ABD’de çeşitli internet devleri arasında bir kaç yıldır sürmekte olan Akıllı Telefon Patent/Telif Hakları davalarında “en önemli” olarak yorumlanan bir tanesi bugün temyiz mahkemesinde sonuçlandı [1] ama Amerikan teknoloji basını konuyu “hala hazmetmeye çalışıyoruz” şeklindeki ifadeler ve tepkiyle veriyor. Oracle-Google arasındaki Java telif hakları kavgasını temyizde Oracle kazandı. Karar bundan sonra “API için telif hakkı istenebileceği” durumunu getirdiği için çok önemli olarak yorumlanıyor.
Olayı kısaca hatırlatalım[2]; Google ile Oracle arasındaki patent ihlal davası, Oracle’ın Sun alımı sonrasında başladı. Sun ile birlikte Java patentlerini de alan Oracle, arama devi Google’ın çıkarttığı mobil işletim sisteminde kendi patentlerinin ihlal edildiğini ileri sürdü. Çünkü Google, Android işletim sistemini çıkarırken kendi Java versiyonunu yazmış ama bunu geliştiricilere açarken, Java’nın API’lerini kullandırtmıştı.
İki firma arasındaki dava süreci oldukça uzun bir zamandan sonra 2012’nin Ağustos ayında sonuçlandı. Mahkeme Google’ın ihlalde bulunduğuna karar vermekle birlikte, bu ihlalin oldukça küçük çaplı olduğuna ve ödenecek tazminatın da son derece düşük (Oracle 1 milyar Dolar istiyordu mahkeme 150.000 Dolar dedi) kalmasına hükmetti. Oracle ise bu kararı temyize taşıdı.
Mayıs 2012’de bir Kaliforniye mahkemesi Arayüzlerin (API) telif hakkına sahip olmadığına karar verdi ki bu karar ABD’de alkışlandı. Çünkü aksi kararın Oracle’a, bugün birlikte geliştirme ve yaratıcılık anlamında çok kullanılan bazı fonksiyonlar için tehlikeli bir şekilde kilitleme hakkı vereceği yorumu yapılıyor. Kısaca özetlersek; herkesin birlikte 1 satırını oluşturabildiği kodlama dilleri telif hakkına haiz olmamalıdır deniliyor.
Ama, Federal Mahkeme aynı fikirde değil. Java API paketlerinin telif hakkı olduğuna karar verildi. Ama yine de, karar “Google’un adil kullanım” yapıp yapmadığının tespiti için yerel mahkemeye gönderildi.
Karar neden önemli ve hatta tehlikeli olarak kabul ediliyor?
Mevcut API’lerin yazılım ve donanım alanında geliştirmeler ve rekabet açısından önemli bir unsur olduğu ve bunun telif hakkına bağlanmasının önemli bir engel olacağı iddia ediliyor. Modern bilgisayarların ve Internet’in gelişebilmesi için API’lerin telif haklarından hariç tutulması önemli diyorlar.
Yazılımcıların API konusunda özgür olmalarının, pahalı lisanslar ya da dava riskleri ile uğraşmak zorunda kalmamasının, orjinal yaratıcının belki de hiç ulaşamayacağı başka bir şeylerin yaratılmasına da fırsat olabileceği tartışiması sürerken, API’nin açık olmasıyla farklı platformlar üzerinde farklı uygulamalar geliştirilebildiği ve bunun da kullanıcıların özgürlüğü anlamına geldiği belirtiliyor. API’nin özgür olması, yaratıcıları pazardan ürünü çekse ya da kendileri çıksa bile, yeni ürünlerin geliştirilebilmesini sağlayabiliyor.
Ama federal mahkemenin kararı bu tür geliştirmelerin önüne geçiyor. Oracle bu kararla birlikte program geliştiricilerini engelleme hakkı elde ediyor. Daha da kötüsü dev yazılım firmalarının kaynakları ele geçirmesi anlamını taşıyor.
Dolayısıyla konunun ve dolayısıyla davanın henüz bitmediğini belirtelim. Şimdi Google mahkemeden son gelişmeleri bekliyor. Sonra muhtemelen Üst Mahkemeye başvuracak. Ya da alternatif olarak, Google, “adil kullanım” savunmasına odaklanacak. Son yıllarda yaratıcılığı engellemeye başladığı iddia edilen telif hakları kavgasının artan sorumluğu açısından “adil kullanım” konusunun bir çözüm olacağını ümit edenler var.
[1] Oracle – Google Java Temyiz Kararı
[2] Oracle-Google Davalaşmasında Yeni Adım; Oracle Android Aleyhine Temyiz Mahkemesine Gidiyor
Kaynak : 