e-Devlet Kapısı’na bir Uzman Görüşü

Türk Telekom tarafından gerçekleştirilen ve Oytek’in kazandığı e-Devlet Kapısı ihalesine bazı eleştiriler var. 4 firmanın katıldığı ve fiyatın temel kriter olmadığı, tekliflerin diğer özellikleri ile de değerlendirildiği bu ihale ile Türkiye’nin e-devlet uygulamalarının toplandığı bir sistem yapılması planlanıyor.

Size cuma günü sunduğumuz “e-devlet Kapısı Konusunda Okuyucu Görüşleri” başlıklı yazımızda aktardığımız 4 eleştiri mailini bir bilene sorduk. Bu yazımızda, görüşlere aldığımız uzman cevabını aktarıyoruz;

Yıllardan beri, en düşük fiyatlı ihalelerin aslında iyi ihaleler olmadığını konuşuruz. Çünkü malum “ucuz malın vardır bir illeti” diye atasözümüz de var. Alın işte bu sefer ki ihalede fiyat en önemli kriter değil. % 30 etkiliyor. Peki şimdi neyi şikayet ediyoruz?

Tabi, yönetimin şeffaf olmadığı alanda, ihalelerin niceliksel özelliklerle ölçülmesi gerekir. Nitelikler söz konusu olduğu zaman ortaya yorum farkı çıkabilir. Ama fiyatın ölçüt olması durumunda da istenilen kayırma yapılamaz mı? Bazı devlet ihalelerinde şartnamelerin bizzat alıcı firma tarafından yazıldığı iddiaları yok mu? Belli şartlar ileri sürülerek, çok daha ucuza yapılabilecek işler, başka bir seviyeye çıkarılıyor denilmiyor mu?

İkinci eleştiriye gelelim. Microsoft’un tecrübeli tek firma olduğu iddiası yer alıyor. Ama Microsoft tartışması sadece bizim ülkemizde değil, her ülkede var. Bizim bildiğimiz kadarıyla, pek çok hükümet Microsoft’tan hem kapalı sistem olduğu hem de başka nedenlerle vazgeçiyor. İşte Almanya, işte Finlandiya, Japonya, Çin. Hatta diğer yanda, kendi ülkesinde, tarayıcısı kendi hükümeti tarafından geçen yıl tehlikeli bulunmuştu. Bunu bizzat siz yazdınız, sizin siteden okuduk. Yine Ziraat Bankası örneğinde görüldüğü gibi, Microsoft orta seviye büyüklüklerde kullanılabilir. Çünkü temeli bireysel kullanıcılara hitap ediyor. Ama kurumsal yapılarda, özellikle de büyük devlet yapılarında yetersiz kaldığı düşünülüyor.

Hani, bir Ezop masalı vardır. Bir baba-oğul, eşeklerini satmak üzere kasabaya götürmeye karar verirler. İlk çıkışta, ikisi de eşeğin üstündedir. Yoldakiler, acaip karşılar ve “ne ayıp, zavallı eşeğin üzerine 2 kişi birden binmişler” derler. Bunu duyan baba, oğlana “sen in” der ama bu sefer rastladıkları başka birileri “ne ayıp, koskoca adam, kurulmuş eşeğin üstüne, çocuğu yürütüyor” derler. Bu sefer oğlan biner, ona da “ne ayıp, koskoca babasını yürütüyor” derler. İkisi birden eşeğin yanında yürümeye başlayınca da “bunlar aptal herhalde,eşek boş gidiyor” diyen insanlarla karşılaşırlar. Son sahnede baba-oğul eşeği ayaklarından bir kalasa bağlayıp sırtlarında taşımaktadırlar.

Bu iş de buna benzedi galiba. Yıllardan beri, en düşük fiyatlı ihalelerin aslında iyi ihaleler olmadığını konuşuruz. Microsoft’un kapalı sistem olduğunu konuşuruz, yerli firmanın kazanması gerektiğini konuşuruz ve ihaleler bu 3 maddeyi de gözönüne almaz. Bu sefer ilginç bir yaklaşım gösteren bir ihale yapıldı ve yine eleştiriliyor. Neden ki?

Bu arada, açık sisteme para ödenmesini eleştiren arkadaşınızın olayı tam anlayamadığını düşünüyorum. Açık kaynak sistem kendi kendine oluşmuyor ki! Onu da birileri geliştiriyor. O birileri de evine ekmek götürüyor.

Açık kaynağın üstünlüğü, hem açık olması nedeniyle elinizdeki kod’un neler yaptığını görmenizdir ki bu bir devlet kuruluşu açısından çok çok önemli. Bir yandan bazı işleri yapan bazı yazılımlar, acaba arka planda neler yapıyorlar bilinmelidir. Öyle değil mi? Hem de açık sistem olduğu için, bir firma ile zaman içinde çalışmanızı kesmeniz durumunda, başka bir firma ile de devam edebilmenizdir.

Bir de switch konusundan bahsettiniz. 20’ye yakın uygulamanın yönetilebilmesi için bu kadar switch gerekiyor.

Uzmanımızın dikkati çektiği son 2 husus da şu şekilde;

Kaldı ki.. fiyat olsaydı da söylemek istediğim 2 nokta daha var. En düşük fiyatla, ihaleyi kazanan firma arasındaki fiyat 2.5 milyon $ deniliyor ama öncelikle belirteyim. En düşük fiyatı veren firmanın teklifinde istenen bir konfigürasyon eksik. Verilmemiş. Yazılan haberlerde bu konuya yer veren yok. Bu istenen ama verilmeyen konfigürasyonun değeri 900.000-1 Milyon $ gibi bir rakam. Yani fiyat teklifini böyle karşılaştırmak lazım.

Bir de ihaleyi kazanan firma son anda 1 milyon $’dan imzalama aşamasında gönüllü olarak feragat etti. Bunu da hatırlatalım.

Son olarak hatırlatmak istediğim bir nokta var. Kazanan firmanın ortağı Singapur e-Devlet kapısını da yapan firma. Yani bu konuda tecrübeli. İlginç bir ayrıntı olacak. Singapur önce Microsoft .NET ile başlamıştı. Sonra vazgeçtiler. Bu ayrıntıyı da siz araştırın. Bakalım neden vazgeçmişler.

İşte yetkili bunları söylüyor. Bir yandan da kriterleri soran okuyucumuza cevap için kriterleri yayınlıyoruz.