Röportajın ilk 2 bölümünü
başlığı altında okuyabilirsiniz.
İnternet üzerinde web sitesi açmak firmalar için hem ihtiyaç hem de kanuni zorunluluk. Ancak bir siteyi açmak kadar, bu sitenin, ilgili konuda bilgi arandığında internet üzerinde bulunabilir olmasını sağlamak da önemli. Bunun en çok bilinen yolları “arama motorları” üzerinde doğal yolla ya da reklam vererek yer almaya çalışmak ya da firmanın iştigal konusunu içeren bir online katologda yer almak.
B2B (business to business) denilen bu kataloglarda yer almak örneğin, otomotiv yan sanayi ile ilgili bir iş dalındaysanız, sizi dünyanın öbür tarafından bir firmanın bile bulabilmesine olanak sağlıyor.
Ancak online katalog işinde de bir takım dolandırıcılıklar sizi bekliyor olabilir. Bu katalogların bir kısmına kayıt zaten ücretli yapılıyor. Bu ücreti kaydın kendisi için ya da bir takım ekstra özellikler sağlamak için ödüyorsunuz. Eğer böyle bir kataloga kayıt olmayı seçmişseniz, tercihiniz bu yöndedir. Bunda tuhaflık söz konusu değil. Bir kısmı ise ilk kayıt sırasında ücret almıyor ama ilerideki güncellemelerde ya da 2.sene ücret almaya başlıyor.
İşte bu ikinci yıl ya da güncelleme ödemesi kurallarını bazı açıkgözler dolandırıcılık yöntemine taban olarak kullanabiliyor. Şöyle ki; mail kutunuza gelen bir online katalog çalışması size “ücretsiz” imkan sunduğundan bahsediyor. Siz de “neden olmasın” dyorsunuz ve kaydı yapıyorsunuz. Ancak bir süre sonra bu firma size ikinci bir mail gönderiyor ve güncelleme yapmak isteyip, istemediğinizi soruyor. Bu güncelleme ekranında dikkatinizden kaçan bir “ücretlidir” ibaresi olabiliyor. Sonra günün birinde –ki genellikle 1 yıl sonra— “kullanmış olduğunuz 1 yıllık süreye karşılık 1,500 $’lık fatura” içeren bir basılı mektup ile karşılaşabiliyorsunuz. Görel’e bu konuda bilgisi olup olmadığını sorduk;
turk-internet.com : B2B katologlarına kayıt şeklindeki dolandırıcılıkların olduğu bilgisini alıyoruz. “Ücretlidir” ibaresine dikkat etmeden güncelleme yapan firmaya daha sonra bir fatura gönderdiklerini öğreniyoruz. Bu konuda bilginiz var mı?
Barbaros Görel : Bu yeni bir yöntem ve trand haline gelmeye başlıyor. Firmaların kendini tanıtmaya yönelik ihtiyaçları kullanılmakta. Bazen ücretsiz kayıt olunan B2B katalogu daha sonra yolladığı güncellemeye bağlı olarak sizden para talep ediyor.
Ama bir başka yöntemde baştan para alıp, sonradan kaybolanlar var. Bu aynı günlük hayatta kooperatiflere yatırılan paraları alıp ortadan kaybolan inşaatçılara benzeyen bir durum internette.
Bu yöntemde özellikle ihracat yapan firmalar hedef alınıyor. Bu firmalara Spam yoluyla “AVRUPA TİCARET REHBERİ HAZIRLANIYOR KATILIN”, “DUBAI TİCARET REHBERİ HAZIRLANIYOR KATILIN” gibi mailler gönderiliyor. Maili gönderen kişiler firmalara, Internet ortamında yurt dışında ilgili ülkede/ülkelerde dağıtılacak bir B2B ticaret rehberi hazırladıklarını belirtip, katılmalarını öneriyorlar. Hatta ısrar ediyorlar. Bu paralar toplandıktan sonra kişiler ortadan kayboluyor ve bu ticaret rehberi de hiçbir zaman hazırlanmıyor.
Bu tip girişimler ile ilgili firmalar dikkatli olmalı ve teklifi yapan kişilerin daha evvel hazırladıkları örnekleri ve referansları dikkatle incelemelerini öneriyorum.
turk-internet.com : Bir başka sorun; Türkiye içindeki bazı hosting firmalarının web sayfası + hosting + domain adı hizmeti verdikten sonra, müşteri sözleşme süresi sonunda başka firmaya geçmek istediğinde sorun çıkarıldığı bilgisini alıyoruz. Bu tür olaylar var mı? Müşteriler bu tür problemlerle karşılaşmayacağı firmayı nasıl anlayacak?
Barbaros Görel : Bu tip olaylar ile çok sık karşılaşıyoruz. Hemen hemen firmamıza başvuran her 10 müşteriden 3’ü 4’ü bu tip bir durumu yaşamakta olan firmalar.
Biz de zaman zaman yeni bir müşterimizin alan adını ve hosting hizmetini tarafımıza almak istediğimizde eski firma ile tatsız durumlar yaşıyoruz zira eski firma müşteri tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olsa da alan adını ve host ettiği internet sitesini vermek istemiyor ve elinde şantajvari bir şekilde rehin tutuyor. Bir diğer tip firma ise geçiş sürecini uzatarak yıldırma politikası izliyor.
Bu tip durumlarla karşılaşmamak için internet sitesini hazırlatmak isteyen firmalara önerilerimiz ;
- Domain adlarının yani internet sitelerinin adresleri tesçil edilirken bu alan adının firma veya firma sahibi adına kayıt ettirilmesini istemek ve bunu kontrol etmek.
Internet üzerinden Whois özelliği ile tüm alan adlarının kimin adına tesçil edildiğini herkez görebilir. Lütfen tüm firmalar herhangi bir whois sorgulama (Domain adı sorgulaması) yaparak firma internet adreslerinin kimin adına tesçil edilmiş olduğunu kontrol etsinler. Domain Registrant kısmında kendi firmalarının veya firma sahiplerinin isminin bulunup bulunmadığını check etsinler. Birçok alan adı ve hosting sağlayıcı veya intenet sitesi hazırlayan firma, kuruluş bu alan adlarını müşteri adına değil de kendi adına kaydediyor bu durumda bir anlaşmazlık olduğunda alan adı sahibi firma kendisi görünmediği için hiçbir yaptırım hakkı kalmıyor.
Alan adınıza whois yaptırmak için www.whois.sc/ gibi bir adres önerebilirim.
- Internet sitesi hazırlığı bitmesi ardından firmanın hemen bitmiş sitenin bir kopyasını CD ortamında backup’ının tarafına istemesi gerekmektedir. Ardından periyodik olarak site üzerinde güncellemeler olacağı gibi bu işlemi zaman içinde siteyi yapan firmadan sitenin dosyalarının CD ortamında backup’ının düzenli olarak alınması çok önemlidir. Yarın bir gün firmaya ulaşamazsanız CD ortamından hemen sitenizi tekrar geri döndürmeniz mümkün olacaktır.
turk-internet.com : Web sayfası yaptırmak ve bunun hem alan adı yönetimini, hem de hosting, güvenlik, yedekleme gibi teknik hizmetlerini dışarıya vermek isteyen firmalara, servis veren firma seçiminde nelere dikkat etmesi gerektiğini söyleyebilir misiniz? Sozleşmede nelere dikkat etmeliler?
Barbaros Görel : Internet Siteleri bildiğiniz gibi bazı firmaları olduğundan küçük bazı firmaları, hatta firma olmayan organizasyonları olduğundan çok büyük gösterebilir. Şu anda baktığınızda yüzlerce internet sitesi yapan ve servis sağlayıcılığına soyunmuş yüzlerce firma görünümlü oluşumlar var. Bu nedenle dikkatli olunması gerekli.
Dikkat edilmesi gerekenler :
- Öncelikle en önemli konu referanslar. Firmanın daha evvel çalıştığı firmalar, referans verilen firmaların büyüklüğü ve ciddiyeti dikatle incelenmeli ve doğruluğu araştırılmalıdır.
- Firma bünyesinde kaç kişi çalıştığı irdelenmeli.
- Gösterilen referanslardan en az 2 tanesi aranarak sorulmalı.
- Firmanın kaç yıldır faaliyette olduğu öğrenilmeli. En eski müşterisinin kaç yıldır bu firmayla çalıştığı belirlenmeli. Zira Web Tasarımı ve Hosting alanında faaliyet gösteren ve şık sitelere sahip birçok firma incelendiğinde görülecektir ki birkaç üniversite öğrencisinin tüzel kişilik dahi olmadan yürütmeye çalıştığı, bugün var yarın yok oluşumlardır.
- Hosting hizmeti veren bir kuruluş ise Serverların nerede barındırıldığı, hangi datacenterın kullanıldığı ve Server yöneticilerinin bulunup bulunmadığı, Server üzerinde ne tür güvenlik yazılımlarının çalıştığı irdelenmeli.
- Internet sitesi hazırlanması çalışmalarında sözleşmelerde Global Web Normlarına uygunluklar belirtilmeli. CSS kullanımı, Cross Browser platformlarda sitenin doğru görüntüleneceği (Farklı Web Browser’larda
Netscape, Internet Explorer, Mozilla türveleri vsvs) sitenin bozulmadan
hemen hemen aynı görünmesini sağlamak gibi maddelerin konulması önemlidir.Diğer yandan hazırlanacak site üzerindeki tüm yapıların kaynak kodları ve/veya ilgili açık şekilde müşteriye iş bitiminde teslim edilmesi ile ilgili madde. (Flash kulanılıyor ise .FLA dosyaları – Grafikler için .PSD dosyaları, kodlamalarda şifreleme olmaması gibi)
Kaynak : 