Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü verilerine göre[1], bu yılın ilk 7 ayında basılan çipli pasaport sayısı 1.894.200 adet oldu. Bunlarla birlikte 2010’dan bu yana basılan çipli pasaport sayısı 9.8 milyona yaklaştı.
Emniyet Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin de üye olduğu Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) tarafından alınan tavsiye kararı uyarınca 2010 yılının Haziran ayında yeni tip (çipli) pasaport uygulamasını başlattı[2]. Çipli pasaport 190′ndan fazla üye ülkede makinede okunabilir pasaport anlamına geliyor.
Çipli pasaport, kullanıcı tarafında giriş çıkış işlemlerinde hız sağlarken, adli mercilerin teknolojiden yararlanarak, suç takibini kolaylaştırmak anlamında da gerekli bulunduğu için uygulamaya alındı. Bu nedenle çipli pasaportlar için “fişleme” iddiası da yapıldı[3].
Çipli pasaport cinsleri şu şekilde :
- Bordo pasaport: Umuma mahsus pasaporttur. 5682 Sayılı Pasaport Kanununda belirtilen şartları haiz olmayan kişilere bordo pasaport verilir.
- Yeşil pasaport: Hususi pasaporttur. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) eski üyeleri, eski bakanlar, birinci/ ikinci/ üçüncü kadro çalışanlar, TC. Emekli Sandığı ile ilişkilendirilmiş, emeklilik kesintileri bu derecelerden yapılmakta olan ve sözleşmeli çalışan memurlar, gibi bazı özel durumlara sahip kamu görevlilerine verilen pasaporttur.
- Gri pasaport: Hizmet pasaportudur. Hizmet amaçlı olarak yurtdışına Hükümetçe, belediyelerce, özel idarelerce gönderilen görevlilere verilen pasaporttur.
- Siyah pasaport: Diplomatik pasaportur. Dışişleri Bakanlığı’nca verilir. TBMM üyeleri, TBMM üyesi olmayan bakanlar, Anayasa Mahkemesi / Yargıtay / Danıştay vb. üst düzey yargı organları üyelerine ve Kanun’da belirtilmiş daha birçok üst düzey kamu görevlisine verilen pasaporttur.
Darphane verilerine göre, 2010 yılından bu yana verilen çipli pasaportların 8 milyonu bordo (umuma mahsus), 350 bini yeşil (hususi), 39 bini gri(hizmet) ve 5 bini(diplomatik) siyah pasaport.
[1] Pasaport Üretim Miktarı (Adet)
[2] Biyometrik Pasaportlar 1 Haziran’dan Sonra Kullanılmaya Başlanacak
[3] Biyometrik Pasaportlar Güvenlik Mi Getiriyor Yoksa Yeni Bir Fişleme Yöntemi mi?
Kaynak : 