Röportajın ilk 2 bölümü için
- Ekşioğlu; Geliştirdiğimiz 30 Kadar ürün var
- Ekşioğlu; Temel Sorun Mühendis Açığı – 3
- İspir; Yurtdışı Müşterilerimiz Ortadoğu ve Afrika – 3
başlıkları altında okuyabilirsiniz.
Turk-internet.com : GSM endüstrisinde gelişmeler nasıl olacak?
Murat Ekşioğlu : Dünya’da GSM kablosuz şebekelere doğru gidiyor. Ama bu sabit hatların kaybolacağı anlamına gelmiyor.
1998’de Montreal’de önemli bir telekom şirketinin bir yetkilisi, “çocuklarımız sabit hattı bilmeyecek” demişti. Ama öngörü gerçekleşmedi. Bakır üzerinden ADSL aktarımı çıkınca her şeyi altüst etti. İş (Business) modeli değişti.
Amerika’da eğilim ilginç bir gelişim gösteriyor. Kablosuzluk (Wireless) aldı başını gidiyor. MMS beklendiği gibi olmadı. Çünkü terminaller geriden takip ediyor.
Telekom alanında pazarlama önde, teknoloji önde, lokasyon önde ama terminaller arkadan geliyor.
Turk-internet.com : Bir Türk şirketinin ARGE direktörü olarak Türkiye’nin ARGE stratejisini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Murat Ekşioğlu : Hindistan’ın teknoloji stratejisi sadece maaşları çıkarmak üzerine kurulu. Sonuçtan yorum çıkararak, kendimce dünyadaki yazılım dış kaynak kullanımı pazarını alma stratejisinin sadece maaşları çıkaran bir yapıya dönüştüğünü görüyorum. Türkiye böyle olmamalı. Yarattığı işten, maaş dışında kazançları olmalı. Ürettiğinin artı değerini de kendi kazanmalı. Bilgi (knowhow) birikimi sağlanmalı.
Türkiye’de ARGE’nin bugünkü durumu genel olarak vizyonla alakalı. Suyun başındaki kişide vizyon olmalı.
Biz Oksijen’de, ARGE yapmıyoruz. Sadece GE yapıyoruz. AR ancak üniversitenin yapacağı bir şey.
Konumuzla ilgili AR yapılması için 2 üniversite ile işbirliği yapmaya çalışıyoruz. Üniversitenin payına bu araştırmanın akademik olarak yayınlanması yani makale düşüyor. Biz bazı tez konularını destekliyoruz. Ürünlerde kullandığımız modelleri araştırsın, prototi üretip incelesin, sonuçlarını çıkarsın, biz destek koyarız.
AR sonucunda çıkan ürünün özelliklerine göre biz de ürünlerde kullandığımız model değiştirilebiliriz. Bu daha da ilerleyebilir. Ayrıca bu araştırmaları yapan çocukları yani kıymetli çocuklar bulursak işe de alıyoruz. Çok da memnun oluyoruz. Bu üniversite-sanayi işbirliğinin bir örneği.
Tüm suçu devlete bulmamak lazım. Devlet yapabildiğini yapıyor. Biz neden yapamıyoruz diye incelemek lazım.
Ancak devletin yabancı sermaye ya da satıcılar için lokal ARGE zorunluluğu koymasında yarar var. Türk Telekom’da zamanında bir şeyler yapıldı. O sayede birçok kişi yetişti. Bu korumacılık değil. Öncülük üstlenmek.
Bizim karşımıza bunlar çıkıyor. Örneğin Çin’in ihtiyacı olan her şeyi üretiyoruz ama satamıyoruz çünkü Çin’de lokal ARGE zorunluluğu var. Çeşitli ihalelerde bu şart ile karşılaşıyoruz. Bunlar bizim için engeller haline geliyor. Çeşitli ülkelerde yerel ARGE, yerel partner zorunlulukları var.
Turk-internet.com : GSM Sektörü açısından devletin yaklaşımları sizce nasıl?
Murat Ekşioğlu : Maalesef GSM sektörüne öncelik verilmedi. Yerelde üretime zorunluluk getirilmedi. Dediğim gibi başka ülkeler bunu zorunluluk haline getiriyor.
Türkiye pazarına bakılınca % 50 penetrasyon oranı ile GSM Sektöründe başarı var. Ama çuvaldızı kendimize batıralım. Biz bunun ne kadarını kendimiz üretiyoruz.
Devletin bu az sayıda şirketler anlamında görece başarılı alana, sektörel olarak başarılı olunabilmesi için destek vermesi lazım. Kuralları koyması lazım.
Kaynak : 