İnternet’ten önce, okuyucular kitapları okurken ne yapıyorlar, nasıl davranıyorlardı, kimse bilmezdi. Ama e-kitap dünyasında bu değişiyor. Acaba okuyucu tamamını okumadan, atlaya atlaya mı okuyor? Ya da yavaş mı okuyor, hızlı mı? Ya da hemen sonuna mı atlıyor? Bazı bölümleri sıkıcı mı buluyor? Ya da okuyucu seks sahnelerini okurken yavaşlıyor mu? Acaba hep sosyalist yayınları mı takip ediyor?
Artık, e-Kitap yayıncıları ve yazarlar için bu veriler analiz ediliyor. Çünkü okuyucuların neyi daha fazla okuduğunu anlamak istiyorlar. Çeşitli firmalar, bu tür veri okumalarını yapan yazılımlar üretmeye başlamış durumda. Özellikle kendi kitabını yayınlayan yazarların, bu verileri çok sevdiği ve daha çok okuyucuya erişmek için gelecek e-kitaplarında buradan hareket ederek fikir ürettikleri bir dünyaya geldik..
Yazarlar bu konuda “okuyucunun aklından geçeni yazarın aklına aktarmak ne muhteşem bir olanak” şeklinde ifade ediyorlar. Ancak bu kadar bilginin kendisi için anlamsız olduğunu düşünen yazarlar da yok değil.
Okuyucu takibinin anlamlı yolu ise, abonelik servisi. Çünkü tek bir kitap satın alıp, offline ortamda okuyan okuyucu yerine (gerçi bu da analiz edilebilir), çok kitap okuyan, deneyen bir servis, veri üretmek açısından daha anlamı.
Son günlerde ABD’de pek çok e-book abonelik servisi başlatıldı. Nasıl müzik servislerinde, zaman içinde satın alma modelinden, abonelik sistemine doğru geçilmeye başlandıysa (mesela Spotify), e-kitap alanında da aynı noktaya geldik. turk-internet.com sürekli okuyucuları hatırlayacaklardır; Müzik sektörünün iTunes’den streaminge kaydığını 6 ay önce yazmıştık[1].
Geçen hafta, Smashwords isimli şirketin 225.000 kitabı toplu halde Scribd (digital kütüphane) servisine yerlestirdiği ve aylık abonelik bazlı bir servis kurduğu bildiriliyor. Bunun bir amacının, Scribd’nin ulaştığı çebvrelere yani dünyanın her tarafındaki kitap okurlarının verilerine ulaşmak olduğu görülüyor.
Aynı şekilde; Amazon ve Barnes & Noble’un da okuyucularından çok miktarda veri topladığı belirtiliyor. Bu analizleri yeni başlatan Scribd’nin farkı, toplanan veriler açık bir şekilde bulunuyor. Ama Amazon ve Barnes & Noble kendine saklıyor.
Şimdilik bu veriler okuyucu davranışlarını analize yönelik ama ya daha fazlası varsa? Okuyucu hareketlerini takip, peşinde “depolanıyor mı?”, “nereye veriliyor?”, “herkese açılıyor mu?”, “başka şekillerde kullanılabilir mi?” düşüncelerini akla getiriyor.
1970’li yılların Türkiye’sinde evler basılıp, yasak kitaplar (sosyalist-komunist yazarların kitapları) aranırdı. Anlaşılan artık ev basmaya gerek kalmayacak.
[1] Müzik Sektörü iTunes’dan, Anlık Dinlemeye (Streaming) Kayıyor
Kaynak : 