Yıllardan beri devam eden; “Google vergi vermiyor” kavgasında yeni bir safha mı? Geçtiğimiz yıl yapılan son seçimlere kadar Fransa ile ilişkilerini iyi tutan ‘Arama Devi’, bu ülkede ciddi çatışmalara hazırlanıyor. Google, her türlü içeriğin lisanslanmasının istendiği Fransa’da hükümet ile yayıncılık çevrelerine sert bir çıkış yaptı.
Google’ın çıkışı, batılı medya ajansları tarafından da “Google Fransız medyasını arama sonuçlarından hariç tutmakla tehdit etti” şeklinde verildi.
Google’un tepkisine, Fransa’da arama motorlarının gösterdikleri içeriklere para ödemelerini gerektiren bir yasa maddesi koymayı planlamaları neden oluyor. Böyle bir yasa maddesinin, kendi varlığını tehdit edebileceğini ileri süren Google, Fransa’daki belli başlı bakanlıklara birer mektup göndererek bunun yasalaşmamasını talep etti.
Diğer yandan Fransa’da yayın yapan bazı kuruluşlar, arama motorunun kendi içeriklerini sonuçlarında göstererek reklam geliri sağladığını belirterek bunun ücretlendirilmesini savunuyor. Fransa Kültür Bakanı Aurelie Filippetti, tasarıya destek açıklayan isimler arasında sayılıyor. Parlamento komisyonuna hitap eden Filippetti, yasanın ülke gelişimine yardımcı olacağını ifade etti.
Google, blogu aracılığıyla yaptığı açıklamada, webin içerik yaratımına katkıda bulunduğunu belirterek, Almanya ve Fransa’da uygulanmak istenen yöntemin bunu ortadan kaldıracağı uyarısını yaptı. (1) Fransız yayıncılarla işbirliği yapmaya daima açık olduğunu yineleyen Google, arama motoru sayesinde her ay milyarlarca tıklamayı Fransız medya portallarına yönlendirdiğini ifade etti.
Fransız hükümeti, bir süre önce web reklamlarından elde edilen geliri vergilendirmek için bir çalışma başlatmıştı. Ancak, uygulamanın yerel işletmeleri olumsuz yönde etkileyebileceği düşüncesiyle girişim durdurulmuştu. Araştırma şirketi Ovum’un analisti Adrian Drury’nin, “Fransa, bir çok ülkenin yapmaya yanaşmadığı sözde yerel medya şirketlerinin çıkarını koruyan yasalar yaparak adından söz ettiriyor” şeklindeki değerlendirmesi dikkati çekiyor.
Google, Fransa’ya verdiği önemi Güney Avrupa, Ortadoğu ve Afrika merkezini 2011 yılı Aralık ayında başkent Paris’te açarak göstermişti. (2) Açılışa dönemin cumhurbaşkanı Nicholas Sarkozy de açılışa katılarak bir jest yapmıştı. Google Başkanı Eric Schmidt’in, başta Sarkozy olmak üzere devletin ileri gelenlerine yakın ilgi göstermesi şirketin Avrupa’da geleceğe dönük yatırım yaptığı şeklinde değerlendirilmişti.
Google Gelirlerini Paylaşma Konusunda Çok Sert
Konumuz gelir paylaşımı ama vergi konusunda da son 10-15 yıldır tartışmalar sürüyor. İnternet’ten gelir ya da vergi almak için çeşitli yöntemler düşünülüyor. Çünkü bir ülkeden yayınlanan site, kredi kartları sayesinde başka bir ülkeden gelir elde edebiliyor. O geliri elde ettiği ülkeye de herhangi bir vergi ödemiyor, kendi ülkesinde vergi ödüyor.
Ama gelir açısından dünyanın en büyük şirketlerinden birisi olan Google kendi ülkesinde bile vergi kaçırmakla suçlanıyor[3].
Buna karşılık, Türkiye de dahil, pek çok ülke Google’un –kendi ülkelerindeki şirketlerden kazanılan arama reklamı– kazançlarına vergi getirmek için çaba sarfediyor. Bazen reklamı veren şirketi vergilendirmek ya da zaman zaman geliri tahmin edip ceza kesmek gibi yollar düşünülmekle birlikte, bu konuda bir çözüm bulunabilmiş değil.
Yine de Fransa’nın bu çıkışı, başka ülkelerden işbirliği ve destek bulursa, Google ve diğer çok uluslu sitelerin vergilendirilmesi konusuna bir çözüm getirebilir. Çünkü Google bugün Fransız içeriklerini çıkarmakla tehdit etse de, pek çok ülkede benzer bir yaklaşım olması durumunda, çok sayıda arama sonuçlarını çıkarması kendisini zora sokar.
Gerçi benzer bir çaba, önceki yıllarda YouTube’ün yarattığı trafik için gösterilmişti. Telekom firmalarının en büyük ödeme kalemi olan bant genişliğini en çok harcayan sitelerden birisi olan YouTube’den (dolayısıyla Google’dan) para istenmesi konuşulmuştu. Ama bu daha sonra gerçekleşememişti[4].
Google Geri Adım Atmaz Tutumu ile Biliniyor
Google genel olarak ülkelerle giriştiği kavgalarla biliniyor. Çok bilinen bir kaç olayı hatırlayalım; Çin’li hükümetle önce uzlaştığı için (bazı kelimelerin aramalarda gösterilmemesi şeklinde) ülkesinde büyük tepki görmesi sonrasında, zıtlaşmış, Türkiye ile hakaret içeren Atatürk videosu konusunda anlaşamamış (Türk hükümeti geri adım attı bu konuda), İtalya’da down sendromlu bir çocuğa ait alay videosunu zamanında kaldırmadığı için 2 yöneticisi İtalyan hükümetinden hapis cezası almış[5], yine Brezilya’da verilen bir mahkeme kararını da yerine getirmediği için ülke müdürü hapse atılmıştı[6].
Şimdi de Fransız hükümeti ile kavgaya tutuşuyor. Gerçi yukarıdaki örnekler hep içerik konusuydu ama dediğimiz gibi, parasal konularda da ülkeler ve telekom firmaları Google’un kazandığı gelir içinde payları olduğunu düşünüyor.
Tabi ki, bunların arasında Google’un işi zor. Tek bir ülke ile değil, çok ülke ile mücadele ediyor. Bir ülkeye verdiği taviz, diğer ülkelerdeki durumu sarsabilir. Ama en önemlisi kullanıcıların güvenini kaybetmemesi olacaktır. Bu durum, bugün internet üzerinden yayın yapan Facebook, Twitter benzeri diğerleri için de kritik bir durum. Çünkü bütün bu sitelerin bir gücü teknolojileri ise, diğer gücü kullanıcı sayıları[7][8].
(1) The facts about our position on French copyright proposals
(2) Google, Güney Avrupa, Ortadoğu ve Afrika Bölgeleri Merkezi Olarak Paris’i Seçti
[3] Google’ın Vergi’den Kaçmak İçin Denizaşırı Gelirlerini Vergi Cennetlerine Aktardığı İddia Ediliyor
[4] Avrupa’da Telekom Firmaları Youtube için Google’dan Taşıma Ücreti Talep Ediyor
[5] Web 2.0 Siteleri İçerikten Ne Kadar Sorumlu? İnternet İçerik Düzenlemede Yeni Boyutlar Tartışılıyor
[6] Mahkeme Kararına Karşın YouTube Videosu Kaldırılmayınca, Brezilya, Google Ülke Müdürünü Tutukladı
[7] İfade Özgürlüğü Savunuculuğuna Soyunan Twitter Bunun Kendilerini Daha Rekabetçi Yaptığı Görüşünde
[8] Mike McCue : Twitter Gelir Sağlarken Kuruluş Amacından Ödün Vermemeli
Kaynak : 