25 Ekim’de AccessIT Projesi’nin Türkiye tanıtım toplantısı düzenlenecek. Ankara’da Milli Kütüphane’de gerçekleştirilecek ve tüm gün sürecek toplantıda AccessIT Projesi tanıtılacak ve dijitalleşen kütüphanecilik konusu işlenecek.
Biz de turk.internet olarak yurt içinden ve yurt dışından çeşitli uzmanların katılacağı toplantıyla ve dijital kütüphanecilikle ilgili sorularımızı AccessIT Projesi Türkiye başkanı Prof. Dr. Bülent Yılmaz’a yönelttik. Yazının devamında Bülent Bey ile mail aracılığı ile gerçekleştirdiğimiz söyleşiyi okuyabilirsiniz.
Turk.internet: Bülent Bey öncelikle kendinizi kısaca tanıtabilir misiniz?
Bülent Yılmaz: Ben Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü öğretim üyesi ve bölüm başkan yardımcısı Prof. Dr. Bülent Yılmaz. Aynı zamanda AccessIT Projesi Türkiye başkanıyım.
Turk.internet: 25 Ekim’de Milli Kütüphane’de bir AccessIT toplantısı düzenlenecek. AccessIT nedir, bu projenin kapsamınından, katılımcılarından, hedeflerinden bahsetmeniz mümkün mü?
Bülent Yılmaz: AccessIT (Accelerate the Circulation of Culture through Exchange of Skills in Information Technology – Bilgi Teknolojilerinin Değişen Yetenekleri Çerçevesinde Kültürel Dolaşımın Hızlandırılması) AB 7.Çerçeve Programına kültür alanında Türkiye’den giren 2 projeden birisidir. İngiltere, Polonya, Sırbistan, Yunanistan ve Türkiye’nin yer aldığı uluslararası bir projedir.
Projenin Türkiye takımında benimle birlikte Bölümden 2 öğretim üyesi arkadaşım ile Anadolu Medeniyetleri Müzesinden 2 arkeolog ve Türk Kütüphaneciler Derneği Başkanı bulunmaktadır. Access IT Projesi kapsamında, ilerleme yapmanın sınırlı olduğu, ülkelerdeki küçük yerel bellek kuruluşları için açık ve anlaşılır rehberlerle desteklenen bir pratik eğitim ve yetenek geliştirme paketi hazırlanacak. Ayrıca 400 kütüphaneci, arşivci ve müze araştırmacısına dijitalleştirme konusunda sertifikalı çevrimiçi uzaktan eğitim verilecek.
Proje kapsamında, kültür ve sanat eserlerinin Avrupa vatandaşlarına en etkili biçimde sağlanması ve yayımına yönelik teknolojik olanakları maksimize etme, kültür ve sanat çalışmaları ve ürünlerinin geniş çaplı ve demokratik erişimini sağlama ve ortak bir Avrupa Dijital Arşivi kurulmasını cesaretlendirmeye yönelik etkinlikler gerçekleştirilecek. Etkinlikler eğitim, konferans ve workshopları içermektedir. Aslında 25 Ekim’deki toplantı bu projenin ayrıntılı olarak tanıtılacağı bir toplantı olacak.
Kısaca, proje kapsamında Türkiye’de bellek kuruluşlarında (kütüphane, arşiv ve müzeler) çalışan profesyonel elemanlara dijitalleştirme konusunda eğitim altyapısı vermek, bir dijital kütüphane kurmak, belirli miktarda dijital kültürel materyali Europeana ile ortaklık çerçevesinde Europeana’ya aktarma işleri yapılacak. Bütün bu işler Türkiye’de bu alanda ilk kez olacak.
Turk.internet: Çağımız bilişim çağı ve online içerik, online bilgi kaynakları giderek önem kazanmakta. Kütüphane denildiğinde ise genellikle insanın aklına binlerce kitabın olduğu, öğrencilerin çalıştığı sessiz bir ortam geliyor. Bu bağlamda kütüphanecilikte nasıl bir değişim yaşanıyor ve sizce Türkiye’de gelinen seviye yeterli midir?
Bülent Yılmaz: Kütüphanecilikte bilgi ve iletişim teknolojilerine bağlı olarak çok önemli değişimler yaşanmaktadır. Kütüphane dermeleri basılı materyallerden elektronik dergi, kitap, veri tabanlarına evrilmektedir. Bazı kütüphanelerimizde süreli yayınların %70’inin elektronik olduğunu biliyoruz. Bilgi toplumu denilen bilgi tabanlı yeni toplumsal yapıda kütüphaneler yine bilgiye eriştirme işlevine sahipler ancak bunu yeni araçlarla yapmaya başladılar. Kütüphaneler bu değişime uyum sağlamak zorundalar. Ve aslında büyük ölçüde bunu başarmaya çalışıyorlar. Türkiye’de durum tabi o kadar iç açıcı değil. İstisnai olarak bu değişimi yakalayan epeyce kütüphanemiz var ancak genel durum gelişmenin bir hayli gerisinde olduğumuzu gösteriyor.
Turk.internet: Kitapların, yayınların, kısacası içeriğin dijital ortama aktarılmasında ne gibi sorunlar çıkmakta ve bu sorunlar nasıl aşılıyor?
Bülent Yılmaz: Dijitalleştirme konusunda sorunlar ortay< çıkmaya başladı. En önemli sorun telif hakları sorunu. Bunun dışında dijitalleştirilmesi gereken materyal sayısı çok fazla. Bazı teknolojik sorunlar ve standartlaşma sorunları var. Önemlisi Türkiye'nin bu konuda henüz bir ulusal politikası yok. Kurumlar kendi başlarına bir şeyler yapmaya çalışıyorlar. Bu da önümüzdeki süreçte uyum ve standart sorunu yaratabilir. Turk.internet: Bir de online kütüphanecilik işlemleri ile yakından ilgili olan başka bir konu var ki o da uzaktan eğitim. Türkiye’de bu konuda nasıl çalışmalar yapılıyor, kütüphanelerin ve üniversitelerin bu nispeten yeni teknolojilere sağladığı katkılar nelerdir?
Bülent Yılmaz: Uzaktan eğitim Türkiye’de henüz tam olarak oturmuş değil. Bunu yapan kurumlar var. Biz bu projede içeriğini AB’nin hazırladığı bir uzaktan eğitim programını uygulayacağız. Aslında müthiş bir olanak. Sadece bir bilgisayar ve internet iletişimi ile bir program çerçevesinde kendinizi eğitiyorsunuz. Zaman ve mekan engelini ortadan kaldırıyorsunuz. Umarım iyi bir örnek oluşturacağız.
Kaynak : 