Yapay zekâ sağlık alanında da yeni bir çığır açıyor. AstraZeneca akciğer nodüllerinin tespiti ve bu sayede akciğer kanserinin erken teşhisi için Qure.ai firması ile global bir iş birliği yaptı. Bu sayede yapay zekâ çözümleri ile rutin çekilen akciğer grafilerinin taranmasına destek sağladı. Türkiye dahil 20’den fazla ülkede gerçekleştirilen 5 milyon tarama sonucunda akciğer kanseri riski taşıyan nodüllerin erkenden tespit edildiği 50 bin kişi ileri tetkiklere yönlendirildi. Özellikle akciğer kanseri gibi belirti göstermeden ilerleyen hastalıklarda erken teşhis, tedavi sürecinin başarısını büyük ölçüde etkileyebiliyor.[1] Bu nedenle yapay zekâ destekli tarama yöntemlerinin yaygınlaştırılması sağlık sektöründe önemli bir dönüm noktası olabilir.
Akciğer kanseri, dünya genelinde en çok ölüme yol açan hastalıklardan biri olup 2022 yılında 1,8 milyondan fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.[2] Vakaların yüzde 50’sinden fazlası, beş yıllık sağkalım oranının sadece yüzde 10’un altında olduğu ileri evrelerde teşhis ediliyor.[3] Oysa, erken evrelerde tespit edilen akciğer kanseri vakalarında beş yıllık sağkalım oranı yüzde 68-92’ye kadar çıkabiliyor.1 Ayrıca akciğer kanserine bağlı ölümlerin yaklaşık yüzde 70’i, akciğer kanserinin genellikle daha sınırlı tespit edilebildiği düşük ve orta gelirli ülkelerde görülüyor.[4] Bu durum, akciğer kanserinin erken teşhisi için eşit erişim imkanı sağlamak ve hem ekonomik hem de geniş çapta uygulanabilir çözümlere olan acil ihtiyacı gözler önüne seriyor.
Bu gerçekten yola çıkan AstraZeneca da yapay zekâ kullanılarak bu hastalığın erken teşhisi için sağlık teknolojisi şirketi Qure.ai ile önemli bir iş birliği yaptı ve Türkiye de dahil 20’den fazla ülkede yapay zekâ desteği ile 5 milyon akciğer grafisi taramasını başarıyla tamamladığını duyurdu. Yapay zekâ sistemi, yaklaşık 50 bin kişide[5] akciğer grafilerinde, kanser riski olabilecek akciğer nodüllerini tespit ederek bu kişilerin ileri tetkik ve tanı için yönlendirilmesini sağladı. Türkiye’de ise 3 önemli merkezde yaklaşık 200 binin üzerinde akciğer grafisinin yapay zekâ destekli taramaları gerçekleştirildi.
Yapay Zekânın Akciğer Kanserinin Erken Tanısını Geliştirme Potansiyelini Gösteriyor
AstraZeneca, yenilikçi fikirlerin sağlık çözümlerine dönüştürülmesini hızlandıracak girişimlere destek veriyor. Bu kapsamda AstraZeneca, akciğer grafilerinin değerlendirilmesi ve potansiyel akciğer kanseri riski olabilecek nodüllerin belirlenmesi için Qure.ai ile iş birliği yaparak Qure.ai’nin qXR® teknolojisinin kullanımına destek sağlamaya başladı. Dünya Ekonomik Forumu’nun EDISON İttifakı 1 Milyar Hayatı İyileştirme Hedefi[6] kapsamında AstraZeneca’nın verdiği taahhüdünün bir parçası olan bu kilometre taşı, özellikle kısıtlı imkânlarla sağlık hizmetlerinin verildiği yerlerde yapay zekânın akciğer kanseri tespitini iyileştirebilme potansiyelini göstermesi açısından önem taşıyor.
Konuyla ilgili açıklama yapan AstraZeneca Uluslararası Onkoloji Başkan Yardımcısı Ti Hwei How şunları söyledi:
“Bu iş birliği, hasta sonuçlarını iyileştirme yolunda ilk adım olan erken teşhis konusundaki kararlılığımızı ortaya koyuyor. Qure.ai ile gerçekleştirdiğimiz iş birliği, yapay zekâ desteği ile taranan akciğer grafilerinin akciğer kanseri tespitinde maliyet etkin bir araç olarak kullanılabileceğini kanıtladı. Başarıyla uygulanan bu yöntemi küresel çapta yaygınlaştırma adımlarını atıyoruz. Akciğer sağlığı ve akciğer kanserinin sağlık politikalarında önceliklendirilmesi için Sağlık Bakanlıkları ve politika yapıcılarla iş birliği yapıyor, yapay zekâ destekli tarama çalışmalarına katkı sağlıyoruz.”
AstraZeneca’nın Onkolojideki Gücü
AstraZeneca, kanserin her türü için tedavi geliştirme hedefiyle onkoloji alanında yenilikçi tedaviler geliştirilmesi için kararlılıkla çalışmalarını sürdürüyor. Şirket, hastaların yaşamlarını değiştirecek ilaçları keşfetmek, geliştirmek ve sunmak için bilimin izinden gidiyor. AstraZeneca’nın vizyonu, kanser tedavisini yeniden tanımlamak ve bir gün kanseri ölüm nedeni olmaktan tamamen çıkarmak.
[1] EpicOncologyTM 2024. [Son erişim 19 Mart 2025].
[2] Global Cancer Observatory. 2022. Cancer Today. [Son erişim Mart 2025].
[3] EpicOncologyTM 2024. [Son erişim 19 Mart 2025].
[4] Lubuzo B, et al. Pan Afr Med J 2020;35:38.
[5] AstraZeneca ve Qure.ai’ye ait dosyalardaki veriler.
[6] https://www.edisonalliance.org/1-billion-lives
Kaynak : 