Değişen dünya ve teknoloji sayesinde artık yaşadığımız toplum, Bilgi Toplumu olarak adlandırılıyor. Insanların bilgiye en hızlı ve en kolay şekilde erişmesini sağlayan internet beraberinde birçok kavram, görüş ve ilkeleri de beraberinde getirdi. Bunlardan en önemlilerinden biri Açık Hükümet kavramı.
Açık Hükümet (Open Government), insanların hükümetin elinde bulundurduğu resmi kayıtlara ve belgelere erişme hakkı veren ve bu hakkın yasal olarak her zaman istenebilmesini sağlayan düşüncedir.
Bilgi edinme özgürlüğü anayasal bir haktır. Bazı yasalar çercevesinde bazı bilgilerin kamuya açıklanması engellenebilir, bu da hükümetin açıklığını yani şeffaflığını etkiler. Bu yüzden günümüzde bilgi edinme özgürlüğü tartışmalarını ortadan kaldırmak, daha şeffaf ve etkili hükümet politikasını izlemek amacıyla dünyada 65 tane ülkenin katılımıyla imzalanan Açık Hükümet İşbirliği (Open Government Partnership, OGP) projesi 2011 yılında doğmuştur (1).
Bu proje uluslararası bir proje olup 2011 yılında 8 ülkeyle başlayan projeye Türkiye Nisan 2012 yılında dahil olmuştur ve günümüzde bu projeye katılan ülke sayısı 65’e çıkmıştır. Bu ülkeler arasında Amerika, Kanada, Finlandiya, İsveç, Norveç, Brezilya, Arjentina, Avustralya, Fransa, İspanya, İngiltere, Ukrayna, Romanya, Çek Cumhuriyeti, Yunanistan, Yeni Zelanda, Filipinler, Endonezya, Moğolistan gibi ülkeler vardır.
Geçtiğimiz günlerde OGP ülkelerinden olan Finlandiya 100. Açık Hükümet İşbirliği Eylem Planı’nı açıkladı (2). Bu planda 2000’den fazla açık hükümet reformlarını içeriyor. Bu da Finlandiya Hükümeti’nin kendi ülke vatandaşları için açık ve şeffaf hükümet olma yolunda birçok adım atmaya hazır olduğunu gösteriyor. Ayrıca vatandaşlarının bilgi alma özgürlüklerine de önem verdiğinin bir kanıtı olarak gösteriliyor. Planda gençlerin hükümete katılımlarını arttırmak, dijital hükümet olmayı arttırmak ve hükümet bilgilerini topluma şeffafça açmak ön planda tutuluyor (3).
OGP’ye katılan ülkeler her 2 senede bir Ulusal Eylem Planı hazırlamak zorunda. Türkiye 2. Ulusal Aksiyon Planı’nı 2015 yılının ilk aylarında hazırladı (4), 3.sünü ise 2017 yılının ilk aylarında hazırlayacak (5).
Açık Hükümet İşbirlliği kurallarına ve Ulusal Eylem Planları’na uyulur ve dünyadaki bütün ülkeler tarafından benimsenirse insanların bilgiye erişimleri ve temel hakkı olan bilgi edinme özgürlüğünü elde etmeleri çok daha kolay ve doğru olur.
2. 100thOGP National Action Plan Published
3. Finland Open Government Action Plan, 2015-2017
4. 2015-1018 Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı
Kaynak : 