Swansea Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen bir web uygulaması, orijinal bir metin ile bunun farklı dillerde yapılan çevirileri arasındaki farklılıkları göz önüne seriyor. Uygulama, çok eskiden kaleme alınan orijinal bir metnin günümüze gelinceye kadar geçirdiği evreleri grafiklerle gösteriyor.
Dil bilimcisi Dr Tom Cheesman, çeviriler arasındaki farklılıkların kültürler arasındaki farklılıkların anlaşılabilmesinde önemli bilgiler sağladığını belirtiyor. Geliştirilen uygulama, herhangi bir dilde kaleme alınan ders ya da edebiyat eserlerinin orijinalleriyle karşılaştırılmasında kullanılabiliyor.
Uygulamayı geliştiren ekibin içerisinde dil, bilgisayar bilimleri, İngilizce ve tasarım gibi farklı disiplinlerden uzmanların yer aldığı belirtiliyor. Online uygulama William Shakespeare’in yazdığı trajedilerden biri olan “Othello” adlı oyunun bazı bölümlerinin orijinaliyle karşılaştırılmasında kullanılıyor. Oyunun 1766-2010 yılları arasındaki çevirilerine bakıldığında sadece Almanca 38 versiyonunun ortaya çıkartıldığı belirtiliyor.
Eğitmenler, uygulamanın öğrenimlerinde Shakespeare’i okuyan öğrenciler için önemli bir kaynak oluşturabileceğini ifade ediyor. Gözlemciler uygulamayla oyuncu adaylarının Shakespeare’nin eserinin ne denli farklı çevrildiğini daha iyi anlayabilmelerinin mümkün kılındığına dikkat çekiyor. “Visual Variation Visualisation” (VVV) olarak isimlendirilen uygulama halen Londra’daki Shakespeare’s Globe tiyatrosu tarafından kullanılıyor.
Swansea Üniversitesi araştırmacıları, toplulukların bir dış kaynak gibi kullanılmasını ifade eden crowdsourcingi bu uygulamayla değerlendiriyor. Proje çerçevesinde Duke of Venice beyitinin, içinde Türkçenin de olduğu 32 dünya diline çevrilmesi çalışmaları halen devam ediyor.
Kaynak : 