2007 Ağustos’unda ilk işaretlerini veren (ABD ve diğer gelişmiş ekonomilerde) ve mortgage kredilerindeki patlama ile birlikte Eylül 2008’ de kendini tüm ağırlığı ile hissettirmeye başlayan ve giderek de ekonomik yönünü de gösteren global mali kriz’in etkileri, gelişmesi, sonuçları ve sonrası ile ilgili beklentileri aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz:
- Ekonomik büyümelerin, ABD ve gelişmiş ülkeler başta olmak üzere yavaşlaması ve hatta negatife dönmesi,
- Düşen enflasyon,
- Ekonomik durgunluk, dünya ticaret hacminin küçülmesi,
- Ülke paralarının USD ve EURO para birimlerine göre değer kaybetmesi,
- İşsizlik oranlarının yükselmesi,
- Kişisel gelirlerin ve sonuçta harcama isteğinin düşmesi,
- Geri dönmeyen kredi araçları tutarının yükselmesi,
- Sermaye yeterlilik rasyosu düşen (problemli krediler ve yükselen kurlar nedeniyle) bankaların sermaye ihtiyaçlarının artması,
- Bankaların uluslar arası piyasalardan yaptığı fonlamanın zora girmesi ve sonuçta yukarıdaki (8)nci madde ile birlikte bankaların kredi vermekte isteksiz davranmaları,
- Bir kısım şirket ve bankaların el değiştirmesi veya bazılarının tasfiye olması,
- Durgunluğu aşmak amacıyla Merkez Bankalarının faiz indirmesi; bu bağlamda şimdilerde %15 olan TCMB politika faizinin 2009 sonunda %13’lere inmesi,
- Şimdilerde %2,5 olan Avrupa Merkez Bankası faiz oranının da, yakın bir gelecekte düşürüleceği;
- 1,20’ lerden yıl sonuna doğru 1,42’lere kadar yükselmiş olan EURO / USD paritesinin, 12 nci maddedeki gelişme sonucu tekrar 1.20-1.30 bandına gerilemesi; keza USD/TRL kurunun da 1,45-1,70 aralığında hareket göstermesi,
- Mal fiyatlarında gerileme,
- Gelişmekte olan ülkelerdeki, ülke riskini yansıtan faiz spread’lerinin yükselmesi,
- Genel güvensizlik, özellikle Çin’in mevcut rezervinin bir kısmını altına bağlama isteği sonucu altın ve gümüş fiyatlarında yükselme beklentisi,
- Sermaye hareketleri kontrolünün giderek artacağı görüşü,
- IMF’in portföyündeki ve kontrolündeki ülke sayısının giderek artması,
- Devlet seviyesinde müdahale, teşvik ve sübvansiyonların yaygınlık kazanması,
- Kırılganlıkları fazla ve cari açığı olan gelişmekte olan ülkelerde krizin etkisinin daha derin ve uzun süreli olacağı,
- 2009 yılının sonuna doğru büyümenin tekrar başlayabileceği; gelişmekte olan ve kırılganlıklar taşıyan ülkelerdeki etkilerinin biraz daha uzun süreceği,
- Büyümenin tekrar başlamasıyla birlikte 2010 başından itibaren fiyat artışlarının gözleneceği.
Yarın ki bölümde Global Krizde, yardımcı olabilecek önlemleri okuyabilirsiniz.
Kaynak : 