Türkiye’de, firmaların kendilerinin takip ettiği fiziksel mağazalardan çok, perakende satış sağlayan AVM’ler daha popüler. Fiziksel mağazalar konusunda Samsung, Türkiye açısından en ön plana çıkan firma. Lakin metrekare açısından TeknoSA, Vatan, Media Markt gibi AVM’lerle aynı değere sahip değiller. Daha geniş yelpazeye hitap eden diğer perakendeciler ise, kendilerini ağırlıklı olarak AVM’lere konuşlamış durumda.
Bu mağazaların içerisinde satışta olan ürünlerin yanısıra prototip ürünleri ve demo amaçlı açılmış standaların varlığı da gün geçtikçe artıyor. Özet olarak teknoloji AVM’lerinin metrekareleri aynı kalsa da içerik olarak her gün geçtikçe kalabalıklaşıyor, ürün sayısı artıyor, dolayısıyla epileptik rahatsızlıkları tetikleyebilecek flaş ışık, LED ve aşırı ışık gibi şartlar da kaçınılmaz hale geliyor[1].
Teknoloji AVM’lerinin neden epilepsiyi tetiklediğine dair en somut göstergelerden sadece bir tanesi bu. Aşırı basık bir ortam, sürekli değişken ışıklar, TV’lerin ses sistemlerinden gelen aşırı gürültü, kişilerdeki epilepsiyi tetikleyebiliyor. Ancak hastalara sorduğumuzda onları en çok rahatsız eden detayın, yukarıdan yansıtılan aşırı beyaz ışık olduğunu söylüyorlar. Görüldüğü örnekler azdır çünkü epilepsi hastaları bunun gibi AVM’lere girmekten kaçınıyorlar.
TV’lerin EKO modda çalışması gerekiyor ve TV standları ışıl ışıl
Nörologlara göre, TV içerikleri de epileptik hastalıkları tetikleyebilir [1]. LED TV’lerin ilk çıktığı dönemlerde, yani ilk versiyonlarında bununla ilgili çok fazla şikayet duyuyorduk ancak sonraki nesil LED TV’lerde ışık oranı dengelenerek epilepsinin önüne geçildi. Epilepsi hastaları, özellikle TV standlarındaki her TV’nin farklı içerikler görüntülemesi ve sürekli en parlak modda sunulması, hastaları tetikleyen en önemli unsurlardan.
Önlem olarak, TV’lerin aralarındaki mesafeler artırılmalı, TV’deki içerikler yüksek çözünürlükte ve düşük ışıkta, yani eco mod içeriside sunulması gerekiyor. Ayrıca TV’lerle birlikte satılmaya çalışılan ev sineması sistemlerinin de ciddi bir şekilde ses şiddeti konusunda sınırlandırılması gerek. Özellikle ani açılan sesler, dirençli epilepsi kategorisindeki hastaları tetikliyor. Epilepsi içerisinde 40 farklı varyasyon olmasına karşın; tetiklenen epilepsi türleri çok az fakat alanların fiziksel şartları nedeniyle en fazla dikkat edilmesi gereken yerlerin başında, bu tarz AVM’ler yer alıyor.
Ses yalıtımı gerekiyor, sesler birbirine çok karışıyor
Artık, bu tarz AVM’ler için en önemli olay, ürünlerin sadece satışını değil, sunumlarını da yeterli düzeyde gerçekleştirebilmek. Özellikle beyaz eşya ve küçük ev aletleri bu konuda epey başarılı sergileniyor. Ancak önemli bir sorun oluşturan detaylar var; rafların aralarındaki mesafe, ortamların metrekare değeri yüzünden birbirinden yeterince uzak değil. Sıkışıklık ve yakınlıktan dolayı ses karmaşasının önüne geçilemiyor. Bazı ses mühendisleri, ortamlardaki akustiğin doğru değerlendirilmesi için çok fazla tamir-tadilat gerektirmeden, daha iyi ses ortamının oluşması için iç mimari hizmetleri sağlayabiliyor. Özellikle ses yalıtımının eksikliğinden kaynaklanan ses kirliliği kısa süreli olarak epileptik nöbetlere sebep olabiliyor.
Uyarılar da var ama yetersiz düzeyde
Özellikle sanal gerçeklik gözlüklerinin sergilendiği alanlarda yazılı olarak ve sözlü olarak epilepsi uyarıları gözünüze çarpmıştır. Ancak bu uyarılar, önlem alma amacıyla daha büyük puntolarla bulunmalı.
Sonuç olarak, bunun gibi –geniş kitlelerin farkında olmadığı– sorunlara önlem almak, bilimsel bir çalışma süreci gerektirdiği için süreçler ağır işleyebilir. Media Markt’ın bugünki basın toplantısında bu konuyla ilgili görüşlerini sorduk, net bir cevap olmasa da, konsept için farklı bir departman ilgilendiğini ve mağaza içi konseptlerin gün geçtikçe geliştirildiğini söylediler.
[1] Photosensitivity and Seizures
Kaynak : 