Son dönemde Türk internet ortamında en çok tartışılan konuların başında MP3 ile şarkıların kopyalanması geliyor. Müzik Yapımcı firmaları temsil eden MüYap’ın hukuk atağı ile başlayan ve bazı sitelerin kapatılmasına varan süreçte neler olduğunu ve Türk Müzik endüstrisinin zarar gördüğünü daha önce Müyap Genel Sekreteri Ahmet Asena ile yapmış olduğumuz röportajda aktarmıştık.
Okuyucularımızın görüşlerini bir blog ile sorduğumuz bu olayın farklı taraflarının neler düşündüğünü iletmek istediğimiz için konuyu, bu konuda kitap da yazan Kadir Has Üniversitesi öğretim üyelerinden Doç.Dr.Tekin Memiş’e sorduk;
turk-internet.com : Internetin gelişimi ile birlikte, müzik eserlerinin kopyalanması kolaylaştı. Yeni bir kopyalama mecraı olarak internet ortaya çıktı. MP3 denilen bu yazılımlar ve kopyalama nedir anlatır mısınız ?
Doç.Dr.Tekin Memiş : MP3, Almanya’nın Frauenhofen enstitüsünde geliştirilmiş olan bir teknolojinin adıdır. Bu teknoloji ile birlikte müzik datalarının boyutları 10-12 kat küçültülmüştür. Daha önce bir CD içine 8-12 şarkı kaydedilir iken bu teknoloji yardımı ile 100-150 şarkı kaydedilmeye başlanmıştır. Boyutların küçültülmesi ile müzik kalitesinde de herhangi bir kayıp olmamaktadır.
Müzik verilerinin sıkıştırılması teknolojisi olan MP3, asıl internet ortamında yaygın olarak kullanılmaya başlandı. Zira daha önce bir şarkının internetten kopyalanması saatler sürerken bu teknoloji yardımı ile birlikte bir kaç dakikaya ya da internet bağlantısının hızına göre bir kaç saniyeye indi. Aslında tartışmaları meydana getiren teknoloji MP3 teknolojisi, değildir.
Müzik sektörü, adım adım bir tehlikenin ve beraberinde getirdiği tartışmaların içine çekildi. İnternette dosya değişim programı ya da yazılımlarının geliştirilmesi ve MP3 teknoljisinin bu yazılımlarla birleştirilmesi sayesinde internete bağlı olanlar arasında müzik değişimleri başladı.
Müzik değişim yazılımlarının ilk versiyonu olan Napster, bir öğrencinin MP3, elektronik posta ve arama motorlarının fonksiyonlarını birleştirmesi ile birlikte ortaya çıktı, P2P yazılımları. Bu yeni yazılım sayesinde internete bağlı olanlar arasında büyük bir kütüphane kuruldu. İnternete bağlananlar bu yazılım sayesinde istedikleri bütün müzik verilerini önce milyonlarca kullanıcının paylaşıma açtığı dosyalarda aramakta, sonra bağlantı hızı en yüksek olan bir kullanıcının bilgisayarından download etmekte, yani indirmektedir. İnternetin kullanımının yaygınlaşması, hızının artması ile birlikte müzik kopyalama yazılımları daha da yaygın kullanılmaya dolayısıyla ücretsiz müzik değiş tokuşu artmaya başladı. Müzik sektörünün kaybı milyonlarca dolar olarak açıklandı.
Napster’e karşı açılan davalarda yazılımın işleticisinin fikri hakları ihlal ettiği kararı mahkemeden verilinceye kadar, daha yeni ve gelişmiş dosya değişim yazılımları ortaya çıkmıştı bile. Mahkemenin kararında mahkumiyet kararında Napster’in kendi serverlerinde büyük bir katalog buludurmalarının etkili olmuştu. Oysa Kazaa gibi yeni yazılımlar, bu şekilde serverlere ihtiyaç duymuyordu, merkezi bir sistemi gerktirmiyordu.
Kullanıcının bu yazılımı herhangi bir sayfadan indirmesi ve kendi bilgisyarına kurması, büyük ve geniş internete bağlananların oluşturduğu kütüphaneden yararlanmak için yeterliydi.
Müzik endüstrisinin ise elbette bu kayıplara sessiz kalması beklenemezdi. Arka arkaya açılan davalar, geliştirlen yeni argümanlar, yeni teknolojiler tartışmanın temelini oluşturdu.
turk-internet.com : Siz bu konuda bir kitap da yazdınız. Bu kitabin adı ve iceriği ile ilgili bilgi alabilir miyiz?
Doç.Dr.Tekin Memiş : Benim kitabım, Fikri Hukuk Bakımından İnternet Ortamında Müzik Sunumu başlığını taşıyordu ve doçentlik tezimdi. İçeriğinde ağırlıklı olarak müzik değişim programları ve internet ortamında bir türlü müzik sunumları, kullanılan teknoloji ve yasal durum inceleniyordu. Takip edebildiğim kadarıyla kitap boyutunda benim yayınıma kadar konu dünyada ele alınmamıştı, bu açıdan bir ilkti. Bütün bu tartışmalar, karşılaştırmalı hukuk açısından, -ABD, AB ve Alman hukuk sistemleri ile mukayeseli olarak ele alındı.
Röportajın devamını Doç.Dr.Memiş; Tartışma Şahsi Kullanım Alanında-2 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 