Amerikan Ticaret Komisyonu (FTC), şirketlerin insülin maliyetini yapay olarak şişiren “ters bir ilaç indirim sistemi” yarattığını söyleyerek, 3 firmaya karşı dava açtı. FTC davayı kazanırsa , ABD’deki İnsulin fiyatları düşebilir.
Diyabetli hastaların kullandığı İnsülin’in üretimi ucuz iken, satış fiyatı eczane sistemlerinde 35 $’a kadar yükseliyor. FTC bunun suni bir şekilde yükseltildiğini düşünüyor. Bu nedenle dava açıldı. Yapılan açıklamada şöyle denildi :
“Federal Ticaret Komisyonu bugün, insülin ilaçlarının liste fiyatlarını yapay olarak yükselten, hastaların daha düşük liste fiyatlı ürünlere erişimini engelleyen ve yüksek insülin liste fiyatlarının maliyetini savunmasız hastalara yükleyen rekabete aykırı ve haksız indirim uygulamalarında bulunan en büyük üç reçeteli ilaç fayda yöneticisi (PBM) Caremark Rx, Express Scripts (ESI) ve OptumRx ile bunlara bağlı grup satın alma kuruluşlarına (GPO) karşı dava açtı.”
ABD’de devlete ait SGK benzeri bir yapı yok. Çalışanlar kendi kendilerine sağlık sigortası yapıyorlar. PBM’ler de, ilaç üreticileri ve sigorta firmaları arasındaki aracılar oluyor. Görevleri ilaç fiyatlarını düşürmek. Ancak süreç karmaşık ve belirsiz ve tam tersine aslında fiyatları artırdıkları iddia ediliyor.
FTC, PBM’lerin gelirinin, bir ilacın liste fiyatının bir yüzdesine dayanan geri ödemelere ve ücretlere bağlı olması nedeniyle pahalılık meydana geldiğini düşünüyor. Yani insülin’in fiyatı ne kadar pahalı ise, PBM’nin aldığı yüzde dolayısıyla geliri de o kadar yükseliyor.
“İnsülin ilaçları eskiden uygun fiyatlıydı. 1999’da, Eli Lilly tarafından üretilen markalı bir insülin ilacı olan Humalog’un ortalama liste fiyatı yalnızca 21 dolardı. Ancak, şikayette PBM’lerin geri ödemeyi kovalama stratejisinin insülin ilaçlarının liste fiyatlarının fırlamasına yol açtığı iddia ediliyor. 2017’ye gelindiğinde, Humalog’un liste fiyatı 274 doların üzerine çıktı; bu %1.200’den fazla şaşırtıcı bir artıştı. Şikayete göre PBM katılımcıları geri ödemeler ve ilgili ücretler olarak milyarlarca dolar toplasa da, 2019’da her dört insülin hastasından biri ilaçlarını karşılayamıyordu.”
Şikayette, düşük liste fiyatlı insülinler piyasaya sürüldüğünde bile, PBM’lerin sistematik olarak bunları dışlayıp yerine yüksek liste fiyatlı, yüksek oranda indirimli versiyonları tercih ettiği iddia ediliyor.
FTC davasında adı geçen üç PBM, pazarın yaklaşık %80’ini oluşturuyor. Davaya göre, insülin giderek karşılanamaz hale gelirken PBM’ler milyarlarca dolar geri ödeme ve ücret topladı.
PBM’leri temsil eden İlaç Bakım Yönetimi Derneği, FTC’nin davasındaki iddiaların çoğunu reddetti; PCMA açıklamasında şöyle dedi :
“Bu eylem, tüm reçeteli ilaç tedarik zincirinin rolünü doğru bir şekilde dikkate almamakla kalmıyor, aynı zamanda PBM’lerin insülinin hastalar için daha uygun fiyatlı hale getirilmesinde desteklediği olumlu ilerlemeyi de göz ardı ediyor”
2022’de ABD Kongresi, Medicare hastalarının cepten ödedikleri insülin maliyetlerini sınırlayan Enflasyon Azaltma Yasası’nı geçirdi. Geçtiğimiz yıl, ABD insülin arzının yaklaşık %90’ını kontrol eden üç şirket olan Eli Lilly, Novo Nordisk ve Sanofi de fiyatlarından bazılarını düşürme sözü verdi.
Kaynak : 