Huawei, geçtiğimiz günlerde “Yeni IP” adını verdiği korkunç bir internet tasarımı yayınladı[1]. Korkunç diyoruz çünkü “kitlesel gözetimi” inanılmaz boyutlara taşıyor. Burada “iç güvenlik” denilerek, bireylerin ancak kaydolarak kullanabileceği ve istenildiği anda yetkililerin erişimi kapatabileceği bir sistemden bahsediliyor. Yani Huawei, Çin’in “sosyal kredi”, “gözetim” ve “sansür” yönetimini internet mimarisine entegre etmek istiyor.
Çin, ekonomik kalkınma için 14. Beş Yıllık planını geçen ay yayınladı. Plana bakıldığında, Çin ve ağ devi Huawei’nin bu internet vizyonlarını yaymaya çalıştıkları anlaşılıyor. Yeni IP teklifinin kendisi, interneti daha az birlikte çalışabilir, daha az kararlı ve hatta daha az güvenli ağlardan oluşan bir karmaşaya bölmekle tehdit eden kusurlu bir teknik temele dayanıyor [2][3][4][5].
Huawei’in interneti yukarıdan aşağıya yeniden inşa etme planı, internet yönetişiminin mantığını bozuyor. Yeni IP’nin eksikliklerinin incelenmesini önlemek için Huawei’in, teknik eksikliklerine itiraz edebilecek olan uluslararası standart kuruluşlarına göstermediği kaydediliyor. Bunun yerine Huawei, Pekin’in daha fazla siyasi hakimiyete sahip olduğu Birleşmiş Milletler Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) aracılığıyla çalıştı.
Yeni IP kavramının gözden geçirilmesi için uygun yer İnternet Mühendisliği Görev Gücü (IETF) olacaktır. IETF ve diğer standart kuruluşları, Yeni IP teklifini oluşturan internet altyapısındaki teknik değişikliklerin çoğunu inceliyor ve bu kuruluşlar, daha fazla bilgi ve fikir birliği olmadan dramatik bir değişiklik yapmanın erken olduğunu söylediler.
ITU’nun Yetki Alanında İnternet Mimarisi Yok
Huawei’nin ve Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) ITU’ya yönelmesi, ITU’nun yetki alanı internet mimarisini içermese de şaşırtıcı değil. İnternet yönetişimi söz konusu olduğunda, ÇKP ve diğer otoriter rejimlerin, uzun süredir ITU gibi çok partili uluslararası kurumları, IETF veya Uluslararası Tahsisli İsimler ve Sayılar Kurumu (ICANN ) gibi çok paydaşlı uluslararası kurumlara tercih ettiği gözlemleniyor[2][3][4][5].
Çok paydaşlı kurumlar endüstriden, sivil toplumdan ve hükümetten çok çeşitli temsilciler tarafından yönetilir; çok partili kurumlar ise sadece ulusal hükümetlere oy hakkı sağlar. Çok paydaşlı forumlarda, sivil toplum ve endüstri temsilcileri, çoğu sıkı bir şekilde düzenlenmiş, sansürlenebilir bir internetten yana olan ulusal hükümetlerin etkisini azaltan özgür ve açık bir interneti tercih etme eğilimindedir.
BM ve ITU gibi kurumlar, ulusal hükümetlere internet üzerinde daha fazla kontrol sağlayan Yeni IP gibi tekliflere doğal olarak daha yakınlar. 2019’da Çin ve Rusya, sansür dostu bir siber suç kararını geçirmek için BM içindeki benzer bir otoriter bloktan yararlandı. Benzer düşünen ülkelerden oluşan bir koalisyon da, Çin’in Yeni IP teklifini, eksiklikleri ve her şeyi aşmasına yardımcı olabilir. Geleneksel internet-yönetim kurumlarının ITU lehine atlanması, daha dengeli çok paydaşlı kurumlar yerine ITU’dan geçmek için gelecekteki internet yönetişimi ile ilgili teklifler için bir emsal teşkil ediyor.
Dahası, Çin son yedi yıldır ITU’da en üst sıralarda yer alıyor. ITU’nun genel sekreteri olarak görev yaptığı süre boyunca, Çin’den Houlin Zhao, internet mimarisi, nesnelerin interneti gibi telekomünikasyonla ilgisi olmayan teknolojiler üzerinde çalışarak ITU’nun yetkisinin sadece bir telekomünikasyon ajansından bir “teknoloji ajansına ” genişletilmesini teşvik etti.
Yeni IP, WTSA-20’de Tartışılacak – Genel Sekreter Seçimi Önemli
COVID-19 salgını kısıtlamaları nedeniyle, ITU’nun Yeni IP’nin resmi olarak tartışılacağı Dünya Telekomünikasyon Standardizasyon Meclisi (WTSA-20), Şubat 2022’ye ertelendi.
WTSA-20 öncesinde Çin, hemen hemen her ITU çalışma grubunda yönetim pozisyonları için temsilciler atadı . Çinli firmalar liderlik pozisyonları kazanamasalar bile, Çin çok sayıda uzman gönderiyor. Bunlar Çin yararına olmak üzere, standartları zorlamak için titizlikle seçilmiş kişiler. Amerika Birleşik Devletleri resmi olarak WTSA-20’de Çin’in dörtte biri oranındaki başkanlık veya başkan yardımcılığı için yarışıyor.
Standardizasyonda Çin hakimiyeti, Amerikan firmalarının pazar payına mal olacak ve dünya çapında daha fazla Çinli arka kapıya kapı açabilir. Huawei’nin Yeni IP ve 6G üzerindeki hakimiyeti, yalnızca daha az özgür, daha az birlikte çalışabilir bir internet yaratmakla kalmayacak, aynı zamanda otoriter hükümetlerin gelecek yıllarda internette yapılacak değişiklikler konusunda daha geniş söz hakkı elde etmesinin yolunu da açacaktır.
[1] A Brief Introduction about New IP Research Initiative
[2] Discussion Paper: An analysis of the “New IP” proposal to the ITU-T
[3] New IP
[5] Response to “LS on New IP, Shaping Future Network”
Kaynak : 