Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Nvidia çipleriyle çalışan, dünyanın dördüncü en hızlı ve Avrupa’nın ilk exascale sistemi olan “Jupiter süper bilgisayarını” hizmete resmi olarak açtı. Süper bilgisayar, Kuzey Ren-Vestfalya’daki Jülich Süper Hesaplama Merkezi’nde bulunuyor.
Jüpiter, saniyede en az 1 exaflop (bir milyar kere milyar hesaplama) işlem gücüne ulaşıyor; bu da 10 milyon modern dizüstü bilgisayarın işlem gücüne eşdeğerdir. Exascale, bir bilgisayarın en az 1 exaflop işlem kapasitesine ulaşması demektir. 1 exaflop = 10¹⁸ floating-point operations per second (FLOPS) yani saniyede 1 kentilyon (milyar milyar milyar) işlem yapılması anlamına geliyor. Ortalama bir modern laptop ~1 teraflop seviyesinde işlem yapıyor.
Jüpiter sistemi, yüksek performanslı yapay zeka ve büyük ölçekli simülasyonlar için özel olarak tasarlanmış bir Booster modülünde bulunan yaklaşık 24.000 NVIDIA GH200 Grace Hopper Süper Çip ile güçlendirilmiş. NVIDIA Quantum-2 InfiniBand aracılığıyla birbirine bağlanan mimari, son derece paralel iş yüklerini destekliyor ve üst düzey enerji verimliliği sunuyor.
Jupiter, iklim modellemesi, ilaç geliştirme, kuantum simülasyonu, sinirbilim, yapay zeka eğitimi ve daha birçok alanda en son araştırmaları destekleyecek. Büyük dil modelleri, çevresel tahmin, enerji inovasyonu ve karmaşık bilimsel simülasyonlar için en son teknoloji hesaplamaları sağlayacak şekilde tasarlanmış.
Başbakan Merz, Jüpiter’in Avrupa’nın yapay zeka ve süper bilgisayar yarışında ABD ve Çin liderlerine yetişmesi için kritik bir araç olduğunu vurguladı. EuroHPC Ortak Girişimi’nin bir parçası olan proje, kıta genelindeki girişimleri, araştırmaları ve endüstriyi desteklerken Avrupa’nın dijital egemenliğini güçlendiriyor.
Jupiter sadece bir bilgisayardan daha fazlası olacak. Avrupa’nın yüksek performanslı bilgi işlem alanındaki hırsının ve yeteneğinin bir sembolü. Avrupa, en son teknoloji yapay zeka altyapısından yararlanarak, bilim, teknoloji ve endüstriyel inovasyonda bağımsız olarak atılımlar gerçekleştirebilecek bir konuma geliyor.
Dünyadaki Exascale Sistemler (2025 itibarıyla)
- ABD’de 2022’de açılan Frontier – Oak Ridge National Laboratory’de (Tennessee, ABD) bulunuyor. ~1.68 exaflops (dünyanın en hızlısı) işlem hacmi var. İklim, enerji, malzeme bilimi, AI için kullanılıyor.
- ABD’de 2023’de açılan Aurora – Argonne National Laboratory’de (Illinois, ABD) bulunuyor. Teorik olarak, ~2 exaflops (henüz tam optimize edilmemiş) performansı var. LLM eğitimi, ilaç geliştirme, genomik için kullanılıyor.
- ABD’de 2024-2025’de açılan El Capitan (ABD) – Lawrence Livermore National Laboratory’de (California, USA) bulunuyor. ~2 exaflops+ performansı olması bekleniyor. Nükleer silah simülasyonları, ulusal güvenlik, AI için kullanıluyor.
- Almanya’da dün açılan Jupiter – Jülich Supercomputing Centre’de (NRW, Germany) bulunuyor. ≥ 1 exaflop (Avrupa’nın ilk exascale sistemi) performans raporlandı. AI, iklim, sağlık, enerji, kuantum araştırmalarında kullanılacak.
Kaynak : 