Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) 1 Şubat’ta 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na dayalı olarak aldığı kararla serbest tüketici limitini yıllık 25.000 Kwh’ten 5.000 Kwh’e düşürdü.
2001’den bu yana serbest tüketici limitinde rekor bir düşüşe imza atan EPDK, bugüne kadar sanayi kuruluşları ve ticarethanelere sağladığı ucuz elektrik uygulamasını meskenlere de açmış oldu. Buna göre elektrik faturası yaklaşık 150 TL’yi aşan tüketiciler, tedarikçisini değiştirmek suretiyle, elektriği daha ucuza satan perakende satış şirketlerinden yaklaşık yüzde 15 indirimle kullanabilecek.
2015 yılında serbest tüketici limitinin tamamen kaldırılacağını ifade eden ACTECON Rekabet ve Regülâsyon Danışmanlık firması ortağı ve Bilkent Üniversitesi Enerji Hukuku ve Politikası Öğretim Görevlisi Şahin Ardıyok şunları söyledi :
“12 yıldır sadece sanayi kuruluşları ve ticarethaneler elektriği indirimli kullanırken, uygulama 70 milyon tüketiciyi birinci derecede ilgilendirir hale geldi. Tüketiciler mevcut tedarikçisinden alacakları ‘borcu yok’ belgesi ile fiyatını uygun bulduğu yeni bir tedarikçi belirleyip, hemen uygulamadan yararlanabilir ve elektriği ucuz alabilirler. Tüketici ile tedarikçi arasında örnek sözleşmelerin olmaması ise bir sorun olabilir. Bu noktada gerek haksız rekabeti gerekse tüketicilerin kafasının karışmasını önlemek için EPDK’nın tüketicileri ne olduğunu anlamadıkları sözleşmelerden koruyucu önlemler alması gerekebilir”.
27.000 kuruluş yararlandı
Uygulamadan bugüne kadar 27 binden fazla sanayi kuruluşu ve ticarethanenin yararlandığına dikkat çeken ve Elektrik Piyasası Kanunu ile bu reformun zaten başladığını hatırlatan Şahin Ardıyok şöyle devam etti:
“Amaç üretimi ve perakende satışı rekabete açmak. 2001 yılında mevzuata giren serbest tüketici uygulaması sayesinde kademeli olarak önce sanayi kuruluşları ve ticarethaneler kendi elektriğini sağlayan kuruluşu seçme hakkını elde etti. Şimdi ise, limitin meskenleri de kapsayacak şekilde düşürülmesiyle, uygulama 70 milyon kişiye açılmış oldu. Buna göre önceki yılda 5.000 Kwh’ın üzerinde elektrik tüketen yani yaklaşık bir hesapla elektrik faturası 150 TL’yi aşan tüketiciler, artık elektriği kendi bölgesindeki dağıtım şirketinin bünyesindeki perakende satış şirketinden almak zorunda değil. Bunun için yapılması gereken de çok basit. Mevcut tedarikçisinden borcu yoktur yazısı alıp, onunla birlikte bulduğu yeni perakende satış şirketine başvuru yapacak. Ve o güne kadar aldığı hizmeti perakende satış şirketleri arasında yaşanacak rekabet sayesinde daha ucuz almış olacak”.
Meskenlerin %70’inde yıllık tüketim 3.000 Kwh
Türkiye’deki meskenlerin yüzde 70’inde yıllık elektrik tüketiminin ortalama 3.000 kwh olduğuna dikkat çeken Şahin Ardıyok,
“Yeni uygulamadan ilk etapta meskenlerin yüzde 30’luk kısmı yararlanabilecek. 2014 yılında bu oran yüzde 70’lere yaklaşırken, 2015 yılında ise limitin tamamen kaldırılması ile birlikte meskenlerin tamamı rekabetçi fiyatlarla elektriği ucuz kullanabilecek”
dedi. Uygulamanın rekabet sorunlarını da beraberinde getireceğini ifade eden Şahin Ardıyok, özellikle dağıtım şirketlerinin ayrımcı uygulamalar yapmasının piyasaya girecek alternatif perakende satış şirketlerinin faaliyetlerini zorlaştırabileceğini bildirdi. Bu nedenle EPDK’nın regülasyonlarının ve denetiminin önemine vurgu yapan Şahin Ardıyok şöyle devam etti :
“Uygulama en çok da, meskenler için de rekabet etmek zorunda kalacakları için, dağıtım şirketlerini ilgilendiriyor. Sadece dağıtım bedeli ile işi döndürmek tabi ki istemeyecekler. Perakende satış da yapmak durumundalar ve eğer rehavete kapılırlarsa müşterilerinin büyük çoğunluğun rakiplerine kaptırabilirler.
Perakende satışta rekabetin önünün açılması elektrik sektöründe üretici ve tedarikçilerin iş yapış şeklini de değiştirecek. Daha önce gün öncesi piyasa ve büyük alıcılara yapılan satışların yönü bir miktar tüketiciye doğru kayacak ve bu şirketlerin geniş tüketici kitlelerine ulaşmak için satış kanalı kurmaları, modern pazarlama yöntemleri benimsemeleri de gerekecek”.
Enerji şirketleri kampanya ile müşteri çekecek
Piyasada aralarında EnerjiSA, Zorlu Enerji ve Aksa Enerji gibi büyük grupların yanı sıra 100’ün üzerinde enerji şirketi bulunduğuna dikkat çeken ACTECON Kıdemli Danışmanı Feridun İzgi ise, perakende satış şirketlerinin müşteri çekmek için farklı kampanyalar gerçekleştirebileceklerini açıkladı. Feridun İzgi şöyle konuştu :
“Tıpkı GSM şirketlerinin cep telefonu kampanyası ile müşteri çekmesi gibi, enerji şirketlerinin bazıları da 24 ay hizmet taahhüdü veren müşterilerine bedava beyaz eşya verebilecek veya doğalgaz, internet, telefon gibi hizmetlerde indirim yapabilecekler”.
Yıllar İtibarı ile Serbest Tüketici Limitleri
Yıl – Kwh
2003 – 9 Milyon
2005 – 7.7 Milyon
2006 – 6 Milyon
2007 – 3 Milyon
2008 – 1.2 milyon
2009 – 480 bin
2010 – 100 bin
2011 – 30 bin
2012 – 25 bin
2013 – 5 bin
Türkiye’deki Elektrik Tüketimi
Tüketim – %
Sanayi – 48
Mesken – 24
Ticarethane – 14
Diğer – 14
Kaynak : 