Bu söyleşinin ilk bölümünü Burak Kır : Katma Değerli Servisler 350 milyon $’lık Bir Sektör – 1, ikinci bölümünü Burak Kır : Barcelona GSM Fuarında Baktık, Türkiye’de Yapamadığımız VAS Yok – 2 ve üçüncü bölümünü Burak Kır : Katma Değerli Servislerde Regülasyon 2009 Temmuzunda Başladı – 3 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Turk-internet.com: Şimdi TL’ye geçiş var. Sizin katmadeğerli servisler açısından bir sıkıntı yaratıyor mu? Ne yaptınız ya da bir hazırlık yaptınız mı?
Burak Kır: Mobil servis sağlayıcıların hepsi 1 Nisan’a kadar bütün servislerini, bütün operatörlerde Türk lirasına geçirmek üzere aylardır çalışıyor. Kısmetse testlerimiz de bitecek ve 1 Nisan günü, 31 mart gecesinden sonra artık bütün satış ara yüzlerimiz ve bütün sistemlerimiz TL üzerinden çalışacak.
Zaten çok enteresan bir şekilde Türkiye, kontör ve SMS cinsinden fiyatlandırılan nadir ülkelerden biri. İlk bu işlerin başladığı tarihlerde sistemler öyle izin verdiği için öyle yapılagelmiş ve daha sonra da değiştirilmemiş. Ancak; örneğin 10 SMS’lik bir ürün alan insanın, alırken oturup SMS’le onu çarpıp ne üzerinden fiyatlandırıldığını bilmemesi çok doğru değildi.
Peki sektör etkilenecek mi? Şimdi 10 SMS’lik bir ürün alırken belki SMS’in kaç para olduğunu bilmediği için daha kolay alıyordu kişi. Şimdi onun 10 TL olduğunu -rakamları misal olarak veriyorum- bir fiyat görünce satın alma kararında bir adım daha gelmiş oldu.
Aslında bunların hepsi üst üste gelince de, gerçekten sektördeki bizim gibi şirketler adeta akvaryumda bayılmaya yakın balıklar gibi gezinmeye başladı. Zor bir şey ama mesela Türkiye’de sigara yasağı geldi, restoranların hepsi bir dönem eyvah battık-çıktık dedi, kahvehaneler bağırdı çağırdı ama doğruydu. Doğru uygulama olunca halk bir şekilde kabul ediyor ve hayata devam ediyor. Bu da doğru bir karar. Yine hayatımıza devam edeceğiz inşallah.
Turk-internet.com: 3G ve mevcut network ve hızlarla sizin katma değerli servis yaratmanızda sorun var mı? Çünkü ortalıkta çok fazla 3G’li, katma değerli servis göremiyoruz. Siz ne diyorsunuz?
Burak Kır: Hiçbir sorun yok aslında. Şöyle bir şey oldu; hatırlarsanız yine 2009 yazında 3G lisanslarıyla ilgili çalışma başladı ve aynı yaz döneminde de mobil servislerle ilgili otoritenin kararları üst üste gelmeye başladı. Aslında planlarımız çok daha sansasyoneldi. Operatörlerin sansasyonu üzerine bizim çıkaracağımız yeni servislerle daha da büyük sansasyon yaratacaktık ve sizin şu anda söylediğiniz şeyi söylememenizi sağlayacaktık.
Ancak bu çok üst üste gelince, bir de takdir edersiniz ki biz bir altyapı işletiyoruz. Bu altyapı üzerindeki herhangi bir düzenleme, teknik geliştirme demek. Dolayısıyla biz Temmuz ayından beri bu teknik geliştirme sürecindeyiz. ‘Türk lirasına geçiyoruz’ diye belki 30 salise süren bir söylemin içerisinde aslında 30 günlük bir çalışma ve teknoloji geliştirme süreci var.
Dolayısıyla Temmuz’dan bu yana bizim gibi şirketler sansasyonel servisler üretmekte belki biraz geride kaldığı için böyle düşünüyorsunuz ancak bütün operatörlerin altyapısında çalışan Video On Demand servisleri, yani video satın alma veya izleme servisleri, haber servisleri, görüntülü haber servisleri, mobil TV, bunlar bu hızlara erişilmesiyle birlikte kullanılmaya başladı.
Hatırlarsanız dial-up modemle internetin çıktığı zamanda nelere erişebiliyorduk ve kaç zamanda erişebiliyorduk? Şu andaki hızlarla nelere erişebiliyoruz! Aynı şey mobilde de oluyor. Geçmiş hızlarla bizim mobilde TV seyretmemiz mümkün değildi. Şimdi hızlı bir streaming olduğu için mobilde TV seyredebiliyoruz.
Turk-internet.com: Ben bu sözlerinizden, 3G’ye uygun katma değerli servislerin giderek artacağını anlıyorum. Doğru mu?
Burak Kır: Çok doğru.
Turk-internet.com: En önemli konulardan biri, mobil tarafta hepimizin derdi; özel iletişim vergisi. Katma değerli servislerle ilgili özel iletişim vergisinin durumu nedir? Aynı mı alınıyor? Bu konuda çalışmanız olacak mı?
Burak Kır: Evet, şu anda telekomünikasyon ürünü olarak değerlendirildiği için yüzde 25 özel iletişim vergisi alınıyor. Aynı ses servisleri ve SMS servisleri gibi. Buradaki bizim düşüncemiz -aslında bunu sayın bakanımız da geçen haftalardaki toplantılardan birinde dile getirdi, Ulaştırma Bakanlığı da değerlendiriyor- Özel iltişim vergisinin mobil içeriğe uygulanması çok doğru değil. Çünkü mobil içerik dediğiniz şey, oyundur, müziktir ya da bir videodur . Bunu, mesela müziği bugün internetten satın aldığınızda sanırım yüzde 5 özel iletişim vergisi ödüyorsunuz. Mobilden aldığınızda yüzde 25 ödüyorsunuz. Müzik aynı müzik.
Bu dengesizliği ortadan kaldıracak yeni bir düzenleme için çalıştıklarını düşünüyorum. Bugün artık mobil kitaplar başladı, işte e-learning zamanı. Bir kitabı gidip kitapçıdan aldığınızda içinde özel iletişim vergisi gibi bir vergi yoktur, katma değer vergisi vardır. Ama demin de bahsettiğimiz gibi, bir uygulama olarak bir kitabı satın aldığınızda özel iletişim vergisi ödüyorsunuz.
Bunu doğru bulmuyoruz. Bununla ilgili çalışmalara da katılıyoruz şu anda. Zaten operatörler çok da kısa olmayan bir süredir bunu anlatıyorlar ve zannederim bakanlık da bu konuda çalışmalara başladı.
Turk-internet.com: Herhalde Maliye Bakanlığı’nı ikna etmek gerekecek…
Burak Kır: Çok doğru.
Turk-internet.com: Türkiye’de hangi katma değerli servisler en fazla veriliyor? Özellikle ciro açısından bir sıralama yapsak hangisi alınıyor?
Burak Kır: Tabii şu anda bu alınan kararlarla çok değişti. Yani bugünü söylersek bambaşka bir manzara çizmek lazım. Ama genel olarak dünyada söylemek gerekirse; müzik servisleri, müzik video servisleri en üst sıralarda geliyor mobilde. Oyun sonra geliyor ve bizim infotainment dediğimiz çeşitli haber alma kanallarına, finans haber gibi kanallara üye olmanız veya satın almalar yapmanız daha sonra geliyor.
Tabii bunları IVR üzerinden verilen servislerden ayırıyorum. IVR üzerinden verilen servislerde, çok ciddi sohbet hatları, masal dinleme ya da fal dinleme gibi bir seri IVR servisleri var. Bunlar da belki müzik, video ile oyun arasında bir yerde çok ciddi bir ciro yaratıyor. Ring-back tone çok önemli bir servis. Genel olarak servisler bunlar. Sıralamaya göre vermedim çünkü bu sıralamalar, alınan kararlara göre dünyada çok fazla değişiyor.
Turk-internet.com: Teşekkür ederiz.
Burak Kır: Ben teşekkür ederim.
Kaynak : 