EMO : İnternet Üzerindeki Baskılar Artıyor

RTÜK ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından hazırlanan ve internet yayıncılığının denetim altına alınmasını sağlayan “Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamında Sunumu Hakkında Yönetmelik” 1 Ağustos 2019 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yazılı ve görsel medyanın yüzde 95’inin kontrol altında tutulduğu, gazete manşetlerinin tek bir merkezden atıldığı; düşüncelerini açıkladığı bir dönemdeyiz. Karikatür çizdiği için çok sayıda gazeteci, karikatüristin cezaevine konulduğu böyle bir baskı ortamında internet üzerinden yapılan yayınların iktidarın kontrolü dışında bırakılacağını düşünmek hayalden öte bir şey değildir.

Yeni düzenlemede “RTÜK’ten geçici yayın hakkı veya yayın lisansı bulunmayan ya da bu hak veya lisansı iptal edilen gerçek ve tüzel kişilerin yayın hizmetlerinin internet ortamından iletildiği tespit edilirse, sulh ceza hakimi, internet ortamındaki yayınla ilgili içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesine karar verilebilecek” deniliyor. Böylece internet yayıncılığı yapan kurum ve kuruluşlara denetimler getirilmiş ve RTÜK’ün “uygun görmediği” yayınlara yönelik yaptırımın önü açılmıştır.

İNTERNET YASAKLARI KONUSUNDA SABIKAMIZ KABARIK!

Türkiye internet yasakları konusunda sabıkalıdır. Türkiye’nin Suriye’deki terör gruplarını desteklediğini iddia eden makaleyi yayından kaldırmayı reddettiği için internet ansiklopedisi olan Wikipedia’ya 2 yıldır erişim yasağı uygulanıyor.

Tüm dünyada açık ve ücretsiz internet mücadelesi veren kuruluş olan Access Now tarafından geçtiğimiz yıl yapılan bir araştırmaya göre tüm dünyada internet erişimini en çok engelleyen ülkeler arasında Türkiye başlarda geliyor.

Düşünce özgürlüğünü desteklemek amacıyla kurulan ABD merkezli Freedom House yıllık internet özgürlüğü raporu (2018) Dünya İnternet Özgürlüğü Haritasında Türkiye Çin, Rusya, İran, Suudi Arabistan gibi ülkelerle birlikte “özgür olmayan” ülkeler arasında yer almaktadır.

Binlerce kişi internet ortamından Cumhurbaşkanı’na hakaret etmekten yargılanıyor ya da ceza alıyor. Hakaret unsuru barındırmayan, eleştiri dışına çıkmayan her türlü düşüncenin belli bir merkezden ve belli mahkemelerden çıkan kararlarla yasaklanması, internet üzerindeki baskıcı zihniyetin demokratik işleyişi baskılamaktan başka bir anlam taşımayacaktır.

İnternette ifade özgürlüğünün kısıtlandığı, insanların bilgiye birinci elden ulaşmasının önünün kesildiği böyle bir ortamda yapılan yönetmelik düzenlemesi ile “erişimi engellenecek” site sayısında artış yaşanması kaçınılmaz olacaktır. Kaldı ki zaten 2007 yılında kabul edilen 5651 sayılı “İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanun” yürürlükte bulunmaktadır.

Söz konusu yönetmelik eleştirileri dizginleme ve susturma çabası anlamına gelecektir. İktidar kontrolündeki yaygın-boyalı medyada çalışırken yaptıkları ilkeli habercilik nedeniyle işten atıldıktan sonra internet haberciliği yapan gazetecilerin seslerinin kesilme hamlesi anlamına da gelen bu yaklaşımla Türkiye’de ifade özgürlüğünün nerelerde olduğunu bir kez daha göstermektedir. Çıkartılan yönetmelikle, internet haberciliği ile toplumu bilgilendiren, uyaran, muhalif seslerin YouTube, FaceBook, Periscope vb. kanallar üzerinden halka ulaşması engellenerek yazılı ve görsel basının ardından internet yayıncılığında da tek ses dönemine gidilmek istenmektedir.

Yönetmelikle ayrıca bundan sonra Netflix, PuhuTV, BluTV gibi yerli/yabancı abonelik temelli video içerik hizmetleri de Türkiye’de faaliyet gösterebilmek için RTÜK’ten lisans almak ve RTÜK’ün kurallarına uymak zorunda olacaktır.

Her türlü baskı, kısıtlama, sansür uygulamalarının olmadığı, sadece izlemek isteyenlerin para vererek izlediği, kimsenin de zorla izlemediği internet dizi ve yayıncılığının cendere altına alınmak istenmesi kabul edilemez.

TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Ankara Şubesi 24. Dönem Yönetim Kurulu