Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) 48. Dönem Yönetim Kurulu, Aydın Güzelhisar Kız Öğrenci Yurdu`nda 1 öğrencinin yaşamını yitirdiği asansör kazasıyla ilgili yaptığı açıklamada, kamusal denetimin özelleştirilmesinin acı sonuçlarının yaşandığını bildirdi. Açıklamada, “Maliyetleri düşürme adına bakım, onarım ve kontrol temelli mühendislik hizmetlerindeki eksikler, can almaya devam ediyor” denildi.
EMO’nun basın açıklamasını aynen sunuyoruz:
Aydın`da Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü`ne bağlı Güzelhisar Kız Öğrenci Yurdu`nda bu gece (26 Ekim 2023) yaşanan asansör kazası, kamu kullanımına açık toplu yaşam alanlarındaki güvenlik sorunlarını yeniden ülke gündemine taşıdı. Kazada hayatını kaybeden öğrencimizin ailesine, sevenlerine ve arkadaşlarına baş sağlığı dilerken, yaralı öğrencilerimize ise geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz.
Öncelikle söz konusu kazanın asıl nedenleri, yürütülecek resmi soruşturma sonunda bilirkişiler tarafından belirlenecektir. Ancak söz konusu olay, kamusal denetimin özelleştirilmesinin ve özel sektör eliyle yürütülen bir ticari faaliyet alanı haline gelmesinin bu tip kazaların ana nedenlerinden biri olduğunu bir kez daha göstermiştir. Genel itibarıyla kamusal denetimin özelleştirilmesinin acı sonuçlarını yaşıyoruz. Maliyetleri düşürme adına bakım, onarım ve kontrol temelli mühendislik hizmetlerindeki eksikler, can almaya devam ediyor.
Diğer yandan asansörlerin yıllık periyodik kontrollerinin gerçekleştirilmesi belediye ve il özel idarelerinin görevleri arasındadır. Belediyelerin yanı sıra Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüklerinin de konuya ilişkin sorumlukları vardır. Söz konusu hizmetin özelleştirilmiş olması bu kurumların sorumluluklarını azaltmamaktadır. Bu hizmetin kamusal bir şekilde yapılması bir zorunluluk ve esas olmakla birlikte, özel muayene kuruluşu tarafından kontrol edilmiş olsa dahi yurtlar, yüksek katlı yapılar gibi özellik arz eden binalarda kamunun yapılan kontrollerin sağlıklılığını ve sonuçlarını takip etmesi sosyal devlet anlayışının gereğidir. Tehlikeli asansörlerin etkin bir şekilde belirlenmediği, belirlenenlerin ise çalışmaya devam edebildiği bu sistemin can güvenliğini garanti altına aldığını söyleyemeyiz.
Kamu kullanımına açık binalardaki asansör, yangın algılama ve alarm sistemleri ile elektrik tesisatı yalnızca bina sakinlerine değil, farklı kullanım alışkanlıklarına ve güvenlik algısına sahip yurttaşlara hizmet etmektedir. Bakım ve periyodik kontrol işlem maliyetlerini düşük tutmak adına genel olarak öngörülen bakım ve periyodik kontrol sayılarındaki zorunluluklar bu binalar için yetersiz kalmaktadır. Kamu kullanımına açık, diğer yapılardaki benzerlerine kıyasla daha uzun saatler çalışan bir asansörün daha fazla arızalanacağı ve bu arızanın can kaybına dönüşeceği öngörülebilmelidir. Benzer şekilde insan hareketliliğinin yüksek olduğu yapılarda yangın çıkma ihtimalinin konutlara göre daha yüksek olduğu da gözetilerek, önlemlerin artırılması, kuralların ve zorunlulukların daha sıkı uygulanması için daha fazla kamusal denetim hizmetinin tanımlanması gereklidir.
Kentlerimizde bu tip binalarının belirlenerek, risk analizi yapılması ve bu analiz sonuçlarına göre, bakım ve kontrol işlemlerinin her bina için tam güvenlik sağlayacak şekilde yürütülmesi sağlanmalıdır. Kamu kuruluşu niteliğinde bir meslek örgütü olan Elektrik Mühendisleri Odası, uzman üyelerinin bilgi ve deneyimiyle mevzuat geliştirilmesi de dahil olmak üzere can ve mal güvenliğini sağlamaya yönelik her türlü teknik ve bilimsel çalışmaya katkı sağlamaya hazırdır.
Kaynak : 