Ekşi Sözlük yazarlarının, Adnan Oktar’ın şikayeti üzerine karakola davet edildiğiyle ilgili haberimizi dün okumuştunuz[1]. Bu haberin bir bölümünde, yazarların Ekşisözlük ile ilgili düşünceleri ve soruları da yer alıyordu. Ekşi Sözlük bu konu üzerine, site üzerinde bir açıklama yayınladı. Bu açıklama, sadece Ekşi Sözlük için değil, diğer tüm sitelere ekleme, yorum ya da içerik yazacaklar için bir SSS (sık sorulan sorular – FAQ) rehberi gibi kabul edilebilir.
Önemli bir gelişme olarak gördüğümüz bu son olayla ilgili Ekşi Sözlük açıklamasını aynen yayınlıyoruz.
- Soru : Ekşi Sözlük polise yazar bilgilerini veriyor mu? Polise bilgi vermiyorsa kime veriyor, niye veriyor?
Cevap : Ekşi Sözlük hiçbir zaman polise doğrudan yazar bilgileri vermedi. Zira polisin doğrudan bu bilgileri talep yetkisi bulunmamakta. Ancak savcılık şikayet halinde, şikayeti soruşturmaya değer görürse, doğrudan kendisi veya kendisine bağlı kolluk kuvveti olan polis veya duruma göre jandarma aracılığıyla bu bigileri bizden talep edebilir. Burada talep polis veya jandarma aracılığıyla iletilmekle beraber bir savcılık talebidir ve bu talebi yerine getirmemek suçtur. Bu nedenle tarafımıza yasalarda bu bilgileri edinmeye hakkı olduğu belirtilmiş makamlarca usulüne uygun ve yazılı olarak yapılmış tüm resmi talepleri karşılamaktayız. Ekşi Sözlük kurulduğundan bu yana bu şekilde çalışmaktadır, çalışmak zorundadır. Bu kanuni bir zorunluluktur.
- Soru : Ekşi Sözlük hangi bilgileri paylaşmakta?
Cevap : Ekşi Sözlük ve diğer tüm yer sağlayıcılar 5651 sayılı kanun ve ilgili yönetmelik gereği her daim yazarların son 6 aylık IP bilgilerini saklamakla yükümlüdür. Bu nedenle tüm yazarların son 6 aylık ip bilgileri (IP ve bağlantı saati) saklanmakta, yetkili resmi merci talebi halinde iletilmektedir. Bu da kanuni bir zorunluluk olup, aksi durum cezayı gerektirdiğinden IP bilgilerini tutmamak gibi bir şansımız bulunmamaktadır.
- Soru : Peki yazarlara neden haber verilmiyor, bu yapılan etik mi?
Cevap : Etik olup olmamasından daha önemlisi, yazarlara haber vermiyor olmamız bir kanuni yükümlülük. Haber vermemek zorundayız. CMK 157 gereğince soruşturma (yani IP bilgilerinin istendiği aşama) gizlidir ve TCK 285. maddesi bu gizliliği ihlal edenlerin cezalandırılacağını açıkça belirtmektedir. Bu konuda kapsamlı bir yazıya bu adreslerden ulaşabilirsiniz, ikisi de aynı yazıya ilişkin linklerdir. 245-247. sayfalarda ilgili konuların yorumunu bulabilirsiniz. Ayrıca bu geniş bir yorum olup, 247. sayfadaki 6. no.lu dipnotu okursanız avukat ve şüphelinin dahi bu gizliliğe uyması şeklinde ciddi görüşler olduğunu görebilirsiniz.
- Soru : Yurtdışından yayın yapsa böyle bir zorunluluğu olmaz mıydı?
Cevap : Olurdu tabi ki. Öncelikle Ekşi Sözlük yurtdışında yerleşik yabancı bir şirket olarak faaliyet gösterseydi dahi adli merciler uluslararası adli yardım yolunu kullanarak yabancı adli merciler aracılığyla bizden bu bilgileri biraz daha geç olsa da elde edebileceklerdi. Zira çoğu ülkede IP bilgilerini saklama yükümlülüğü bulunmakta. Kaldı ki yeni imzalanan ve TBMM tarafından yeni dönemde onaylanacak olan siber suç sözleşmesi gereğince bu tür bilgilerin talep eden tarafa ulaştırılmasını kolaylaştıracak bir mekanizma da oluşturuluyor. Onu geçtim, Microsoft, Facebook, Vimeo ve benzeri bir çok site bu ülke kanunlarına tabi olmadıkları halde yargı mercilerinin taleplerini karşılamak üzere özel birimler oluşturdular ve paylaşmaktalar talep halinde bilgilerinizi. Muhtemelen Ekşi Sözlük de bu gibi bir birim kurmak zorunda kalacaktır yurtdışında ikamet etse, faaliyetlerinde sorun yaşamamak için. Bir suçun araştırılması maksadıyla yapılan savcılık talebinin karşılanmaması yönündeki tavrı nedeniyle yurda ayak basar basmaz gözaltına alınmak, tutuklanmak da söz konusu olabilir.
- Soru : Savcılık bilgileri neden istiyor?
Cevap : İşte asıl sorun bu. Ama yazarlar bu bilgilerin neden istendiğine değil de, bilgileri vermek zorunda olan Ekşi Sözlük’ün neden verdiğine takılıyorlar. Bir suç işlendiyse failin tespiti için savcı her türlü araştırmayı yapar, her bilgiyi ister. Bazıları hakim kararına tabidir ama genelde hakimler de savcı taleplerini incelemeden onaylarlar, o yüzden savcı ne isterse olur (kendi telefonunu dinlettiren hakim) bu kadar. GSM operatöründen hangi gün kime mesaj attığınızı da öğrenir, bankada kaç paranız olduğunu da. Hatta cep telefonunuz açıksa o an nerede olduğunuz bilgisini dahi öğrenir. Temel sorun bu bilgilerin neden istendiğidir. Yıllardır anlattığım üzere, savcılık bir şikayet geldiğinde şikayet hakkında takipsizlik kararı verecekse dahi, hiç gerek olmadığı halde şüphelinin tespiti ve ifadesine başvurulması yoluna gider. Temel sorun bu. Savcı önüne gelen neredeyse her şikayeti bu çarka sokmakta, hem kendi yükünü, hem polisin yükünü arttırmakta, isteyerek veya istemeyerek insanlar üzerinde korku yaratmakta. Gündemdeki talebe ilişkin olarak savcıyla iki kere konuşuldu. Tümünü değil, sadece suç unsuru olduğuna kanaat getirdiklerini vermek istedik zira yerli, yersiz, mantıklı, mantıksız tüm şikayetlere ilişkin IP bilgilerini istedi savcılık.
- Soru : Sözlük yazarları anonim değil mi?
Cevap : Resmi mercilerden yasal talep geldiği takdirde anonimiteniz kısmen ortadan kalkmakta. Onun dışında hiçkimseyle hiçbir şekilde bilgileriniz paylaşılmamakta.
- Soru : Ekşi Sözlük bize hukuki destek verecek mi?
Cevap : Hayır. Bugüne kadar böyle bir uygulamamız olmadı, ileride de olmayacak gibi görünüyor şimdilik. Yaparsak da yanlış yaparız. Tabi ki istisnaları olabilir. Turkcell, MSN, Facebook gibi sosyalleşme ve/veya iletişim ihtiyacınız üzerinden para kazanan hiçbir kurum, hiçbir zaman bu gibi bir uygulamaya gitmedi, gitmez de. Bunun Ekşi’den beklenilmesini de mantıklı bulmuyorum.
- Soru : Savcılık entryleri silin demiş, silmediğiniz için ifadeye çağırılmışlar.
Cevap : Tamamen yanlış. Savcılık bir yazının silinmesine ilişkin karar merci değildir. Bir yazının hangi durumlarda, kimin kararıyla kaldırılacağı bellidir. Savcılık suç duyurusu üzerine IP bilgilerini ister, biz de savcının soruşturmasından haberdar olarak kanunen hukuka aykırı olduğu iddia edilen içerikten haberdar olmuş kişi oluruz. Bu nedenle ilgili entryler üzerinde hukuki incelemeyi yapar, bize göre sakıncalıysa sileriz, sakıncalı değilse silmeyiz. bu bizim iç prosedürümüz. yoksa bir entry suç unsuru içeriyorsa zaten suç entry yayınlandığı an oluşmuş olur. Entrynin silinmesi işlenmiş suçu ortadan kaldırmaz, durumu hafifletmez. Kaldı ki henüz ilgili entrylerin suç unsuru olduğuna dair veya içeriğin çıkarılmasına dair kesinleşmiş karar (veya tedbir kararı) olmadığı müddetçe bizim açımızdan kendimiz sakıncalı görmedikçe kaldırmamız da gerekmemekte. Entrylerin silinmesini söylemesine rağmen silinmemiş olması olsa olsa bize sorumluluk yükler, yazarlara değil.
- Soru : Sakıncalı olsa siz zaten siliyorsunuz rahatlığıyla dilediğimi yazıyordum, yazmayayım mı?
Cevap : Bunu hiçbir zaman yapmayın, zira Ekşi yazılanların kontrol edilerek yayına alındığı bir site değil. Rastladığımızda veya şikayet edildiğinde inceleyip entry silmek sadece riski azaltmak için uyguladığımız bir yöntem. Ayrıca biz sakıncalı görmesek de, hakim/savcı sakıncalı görebilir. Yargının yorumuyla bizim yorumlarımız örtüşmek zorunda değil. Ya da biz sakıncalı entrynizi görmemiş olabiliriz ama ilgilisi görmüş ve şikayet etmiş olabilir.
[1] Ekşi Sözlük’te ‘Denetim Projesi’ Başlarken, Yazarlarına da Savcılık Soruşturması Var
Kaynak : 