Geçen yıl bu zamanlar Washington Postu Amazon kurucusu Bezos’un satın almakta olduğunu[1];
“Bezos’un neden klasik medyaya ilgi duyduğu henüz bilinmiyor ama”
sözleriyle verirken, gazetenin geleneksel tarafının korunacağı garantisi altında, 80 yıldır bir yayıncı aileye ait olan gazetenin bir internetçi tarafından satın alınmasını yaratan durumu da şöyle tespit etmiştik ;
“okuyucu sayıları gittikçe gerileyen, web sayesinde çeşitliliği artan online medyaya kaptırılan ve bu nedenle de reklamcılık gelirleri düşen basılı gazetecilik sektörünün nereye geldiğini gösteriyor. ”
Bezos ekim 2013’de Washington Post’u satın aldığında da “kimbilir neler yaoacak” denilmişti. Şimdi bu “düşen reklamcılık gelirleri” ifadesine olayda bir gelişme var. Gazetenin haberleri, özellikle “kitap incelemeleri” ve hatta “editöre mektup” köşesinde “BUY IT NOW (Şimdi satın al)” butonları göze çarpıyor.
Benzer butonlar müzik sayfalarında da mevcut.
Bu butonların bağlandığı linklerde farklı işortaklarının olduğu tespit edilmiş. Ama sonuçta, Washington Post’un bir yandan kitap incelemesi yaparken, bir yandan da bu kitapları satmaya çalıştığı görülüyor. Doğal olarak bu da etik açıdan yanlış değerlendiriliyor. Çünkü editöriyel bağımsızlığın çökmesi anlamını taşıyor.
Link ortaklıkları (affiliate links) uzun zamandır işleyen ve doğru kaynaklar bulunursa çok başarılı olan bir sistem. Amazon da “satış başına para” olarak adlandırılan bu sistemi yıllardır uyguluyor.
Batıda yeni tartışılmaya başlayan bu konunun bir tarafında, “ne olacak, sonuçta bu bir reklam” diyenler var. Diğer tarafında yukarıda bahsettiğimiz etik açıdan yanlış bulanlar.
Gazetecilik Nereye Gider
Biz ise gazeteciliğin çoktan değiştiğini söyleyebiliriz. İnternetle birlikte patlama yapan medya sayısı, dolayısıyla reklam gelirlerinin bölünmesi, editöriyel açıdan bir baskı oluşturuyor.
Gerçi eskisinin çok çok altında okuyucu yakalayabilseler de, çeşitli yöntemlerle olduğundan bir kaç kat fazla okuyucuları olduğunu iddia eden (robot ya da canlı insan halinde okuyucu kiralaması ya da daha kısa ifade ile tıklama satın alma ya da çıplak kadın resimlerinin yer aldığı fotoğraf galerileri ile tıklama alma) klasik gazetelerin web siteleri hala reklamın aslan payını alıyor. Ama eskisi gibi değiller.
Bu da gazetelerin de başka yöntemler bulması yani bir anlamda e-ticarete girmeleri gerektiği anlamına geliyor. Bezos’lu Washinton Post da bu yolda ilerliyor.
[1] Amazon’un Kurucusu Jeff Bezos Washington Post’u Satın Alıyor
Kaynak : 