Bu söyleşi Türk Geniş Bant İnternet Pazarında 2010 dosyası kapsamında yayınlanmaktadır.
Bu söyleşinin ilk bölümünü Akarca : ‘3G’yi Merak’ Seviyesi Aşıldıktan Sonra ADSL Pazarı Yeniden Büyümeye Başladı – 1, ikinci bölümünü Akarca : ADSL için Sabit Hat Başvurusu Yapmak ve Parasını Ödemek Zorunda Olmak İşi Zorlaştırıyor – 2, üçüncü bölümünü Akarca : 19 TL Yalın ADSL Fiyatı , Bırakın Tüketiciye Fayda Sağlamayı, Cezalandırmak Gibi Oluyor – 3, dördüncü bölümünü Akarca : Danıştay’ın Farklı ÖnKodları İptal Etme Kararı Alternatif Sektör için Faydalı Bir Karar Oldu – 4 ve beşinci bölümünü Akarca : Koç.net’in Odaklandığı Alan Üst Yapı İşletmeciliğidir – 5 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Turk Internet: Dünya genelinde geniş bant pazarına bakarsak LTE’nin çıkışı ve WiMAX lisanslarının verilmesi söz konusu. Türkiye sizce buradan bakıldığında nerede ve nereye doğru gidiyor? Y da nereye doğru gitmeli?
Mehmet Ali Akarca: Şimdi WiMAX konusunda birkaç seneden beri çalışmalar devam ediyor. Maalesef WiMAX’te çok hızlı ilerleyemedik. Şimdi WiMAX’te iki tane teknoloji var bildiğiniz gibi biri sabit diğeri ise mobil WiMAX. Bizce verilmesi gereken lisans mobil WiMAX üzerine olmalı. Çünkü bugün zaten sabit hatlarda gerek fiber yatırımları olsun, gerek bakır yatırımları olsun yeterince kapsama alanı sağlanmış durumda.
Dünyada mobil WiMAX ikinci sırada gelen bir teknoloji dolayısıyla daha ileri bir teknoloji. Bu teknolojinin en kısa sürede Türkiye’de belirli bir noktada devreye alınmasında fayda var. Biz bunun kamusal anlamda da bir faydası olacağını düşünüyoruz. Sonuçta baktığınız zaman Türkiye bir deprem bölgesi ve devamlı bu tehditle yaşayan bir ülkeyiz. Tektonik anlamda bu kadar tehlikeli olan bir alanda tek iletişim ağınızın toprağın altında olmasının çeşitli sıkıntıları var.
Aynı zamanda Türkiye’nin coğrafi olarak konumuna, kendi içindeki coğrafi topolojisine baktığımız zaman görüyoruz ki çok dağlık bir ülkeyiz. Bugün örneğin Hollanda’ya baktığınız zaman dümdüz bir ülke ve kazması çok kolay bir altyapı döşemek çok kolay. Ama Türkiye’ye geldiğinizde en düz alan bile aslında çok dağlık bir bölge.
WiMAX’te bu durum hem dezavantaj olarak önünüze çıkıyor ama aynı zamanda her türlü altyapıyı kurma anlamında da size çeşitli olanaklar sağlıyor. Büyük dağların ve tepelerin oluşu belki ilk transmisyon anlamında sıkıntı yaratsa da diğer geçiş aktarımlarında çok büyük fayda da sağlayan bir durum. Dolayısıyla kısacası biz WiMAX’in en kısa süre içerisinde verilmesi gerektiğini düşünüyoruz.
Bence önemli olan bir unsur WiMAX lisanslamasında kimlere bu lisansın verileceğinin çok iyi kararlaştırılıyor olması gerekli. Dünyada örnekleri de olan bir opsiyon şu: Tüm WiMAX altyapısının bir firma tarafından verilmesi. Bunu kule hizmetleri gibi de düşünebilirsiniz.
Veya tam anlamıyla network ayrışmasını yapan Avrupa’daki ülkeleri örnek alabilirsiniz. Yani bugün Türk Telekom için de önerilen ve altyapının tamamen farklı bir şirket tarafından uygulamaya alınması örneği.
Bu aslında ülke kaynakları açısından daha faydalı bir modeldir. Burada sonuçta tek bir firma WiMAX’in tüm altyapısını yapar, diğer tüm operatörler bu firmadan hizmet alırlar dolayısıyla da gereksiz yere ülkede 3-4 tane alternatif şebeke kurulmamış olur. Tek şebeke üzerinden herkes değişik katmanlarda hizmet verir, değişik hızlarda ve değişik seviyelerde çözümler sunabilir.
Biz de Türkiye’nin parasını boşu boşuna yurtdışına aktarmamış oluruz çünkü bu WiMAX teknolojisi maalesef Türkiye’de geliştirilmiş bir teknoloji değil dolayısıyla da eğer Türkiye’de 4-5 tane WiMAX şebekesi kurulacaksa bu 4-5 sefer Türkiye’nin kaynaklarının yurt dışına aktarılması demektir. Dolayısıyla tek bir şebeke kurulup bu şebeke üzerinden tüm operatörlerin eşit şartlar altında hizmet alıp bunu müşterilerine sunmasında çok büyük fayda olduğunu düşünüyorum.
Turk Internet: Eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Mehmet Ali Akarca: Benim eklemek istediğim son bir konu olarak şunu söyleyebilirim yine Türkiye ile bağlantılı olarak bizim artık bilişim alanında bir devlet politikası oluşturmamız gerekiyor. Şu anda baktığınızda otomotivde Türkiye bunu gerçekleştirdi. Bilişim denildiğinde hep ilk olarak aklımıza Ar-Ge departmanları, Türkiye’de yazılım geliştirilmesi gibi en uç noktalar geliyor. Hâlbuki bence biraz adım adım gitmek gerekiyor.
Bu adımlar otomotiv sektöründe nasıl atıldı diye bakarsanız önce fason üreticilikle başlandı. Daha sonra burada çeşitli firmalar fabrikalar kurdular. Daha sonraki aşamada o fabrikaların Ar-Ge departmanları kuruldu ve artık Türkiye’de bize özel modeller üretilip tüm dünyaya ihraç edilebiliyor. Bizim bilişimde de bu süreçten geçiyor olmamız lazım. Yani biz en son adım olan “arabayı üretelim ve buradan dünyaya satalım” yaklaşımından önce belirli katmanları geçiyor olmalıyız.
Bu katmanların içindeki en büyük alanlardan bir tanesi aslında hosting hizmetleri. Yani Türkiye’nin içeriğinin Türkiye’de olması ve sadece bu da değil dünyanın içeriğinin Türkiye’ye geliyor olması lazım. Şimdi maalesef biz daha kendi içeriğimizi bile Türkiye’de barındıramıyoruz ve bunda da temel sebep aslında maliyet yapısı. Bugün dünyanın hemen hemen her ülkesinde artık peering platformları var ve ana firmaların hemen hepsi boşu boşuna internet üzerinden gitmeden bu peering platformları üzerinden çok daha hızlı bir şekilde tüm kullanıcılarına hizmet sunuyor.
Bu yapı aslında Türk Telekom ile yurtdışındaki operatörler arasında da mevcut. Yani bugün Hollanda’da, İngiltere’de, Almanya’daki exchange noktalarında Türk Telekom’un peering anlaşmaları var. Biz halen daha maalesef Türkiye içinde bir peering anlaşması yapamadık. Bunun sonuçlarına bakacak olursak bugün Türkiye’de pek çok firma hosting hizmetini yurtdışından almaktadır. Çünkü siz yurtdışına gittiğiniz zaman gerek elektrikte, gerek kirada ve en önemlisi de geniş banttaki internet erişiminde çok daha ucuza hizmet alabiliyorsunuz.
Bu sefer tabi ne oluyor? Biz aslında Türkiye’nin içindeki değerleri, Türkiye’nin kendi yarattığı içeriği yurtdışına götürmüş oluyoruz. Bunun tam aksini yapmaya çalışan bir ülke olarak, bu kadar işsizlikle boğuşan, bu kadar genç nüfusu olan ve hakikaten artık bilişim anlamında bir potansiyeli, birikmiş işgücü, tecrübesi olan bir ülkenin artık biraz faklı platformlarda farklı bakış açılarıyla bu hizmetlere yaklaşması lazım. Burada çok basit ve hızlı biçimde atabileceğimiz adımlar var.
Bu coğrafyada aslında çok büyük bir potansiyel var şu anda. Yani sadece Avrupa’da değil, baktığınız zaman Balkanlarda olsun Orta-Doğu’da olsun veya Kafkaslarda olsun IT altyapısının, içeriklerinin, veri merkezlerinin ve bu veri merkezlerine ait işlemlerin Türkiye’de yapılıyor olması lazım. Bu bahsettiğimiz pasta da neresinden baksanız 8-10 milyar dolarlık bir pastadır.
Biz aslında tüm bunlara biraz daha geniş bir perspektifte bakabilsek, biraz daha sadece belirli firmaların ve yatırımların çıkarları açısında değil de Türkiye’nin genel çıkarları açısından değerlendirebilsek ben inanıyorum ki Türkiye bilişim alanında çok önemli adımlar atacaktır. Aslında çok ciddi verim sağlayabilecek ve aynı zamanda da binlerce insana iş olanağı sunabilecek bir potansiyelimiz var.
Turk Internet: Teşekkürler Mehmet Bey.
Mehmet Ali Akarca: Ben teşekkür ederim.
Kaynak : 