Uzmanlar, Amazon, Apple ve Google’ın antitröst ve diğer mahkeme davalarında yasal ayrıcalığı kötüye kullanmakla suçlanmasının sebebinin Büyük Teknoloji avukatlarının kanunsuzluk kültürü olduğunu söylüyor
Son zamanlarda büyük teknoloji şirketlerinin (Amazon, Apple ve Google) özellikle antitröst ve diğer yasal işlemlerde avukat-müvekkil ayrıcalığını kullanmalarıyla ilgili yasal uygulamalarına yönelik incelemeler yoğunlaştı. Uzmanlar, Büyük Teknoloji hukuk ekipleri arasında yaygın bir “kanunsuzluk kültürünün” yasal ayrıcalığın sistematik olarak kötüye kullanılmasına yol açarak şeffaflığı ve hesap verebilirliği engellediğini savunuyor.
Bu iddialara yakından bakalım;
Amazon: Federal Ticaret Komisyonu (FTC), Amazon’u yasal ayrıcalık iddiaları altında bazıları potansiyel olarak suçlayıcı olan on binlerce belgeyi saklamakla suçladı. Bu, şirketin devam eden soruşturmalardaki şeffaflığı konusunda endişelere yol açtı.
Apple: Epic Games’i ilgilendiren davada, Apple’ın yaklaşık 57.000 belgeyi saklamak için avukat-müvekkil ayrıcalığı iddialarını abarttığı anlaşıldı. Bir ABD sulh hakimi, Apple’ı ayrıcalık iddialarını aşırı kullandığı ve bu nedenle yargılamayı geciktirdiği için eleştirdi.
Google: Adalet Bakanlığı (DOJ), Google’ı Epic Games ile olan davalar da dahil olmak üzere antitröst davalarıyla ilgili dahili sohbet mesajlarını korumamakla suçladı. Bir hakim, Google’ın delil işleme konusundaki ciddi suistimali vurgulayarak bunu özellikle çirkin olarak nitelendirdi.
Hukuk Analistleri Ne Diyor?
Hukuk analistleri, bu uygulamaların Büyük Teknoloji firmaları arasında yasal korumaları istismar etmek ve incelemeden kaçınmak için daha geniş bir stratejiyi yansıttığını öne sürüyor. Şirketler ayrıcalığı aşırı kullanarak yasal süreçleri geciktirebiliyor ve potansiyel olarak zararlı bilgileri gizleyebiliyor. Bu yaklaşım, adaleti engellemek ve pazar hakimiyetini sürdürmek için kasıtlı bir taktik olarak tanımlandı.
Düzenleyici Tepkisi
Yasal ayrıcalığın kötüye kullanıldığını gösteren örnekler ve iddialar, ABD’de daha sıkı denetim ve reform çağrılarına yol açtı. Amerikalı düzenleyiciler ve mahkemeler, ayrıcalık iddialarının geçerliliğini giderek daha fazla sorguluyor ve suistimaller için yaptırımları değerlendiriyor. Müdahale edilmediği takdirde, bu tür uygulamaların yasal sistemlerin bütünlüğünü baltalayabileceği ve tekelci davranışların kontrolsüz bir şekilde devam etmesine izin verebileceği konusunda büyüyen bir fikir birliği var.
Özetle, Amazon, Apple ve Google tarafından kullanılan agresif yasal stratejiler eleştiriliyor.
Bu Tür Taktikler Mafia Taktiklerine Benzemiyor mu?
Büyük teknoloji şirketlerinin saldırgan yasal stratejileri, bir zamanlar mafyanın kullandığı taktiklere de benzetiliyor.Büyük Teknoloji firmaları suç anlamında mafya olmasa da, yasal ayrıcalığın stratejik kullanımı, agresif belge kontrolü ve geciktirme taktikleri, organize suç tarafından tarihsel olarak kullanılan tekniklere benziyor. Sıralarsak;
- Liderliği sorumluluktan korumak
- Soruşturmaları geciktirmek veya rayından çıkarmak
- Suçlamaya yarayacak bilgileri gizlemek
- Gücü korumak için yasal boşluklardan yararlanmak
Mafia Taktikleri ile Karşılaştırma
| Mafia Taktikleri | Büyük Teknoloji Hukuk Stratejileri |
|---|---|
| Liderliği korumak için “consigliere” avukatları kullanmak. | Baş hukuk görevlileri ifşayı sıkı bir şekilde yönetiyor ve yöneticileri koruyor. |
| Komuta zinciri ve sorumlulukların belirsizleştirilmesi | Karmaşık dahili raporlama ve “inkar edilebilirlik” yapıları |
| Kanıt gizleme, kodlanmış dil | Sohbet kayıtlarını saklamak, avukat-müvekkil ayrıcalığını aşırı talep etmek |
| Yasal gri alanların (örneğin ön işletmeler) kullanılması | Antitröst, gizlilik ve çalışma düzenlemelerindeki boşluklardan faydalanma |
| Savcıların işini zorlaştırmakiçin mahkeme davalarının erteletilmesi | Uygulayıcıları tüketmek için hareketler, itiraz ve sansür katmanlarını dava dosyalarına ekletmek |
Temel Fark: Yasallık ve Yasadışılık
Mafya operasyonları yasadışıdır ve gücü şiddetle uygular. Büyük Teknoloji, yasa çerçevesinde faaliyet gösterir, ancak bu çerçeveyi düzenlemeye veya hesap verebilirliğe direnmek içini, ayrıcalıklar aşırı kullanılarak, uyum yavaşlatılarak, şirket içi sessizliği koordine ederek silah olarak kullanır.
Uzmanlar buna, özel hukuk gücünün kamu sistemlerini büktüğü şirket hukukunun “gölge yönetimi” adını verir. Sonuç, demokratik denetim için organize suç kadar aşındırıcı olabilir. Eski DOJ antitröst yetkilisi, 2024’de şöyle dedi :
“Bu şirketler bacak kırmıyor, ancak sistemin güvenini kırıyor. Yasal ayrıcalık adaleti engellememeli, korumalı.”
Kaynak : 