Tübisad’ın 2 yıldan beri hazırlamakta olduğu e-Ticaret raporunun 2014 verileri aylık 15 binden fazla ziyaretçisi olduğu görülen 965 firmanın verileri üzerinden 18,9 milyar TL büyüklüğe ve yıl bazında % 35’lik büyümeye işaret ediyor[1][2].
Raporun önemli bulgularını şöyle sıralayabiliriz;
- % 35’lik büyümeye rağmen, e-Ticaret’in toplam perakende içindeki % 1,6 lık payı çok düşük
- Comscore verileri ile hazırlanan raporda, 15 binin üzerinde ziyaretçisi olan e-Ticaret site sayısı geçen yıla nazaran % 20 kadar azalmış[3].
- e-Pazaryeri geçen yıla nazaran % 62 büyümüş. Bu nedenle azalan firmaların bir kısmının kendi sitelerini kapatmış ve e-Pazaryeri içinde açmış olma olasılığı var
- Diğer büyüyen kalemlerden birisi % 59 ile eğlence & kültür. Rakam 200 milyon civarında.
- Giyim & Ayakkabı ile Elektronik % 48’şer büyümüşler. Sırasıyla 700 milyon ve 1,4 milyar TL hacmindeler.
- Ama açık ara en büyük harcama online seyahat ve ulaşım. 6,8 milyar TL ile toplam e-Ticaret’in % 36,5’unu oluşturuyor.
Şimdi raporla ilgili düşüncelerini raporun ilgililerinden sunalım;
Prof.Dr.Kemal Cılız : e-Ticaret Raporunu Verinin Sağlıklı Paylaşılması için Hazırlıyoruz
Tübisad Başkanı Prof.Dr.Kemal Cılız basın toplantısı sonrasında turk-internet.com’a raporla ilgili olarak şunları söyledi;
Türkiye’de kendi sektörümüzde, verinin sağlıklı bir şekilde kamuoyuyla paylaşılması anlamında bu raporu, oldukça profesyonel bir ekiple hazırlıyoruz. Bizim açımızdan önemi; rakamsal verilerin yanında, elektronik ticaretin her sene ne kadar geliştiğini görmek önemli. Bu sene % 35’lik bir büyüme var. Büyüme önemli olsa da, daha çok Türkiye’de elektronik ticaretin gelişmesi, ekonomide kayıtdışılığın azalması, verimliliğin artması ve ekonominin digitalleşmenin artması açısından yani genel olarak ülkenin ekonomisine katkısı açısından önemli. Ben memnuniyetle görüyorum ki, Türkiye bu alanda ilerliyor.
Burak Ertaş : % 35’lik Büyümenin Artması Lazım
Tübisad’ın e-Ticaret Raporunun hazırlanmasındaki komisyonun başkanı ve Sahibinden.com CEO’su olan Burak Ertaş ise bize şunları anlattı;
Tübisad olarak sektörel veri sağlamak istedik. Türkiye’de sektörel veri toplamak çok zor bir iş. Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği ile de işbirliği ile bu raporu hazırladık. Bir sektör için çok önemli olan şey “veri. Veriyi bileceksiniz ki, yönününüzü tespit edeceksiniz, yatırım ne kadar yapacaksınız bakacaksınız. Düzenleyici kuruluşlarla birlikte çalışarak, ilgili düzenlemelerin yapılması ya da belirli uygulamaların değiştirilmesi için çalışmalar yapılabilecektir. Önümüzdeki yıllarda da bu konuda çalışmaya devam edeceğiz.
Ertaş’a bu sene araştırmaya dahil edilen firma sayısının % 30 gibi azalmasının nedenini sorduk. Şunları söyledi;
e-Ticaret konusunda son 4-5 yılda önemli bir farkındalık yaratıldı. Bu KOBİ’lerde de oldu, büyük firmalarda da oldu. Bu bir anda bu pazara yatırım yapma iştahını kabarttı. Özellikle markasını henüz tam olarak geliştirememiş olan ve dolayısıyla site açsa bile tam bir trafik yaratamayacak olan daha küçük ölçekli firmalar da buraya büyük bir hevesle girdiler. Bu yanlış bir şey değil ama bununla birlikte buraya girmenin getirdiği bir maliyet var. Eğer markanız kuvvetli değilse ve size doğrudan trafik gelmiyorsa, satış-pazarlama araçlarını ve reklamı kullanmanız gerekiyor. Bu da ciddi bir yatırım.
Bence son 4-5 senede olanlardan birisi de, bu maliyetleri karlı bir şekilde sürdüremeyeceğini anlayan bir takım orta ve küçük ölçekli firmalar da buralardan çekilip ya tamamen çıktılar ya da varlıklarını zaten binlerce firmanın yer aldığı yerde yer alırsınız diye düşünüyorum.
Ertaş, e-ticaret’in % 35’lik büyümesi konusunda ise şunları belirtti;
Yıldan yıla % 35’lik büyüme iyi bir büyüme ama bu büyümenin daha yukarda olması lazım. Sadece gelişmekte olan ülkelere baktığımızda e-ticaretin toplam perakende içindeki payının ortalamada % 4,5 olduğunu görüyoruz. Yani bizim % 1,6’nın 3 katı. Bu büyümeyi % 35-35 büyümelerle nasıl yakalarız? Dolayısıyla burada daha büyük oranlar beklemeliyiz. Gelecek yıl % 40 bekliyoruz. Özellikle akıllı telefon penetrasyonunun artmasıyla birlikte.
Hakan Orhun: % 35’lik Büyüme İyi Bir Büyüme ama % 50’lik Büyüme Bizi Mutlu eder
Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği Başkanı Hakan Orhun ise toplantı sırasında turk-internet.com mikrofonlarına şunları söyledi;
“Elektronik parlayan yıldız. Her seneçok ciddi büyüme rakamları var. Ama sektör verilerine geldiğinde, konsolide rakam bulmak zor. Firmalar bir takım rakamlar anons ediyorlar. Dolayısıyla bu raporla önemli verilere ulaşılmış durumda.
Orhun’a da incelenen site verilerin azalmasının nedenini sorduk;
Bazı e-ticarette bütün dünyada belli bir route izlenirken, biz bazı aşamaları atlayarak devam ediyoruz. Örneğin biz daha hızlı mobile dönüşüyoruz. Bu da onlardan birisi olabilir. Dünyada’da e-pazaryerleri çok popüler. eBay, Amazon, AliBaba bunların önderleri. Türkiye’de e-pazaryerleri daha yeni yeni çok hızlı büyümelere sahip oldu. Bu şuna yol açtı; küçük siteler kendileri var olmaktansa, buralarda mağazalar açmış olabilirler. Çünkü pazarlama hakimiyeti olmayan, bunlara para harcayamayacak olan elektronik ticaret siteler artık e-pazaryerinin altyapısı üzerinde yer almaya başlamış olabilirler.
Sayılara baktığımızda burada bazı konsolidasyonlar da olabilir. Bir firmanın birden fazla sitesi varken, bunlar birleştirilmiş de olabilir. Yoksa sektörümüzde önemli bir büyüme görüyoruz.
Orhun, % 35’lik büyüme rakamı için ise şunları söyledi;
Baktığımızda trafiğimiz % 10 büyüdü, fakat ciromuz % 35 büyüdü. Aradaki fark, elektronik ticaret sitelerinin performanslarındaki artıştır. Burada da kişiselleştirme, iyileştirmeye yönelik geliştirmeler, özellikle hizmet tarafından yapılan çalışmalar görüldü.
Bu bizi mutlu etti mi derseniz? Biz aslında % 50’lerin üzerinde büyümelere alışkın bir sektörüz. Yüzümüz de ancak % 50’lerde güler. Ama geçen yıl –ülkemiz için bir çok konularda olduğu gibi– bizim için çok çok avantajlı bir yıl değildi. Bunlara rağmen % 35’lik büyüme pek çok sektörün bulamadığı bir büyüme. Memnunuz ama yüzümüz çok da gülmüyor. Güleceğimiz zamanlar olacak elbet.
Orhun’a raporun sunumu sırasında, Çin gibi ülkelerin hala potansiyeli olduğunu ve bu gibi ülkelere yönelik olarak ihracat olanakları araştırılıp, araştırılmadığını sorduğumuzda şöyle cevap verdi;
e-Ticaret’te global ya da yerel olsun, ancak bir şeyler farklı yapanlar önde olacak. Çin’e özel bir şeyler yapmak olabilir. Çin’in neye ihtiyacı var ve biz neler satabiliriz gibi çalışmalar yapılıyor. Bunu yapanlar kazanacaktır diye düşünüyoruz.
Orhun’a “Elektronik ödeme” ile ilgili kanunun 27 haziran itibariyle yürürlülüğe girmesi sonrası etkileme ne olacak diye sorduk. Şunu söyledi;
Çok önemli bir gelişmeydi ama uzun zamandır bu gelişmeye hazırlanıyoruz. Bizim sektörde birçok alt kırılım bundan ciddi bir şekilde etkileniyordu. Ama uzunca bir süredir herkes hazırlıklar yaptık. Bu hazırlıklar nelerdir derseniz; bazı küçük şirketler doğdu. Bazı şirketler de kendi bünyelerinde hallettiler. Dolayısıyla hazır olmayan bir firma kalmadı.
Orhun söyleşinin sonunda, yatırımcıları sektöre davet etti ve “Sektörümüz gördüğünüz gibi hızla büyüyor. Ama sektörümüz hala yatırımlara aç. Ben yatırımcıları bu sektöre davet ediyorum” dedi.
[1] Perakende İçinde % 1,6 Olan 2014 Türk e-Ticaret Sektöründe e-Pazaryerleri Büyüyor
[2] TÜBİSAD: 2014 Yılında E-Ticaret hacmi % 35 büyüyerek 18,9 Milyar TL’ye Ulaştı
Kaynak : 