Modern ilişkilerde, dijital alanlarda ilgi ve kontrol arasındaki çizgi çok ince olabiliyor. Takip (stalking), özellikle de çevrimiçi takip, genellikle yoğun ilgi veya endişenin bir ifadesi olarak yanlış anlaşılıyor. Ancak bu yanlış anlama, mesajları izlemek, konumları takip etmek veya hesaplara erişmek gibi dijital davranışların kontrol edici ve hatta zararlı hale gelebileceği gerçeğini göz ardı ediyor. Kaspersky’nin bulgularına göre insanların %23’ünün yakın zamanda flört ettikleri birinin çevrimiçi taciziyle karşılaşmış olması, dijital araçların ilgi ve kontrol arasındaki çizgiyi ne kadar kolay bulanıklaştırabileceğinin altını çiziyor. Teknoloji güven inşa etmek için yeni yollar sunarken, ilişkilerde mahremiyet ve kişisel alan hakkında önemli soruları da gündeme getiriyor.
Şifreleri Paylaşmaya Karşılık Erişim Talep Etme
Güvene dayalı bir ilişkide dijital gizliliğe değer verilir, şifreleri paylaşma kararı da tamamen gönüllülük esasına dayanmalıdır. Bazı çiftler yayın hizmetleri, ortak programlar veya acil durum kişileri gibi pratik nedenlerle giriş bilgilerini paylaşmayı seçebilir. Ancak bu asla bir gereklilik veya sadakat testi olmamalıdır. Katılımcıların %51’i partnerlerine telefonlarına tam erişim izni verecek kadar güvenirken, %18’i erişimi hiç paylaşmamayı tercih ediyor. Ancak kontrolcü bir partner, erişim elde etmek için manipülasyon ve zorlama kullanarak (saklayacak bir şeyin yoksa neden bana şifreni vermiyorsun gibi) şifreleri bir kontrol aracı olarak silah haline getirebilir. Hatta hesaplarınıza izinsiz giriş yapabilir. Gerçek özen dijital sınırlara saygı göstermek anlamına gelir, onları ihlal etmek değil.
Konum Paylaşımına Karşılık Gizli İzleme
İlişkide konum paylaşımı, partnerin eve güvenli bir şekilde ulaşmasını sağlamak veya buluşmaları koordine etmek gibi kolaylık veya güvenliğe dayalı karşılıklı bir karar olabilir. Sağlıklı bir ilişkide bu her zaman isteğe bağlı ve rızaya dayalı olmalıdır. Ancak konum takibi zorunlu, takıntılı veya gizli hale geldiğinde, takip ve kontrole dönüşür. Bir partnerin konum güncellemelerini takıntılı bir şekilde izlemesi, herhangi bir sapmayı sorgulaması gibi (Neden orada durdun? İşe gideceğini söylemiştin, neden buradasın?). Kaspersky’nin raporuna göre, katılımcıların %10’u konumlarının izinsiz olarak takip edildiğini ve %7’si cihazlarına gizlice takip yazılımı yüklendiğini bildiriyor. En endişe verici davranışlardan biri, AirTag’leri, GPS uygulamalarını, takip yazılımlarını veya diğer araçları izinsiz izlemek için kullanmak kl, bunlar gizliliğin açık birer ihlalidir.
Dijital Yollarla Desteklemeye Karşılık Gaslighting
Sağlıklı bir ilişkide dijital iletişim bağlantı ve desteği teşvik eder. Bu dinamik gerçeğe dönüştüğünde güven inşa eder ve partnerler arasındaki bağı güçlendirir. Bununla birlikte, dijital yollarla gaslighting yapmak, psikolojik manipülasyonun ince ama sinsi bir şeklidir. Partnerlerden birinin gerçekliği çarpıtmak için teknolojiyi kullanması, diğerinin kendi deneyimlerini ve algılarını sorgulamasına neden olur. Kaspersky raporu, katılımcıların %39’unun dijital yollarla da dahil olmak üzere mevcut veya önceki bir partnerden şiddet veya istismar gördüğünü bildirdiğini vurguluyor. Manipülatif bir partner izlerini kapatmak için mesajları silebilir, anlatıları çarpıtmak için ekran görüntülerini düzenleyebilir veya kanıt olsa bile belirli metinleri gönderdiğini inkar edebilir. Yüzleştirildiklerinde, “Ben öyle bir şey demedim. Sohbetimizi kontrol edin – hayal görüyorsunuz” der. Bu, kafa karışıklığı ve kendinden şüphe yaratarak mağdurun kendi hafızasına ve yargılarına olan güvenini aşındırır.
Güvenliği İstismar Etmeye Karşılık Güvenliği Teşvik Etmek
Sağlıklı bir partner dijital güvenliğinizi ve bağımsızlığınızı destekler. Size şifreleri güncellemenizi, iki faktörlü kimlik doğrulamayı etkinleştirmenizi veya koruma için şifreli mesajlaşma kullanmanızı hatırlatır. Endişesi sizi kontrol etmek değil, güvende tutmaktır. Kontrolcü kişiler hesaplarınıza girerek, şifrelerinizi tahmin ederek veya faaliyetlerinizi izlemek için takip yazılımı yükleyerek güveninizi istismar edebilir. Bu programlar, kurbanın bilgisi olmadan mesajları görmelerine, aramaları takip etmelerine ve hatta kamera ve mikrofonları uzaktan etkinleştirmelerine olanak tanır. “Sana bir şey olması durumunda şifrelerine ihtiyacım var” ya da “Bu uygulamayı yüklememe izin ver, böylece acil bir durumda seni her zaman bulabilirim” diyebilirler. Gerçekte bu araçları korumak için değil, davranışları izlemek ve takip etmek için kullanırlar. Katılımcıların %12’si partnerlerinin telefonuna parametreler yüklediklerini veya ayarladıklarını itiraf ederken, %10’u bir izleme uygulaması yüklemeleri için baskı altında hissettiklerini ifade ederek dijital araçların ilişkileri kontrol etmede ne kadar kolay silah haline getirilebileceğini göstermiştir.
Kaspersky gizlilik uzmanı Anna Larkina, şunları söylüyor:
“Bu Sevgililer Günü’nde çiftleri sağlıklı dijital sınırlar belirlemeye teşvik ederek teknolojinin bir manipülasyon aracı olmak yerine ilişkileri güçlendirmesini sağlamak istiyoruz. Sevgi dolu bir partner, parola talep etmeden gizliliğinize her zaman saygı duyacak; güvenliği istismar etmeden teşvik edecek ve çevrimiçi varlığınızı kontrol etmeden destekleyecektir. Eğer aşk dijital özgürlükten vazgeçmeyi gerektiriyorsa bu aşk değil, tacizdir.”
Kaspersky, dijital şiddeti ve teknoloji destekli istismarı ele alma çabalarına sürekli olarak öncülük ediyor. Şirket, 2019’da Android uygulamasında casus yazılım koruması sunarak kullanıcılara takipçi yazılımlara karşı güçlü bir savunma sunan ilk şirket oldu. Aynı yıl Kaspersky, izinsiz yazılımlarla mücadele etmek ve dijital istismar konusunda farkındalığı artırmak için özel BT şirketlerini, STK’ları, araştırma kurumlarını ve kolluk kuvvetlerini bir araya getiren Coalition Against Stalkerware’i kurdu. On paydaşla başlayan bu süreç, beş yıldır siber tacizle mücadele etmek ve mağdurları desteklemek için işbirliği içinde çalışan 40’tan fazla kuruluştan oluşan bir ağa dönüştü.
Kaspersky, 2024 yılında psikologları ve takip mağdurlarını bir araya getiren yeni bir girişim olan Takip Karşıtı Farkındalık Kılavuzu’nu başlattı. Birden fazla disiplinin uzmanlığını bir araya getiren bu kılavuz, kullanıcıların yalnızca ısrarlı takip belirtilerini tespit etmelerine ve koruyucu önlemler almalarına yardımcı olmakla kalmıyor, aynı zamanda mağdurların seslerini yükselterek diğerlerine güvenlik ve kontrol duygularını geri kazanmaları için ilham veriyor.
Kaspersky, hem çevrimiçi hem de çevrimdışı takip ile mücadele konusundaki kararlılığını sürdürerek kısa süre önce Android uygulamalarında Who’s Spying on Me özelliğini tanıttı. Bu yenilik yalnızca takip yazılımlarını tespit etmekle kalmıyor, aynı zamanda çevrimdışı takip için kullanılabilecek şüpheli Bluetooth cihazlarını da belirliyor. Kaspersky, koruyucu yeteneklerini genişleterek bireylerin güvenlik ve gizliliklerini kontrol altına almalarını sağlamaya devam ediyor. Daha fazla bilgiyi resmi sitede bulabilirsiniz.
Kaynak : 