ABD’deki federal yasalar, teknoloji firmalarının hammadelerini nerelerden aldıklarını beyan etmelerini zorunlu kılmakta. Bu beyanlar sonrasında bir rapor hazırlanıyor [1] ve firmaların iç savaş ve çatışmaların hüküm sürdüğü bölgelerden “kanlı maden” alış verişi yapıp yapmadıkları ve ilerleme raporları tespit ediliyor. Bu yıl yayınlanan rapora göre sicili en temiz şirketler Intel ve HP. Buna karşın Nintendo, HTC ve Nikon’un 2011’e göre neredeyse kendilerini hiç geliştiremedikleri rapor edilmekte.
Angola, Sierra Leone, Fildişi Sahilleri ve Kongo gibi iç savaşların ve karışıklıkların yoğun olarak yaşandığı ülkeler, aynı zamanda elmas yataklarıyla ünlü olan ülkeler. Buradan çıkartılan elmasların Avrupa ve ABD’de piyasaya sürülmesi ise “Kanlı Elmas Ticareti” olarak bilinen ve savaşı finanse etmek için elmas ticareti yapılmasını anlatan bir terim. Bu kanlı ticareti, 2006 yılında gösterime giren ve başrollerinde Leonardo DiCaprio ve Jennifer Connelly’nin oynadığı Kanlı Elmas filminde de görmek mümkün. Ancak kanlı maden ticareti sadece elmaslarla sınırlı değil. Tantal, kalay ve tungsten gibi madenler elektronik piyasasında sıkça kullanılan ham maddeler ve bu madenlerin bir kısmı yine kanlı elmas ticaretinin yapıldığı bölgelerden sağlanmakta.
ABD yönetimi, bu kanlı maden ticaretini minimum düzeye indirmek ve Afrika’daki savaşı beslememek adına 2 yıl önce federal bir yasa çıkartmış durumda. Bu yasa sayesinde, tüm teknoloji firmaları ellerindeki ham maddeleri hangi kaynaklardan aldıklarını belgelemek ve federal kurumlara bildirmekle yükümlüler. Bu bildirimleri takip eden Center for American Progress kurumu ise “The Enough Project” adlı bir proje ile [1] firmaların bir önceki seneye göre kaydettikleri gelişmeleri derecelendirmekte. Derecelendirme firmaların tedarik zinciri takiplerini ne ölçüde düzelttiklerini incelemekte.
Raporda firmalar yeşil, sarı ve kırmızı olarak 3 grupta toplanıyorlar ve bu renklerle firmaların kanlı madenlerden ne kadar uzak durdukları gösteriliyor. Bu yıl yayınlanan raporda, liderlik %60 gelişim kaydeden Intel’in elinde. HP, Philips, AMD, Sandisk, Apple, Microsoft gibi şirketler yine yeşil renkle tanımlı bölgede yer alanlar. Listenin en dibinde yani kırmızı bantta ise Nintendo (%0 gelişim), Sharp, HTC, Nikon ve Canon firmaları yer almakta.
Tabi bu değerlendirmeler ne kadar objektif tartışılır zira firmaların kendi yaptıkları bildirimler ile oluşturulmuş durumda ve herhangi bir soruşturma veya denetim mekanizmasının bahsi geçmemekte. ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) Amerikalı firmaların ticaret uygulamalarını izlemekle yükümlü regülatör yapı durumunda. Ancak geçen 2 yıl içerisinde kanlı maden ticareti nedeniyle herhangi bir yaptırıma maruz kalan bir teknoloji şirket mevcut değil.
[1]- 2012 Conflict Minerals Company Rankings
Kaynak : 