durduğu Industry 4.0 var. Bu da bir transformasyon, e-dönüşüm. Siz bunu nasıl değerlendiriyorsunuz? Bir de kısaca isterseniz ya da uzun, neyse!
Can Barış Öztok; Evet, burada şöyle bir şey var. Şimdi dijital dönüşüme nereden baktığınıza bağlı. Ben onu sunumumda da paylaşmaya çalıştım.
Kısaca 6 eksende görüyorum. Bir tanesi müşteri deneyimi ve etkileşimi, dış dünyaya bakışımız. İkincisi, “distruptive change” dediğimiz rekabete karşı siz nerede oyun alanı görüyorsunuz, kendinize tehdit nereden gelebilecek? Bunun için ne yapıyorsunuz? Üçüncüsü, bilgi ve analitik. Dördüncüsü, teknoloji ve platform. Beşincisi, güvenlik, risk, güvenilirlik. Altıncısı da, işbirliği ve verimlilik.
Şimdi, Industry, bu eksenlerden bir tanesi bence ve bence ağırlıklı üretim, tedarik zinciri ve belki bu müşteriye kadar giden süreçleri kapsıyor. Ağırlıklı IOT konuşuyoruz. Bu IOT ile birlikte ürettiğimiz yani o konuşan nesnelerin ürettiği bilgilerin analizi ile ve karar destek sistemleri ile konuşuyoruz. Dolayısıyla dijital dönüşümün içerisini bir bileşen olarak görüyorum ben. Çok önemli bir bileşen.
Özellikle sanayi firmaları fiber hikayesi ile çok ilgilenmiyorlar, Industry 4.0 ile ilgileniyorlar sanayi elçilerimiz yani büyük patronlar, sermaye sahiplerinin çoğu üretim sektöründe iş yapan firmalar, TÜSİAD dediğiniz sanayiciler. Dolayısıyla onların buna ilgisini çok doğal karşılamak lâzım ama daha önce de konuşmuştuk sohbetimizde, Uludağ Ekonomi Zirvesi’nde Davos’ta patronlar, önemli üst düzey yöneticiler dijital dönüşüm konuşuyorlar.
Dolayısıyla onlar sadece Industry 4.0 da konuşmuyorlar, dijital dönüşümün şirketlerine getireceği tehditleri ve fırsatları görüyorlar; bunu harekete getirmek istiyorlar. Bunun için çok geç kalmadan farkedilmesi lazım. Bu bizim işimiz yani IT camiasının işi temelde. Burada gereken sorumluluğu almalıyız ve biz ekosistem olarak da diyoruz ki, “burada siz projeye başlayacak durumdasınız. Yeter ki kendi içinizde bir stratejiyi belirleyin. Bu altı eksende hangi alanlara öncelik verdiğinizi belirleyin ama eksik bırakmayın yan birini yapıp öbürünü yapmaz iseniz, olmaz; paralel bir şekilde gidin. Sadece müşteriyle veya proje ile bunu yapamazsınız. Sadece Industry 4.0 ile yapamazsınız ve bunu strateji ile ilişkilendirmeden yapamazsınız” diyoruz, özetle ve “biz burada sizin yanınızdayız” diyoruz.
turk-internet.com: Koç-Sistem bu alanda tam olarak ne yapıyor? Nasıl bir süreç var orada?
Can Barış Öztok; Şimdi biz şöyle konumlandırdık: “new opportunity is now” – Gerçek teknoloji şimdi” dedik. Ne demek? Burada aslında teknoloji var. Esas marifet bunu iş ile ilişkilendirmek, projeyi, yönetimi sahiplenecek şekilde yapmak.
Dolayısıyla biz başarı örneklerini çıkardık ve dedik ki, “her bir alanda, bu saydığımız ana eksenlerde, IOT projesini hızla anlattım, bunlar bizim ürünlerimiz kullandığımız ama bir baktık biz bunlardan birer, ikişer, üçer tane yapmışız.
Halbuki pazarda çok fırsatlar var. Dedik ki, bir değerlendirme metodu gerçekleştirelim, müşteriye burada bir hayli çalışma yapalım söylediğimiz işi hayata geçirmesi için, bölümler ile konuşalım, projeleri toparlayalım. Yeterince fikir var ortada, yeterince farkındalık var; eylem çok az, eyleme geçme zamanı.
Bu başlangıç çalışmasından sonra birlikte değerlendirme, projelendirme, önceliklendirme çalışmasından sonra da projelere başlayalım. Bazıları hızlı kazanım olsun, bazıları orta vadeli projeler olsun. Biz sizin o yolculukta yol arkadaşınız olalım çünkü Koç Sistem sizin operasyonel işlerinizi outsource edecek kapasitede bir firma veya o yolculukta size destek olabilecek. Aynı zamanda bu dönüşüm projelerini de hayata geçirebilecek bir firma. O anlamda “ biz sizin yanınızdayız” diyoruz. “Hadi” diyoruz, “şimdi” diyoruz, “biz değilsek kim yapacak bunu?” diyoruz, “şimdi değilse, ne zaman yapacağız?” diyoruz.
turk-internet.com: peki çok teşekkür ederiz.
Can Barış Öztok; Ben teşekkür ederim!
Kaynak : 