Tüm üye devletler kendi mevzuatlarını 30 Nisan 2006’ya kadar Direktif’le uyumlu hale getirmek zorundalar.
Direktif, fikri mülkiyet haklarının korunmasının, iç pazarın başarısı için temel bir unsur olduğunu, yeniliği ve yaratıcılığı teşvik ve istihdamı geliştirmek ve rekabeti arttırmak için önemli olduğunu belirtmektedir. Direktifte, üye ülkelerdeki farklı hukuk sistemlerinin Avrupa Birliği pazarının doğru biçimde işlemesi için engel teşkil ettiği ve Avrupa Birliği içinde fikri mülkiyet haklarının eşit olarak korunmasını imkansız hale getirdiği belirtilmektedir.
Bu nedenle Direktif Avrupa Birliği içinde yüksek, eşit ve homojen bir koruma düzeyini garanti etmek için bu sistemleri uyumlaştırma amacını güdüyor. Bu düzenlemeler sadece hak sahiplerinin çıkarlarını değil, fakat ayrıca yetkili kullanıcıların ve meslek birliklerinin de çıkarlarını korumayı amaçlıyor.
Direktif sadece hukuki usulleri, tedbirleri ve yolları kapsıyor. Ceza hukukuna ilişkin usuller ve cezalara ilişkin uyumlaştırma teklifi Avrupa’nın diğer yasama gücüne sahip kurumları tarafından reddedildi. Direktif bazı üye ülkelerde başarıyla uygulanan bazı usullere atıf yapıyor ve bunları birleştiriyor. Direktife göre üye devletler aşağıdaki usullerin, önlemlerin ve hukuki yolların yerine getirilmesini garanti edecekler:
- Delillere erişme: Hak sahipleri karşı tarafın elinde bulunan ilgili delilleri talep edebilirler. Ticari ölçekli bir ihlal için bu tür delillere banka, finans ve ticari dökümanlar dahildir.
- Delillerin saklanması: Mahkeme kararları, ilgili delillerin korunmasını veya korunmak üzere el konulmasını mümkün kılacak.
- Bilgi edinme hakkı: Hak sahipleri, korsan/taklit olduğu ileri sürülen malların kaynağına ve dağıtım ağlarına ilişkin bilgilerin açıklanması için mahkeme kararı verilmesini talep edebilirler. Bu tür kararlar sadece korsanlara veya korsan/taklit malları elinde bulunduran kişilere karşı değil, fakat ayrıca korsan/taklit olduğu ileri sürülen malların üretimine ve dağıtımına karışan diğer kişilere karşı da verilebilir.
- İhtiyati tedbirler: Korsan/taklit mallara, menkul ve gayrimenkul mallara ( banka hesaplarının ve diğer kıymetlerin bloke edilmesi de dahil olmak üzere) el konulması ve ayrıca ticari belgelerin ifşa edilmesi mümkündür.
- Düzeltici önlemler: Mahkeme kararları, masrafları davalı tarafından karşılanmak üzere korsan/taklit malların ticaret alanından kaldırılmasını veya yokedilmesini de kapsayacaktır.
- Mahkeme emirleri: Hak sahipleri bir korsanlık faaliyetini tespit etmeleri halinde mahkemeden bu konuda bir karar vermesini talep edebilirler.
- Zararlar: Hak sahipleri, davalının kasten korsan eylemlerde bulunduğunun veya korsanlık teşkil edebilecek eylemleri bilmesi gerektiğinin tespit edildiği hallerde tazminata hak kazanabileceklerdir.
- Hükmün ilanı: Davayı kazanan davacılar masrafları davalıdan alınmak üzere hükmün ilanını talep edebilirler.
Avrupa Komisyonu halihazırda hiçbir üye devletin Direktif’in tüm kapsamını yasalaştırmadığını açıkladı. İngiltere’nin direktifin hükümlerini çok az bir değişiklikle uygulaması bekleniyor. Almanya da medeni usul hukukunun bir kısmını ve fikri haklar hukukunu yeni kurallarla uyumlu hale getirecek. Yeni üye devletler ise yasalarını önemli ölçüde değiştirme ihtiyacı duyacaklar.
Direktif, genişleyen AB çapındaki korsanlığın önlenmesiyle ilgilenen taraflar için çok iyi hükümler getiriyor. Korsan/taklit ürünlerin oranı; otomobil yedek parçalarında %5-10, müzikte %10, filmde %16 ve giyim ve ayakkabıda %22 olarak tahmin ediliyor. Film ve müzik endüstrilerinin dahil olduğu kültürel sektörlerdeki yıllık kayıplar ise 4.5 milyar Euro olarak tahmin ediliyor. Sadece Almanya’da korsan ürünlerdeki %10’luk bir azalmanın IT sektöründe 40.000 yeni iş yaratacağı ve vergi gelirlerinde 4.1 milyar Euro artış yaratacağı tahmin ediliyor.
Direktif’in ana noktalarından da görüldüğü gibi fikri mülkiyet hakları Avrupa Birliği’nin önemli yapıtaşlarından biri olarak görünüyor. Avrupa Birliği sürecinin iyice hızlandığı bugünlerde özellikle Türk girişimciler fikri mülkiyet hakları ile ilgili AB mevzuatını çok yakından takip etmek zorundalar. Yapılacak bir hata yüzünden artık tüm üye devletlerde ağır yaptırımlara maruz kalınabilir. Tersi durumda ise AB pazarında ürünlerini pazarlamak isteyen girişimcilerimiz bu mevzuata hakim olarak fikri mülkiyet haklarını en iyi şekilde koruyarak AB pazarında rekabet güçlerini arttırmalıdırlar.
Kaynak : 