Bir zamanlar ülkeler, düşmanlarının sokaklarını, caddelerini, hangi binanın nerede olduğunu tespit etmek için, ilgili ülkelerin üzerinde uçaklar uçurur ve yukarıdan resimler çekerlerdi. Bu olayların en ünlüsü 1960’da Rusya’da düşürülen U-2 uçağıydı[1]. Bu Spy-in-the-Sky olarak adlandırılan U-2’ler, ABD’nin hayalet uçağı Stealth’ten önceki en meşhur savaş uçakları arasındaydı ve o dönemin en yüksekten uçan uçağıydı. Rusya bu uçağı düşürdü. ABD olayın arkasından ilk etapta uçağın amacını reddettiyse de, sonradan kabul etti.
Bu tür yer keşifleri, 1990’lara kadar böyle yapılıyordu. Ama internet çıktı, dünya değişti. Artık Google Street View ya da Yandex Panaroma var. Yani yüksekten uçak uçurmaya filan gerek kalmadan sokakları anlık görmek hatta oralarda sakıncalı durumları bile tespit etmek mümkün hale geldi.
Buna karşılık, ABD başta olmak üzere tüm dünya ülkelerinde konuyla ilgili soruşturmalar sürüyor[2][3][4][5].
Ülkemizde de geçtiğimiz şubat ayında MİT bu konuda bir uyarıda bulunmuştu[6]. Şimdiyse, Genelkurmay Başkanlığı Yandex aleyhine suç duyurusunda bulundu. Dünyanın beşinci büyük arama motoru olan Yandex firmasının web sitesinde Ankara ve İstanbul’da bulunan askeri birliklere ait panoramik görüntüleri TSK’ya ait herhangi bir birimden izin almaksızın yayımlandığı gerekçesiyle suç duyurusunda bulunuldu.
Genelkurmay Başkanlığı’nın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderdiği yazıda, 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’nun 7. Maddesi’nde “birinci derece askeri yasak bölgelerinin fotoğraf ve filminin çekilmesinin, harita ve krokisinin yapılmasının, not alınmasının veya harita uygulaması gibi faaliyetlerde bulunulmasının, bölgenin savunma ve güvenlik tedbirlerini aksatacak, bozacak ve açıklayacak cihazlar kullanılmasının, bu amaçla görevlendirilmiş olanlar ile Genelkurmay Başkanlığı tarafından izin verilmiş olan dışındakilere yasak olduğu düzenlenmiş olup bu yazılı yasaklara aykırı hareket edenlere hapis ve adlipara cezası verilir” ifadelerine yer verildi.
Genelkurmay Başkanlığı bu nedenle izinsiz birinci derece askeri yasak bölgelerin panoramik görüntülerini yayımlayan Yandex firması sorumluları hakkında yasal işlem yapılmasını talep etti.
25 eylül 2012 tarihli güncelleme : Genelkurmay Başkanlığı’nın arama motoru Yandex’e yönelik suç duyurusunda bulunduğuna yönelik haberler hakkında Yandex’den açıklama geldi. Yandex, sözkonusu askeri bölgelere ait Panorama fotoğraflarını izinsiz kullanmadığını söylerken bu suç duyurusunun da onaylanmadığını vurguladı. İşte Yandex’in açıklaması:
“İnternet medyasında, şirketimize ait haritalar.yandex.com.tr adresinde askeri bölgelere ait panoramik görüntüler yayımlanması nedeniyle Genelkurmay Başkanlığı’nın hakkımızda suç duyurusunda bulunduğu yönünde haberler çıkmıştır. Her ne kadar iş bu haberler hukukçularımızca teyit olunamamışsa da önemle belirtiriz ki, “Panorama” adlı servisimizde yayınlanan görüntülerde askeri bölgelere hiçbir şekilde odaklanmış olmadığımız gibi, söz konusu görüntülerin alımında yasalar çerçevesinde illerin valiliklerine başvurularak “Olur” alınmıştır. Konuya ilişkin olarak Genelkurmay Başkanlığı ile ikili görüşmelerimiz devam etmektedir. Sayın Başkanlığın yaklaşım, görüş ve yönlendirmelerinin büyük bir hassasiyetle dikkate alınacağı ve bu yönde davranılacağı, herhangi bir açıklamayı gerektirmeyecek kadar doğaldır. Kamuya saygılarımızla duyurulur.
Yandex.Türkiye”
[2] ABD’de 30 Eyalet, Google Street View Skandalında Soruşturma Açmaya Hazırlanıyor
[3] Almanlar, Street View’u İstemiyor
[4] İngiltere’de Google’a Street View Konusunda Ciddi Yükümlülükler Getirildi
[5] Street View’a Bir Soruşturma da İspanya’dan
[6] Yandex Panaroma Hakkında MİT (Milli İstihbarat Kurumu) Uyarıda Bulunuyor
Kaynak : 