Bir zamanlar ülkeler, düşmanlarının sokaklarını, caddelerini, hangi binanın nerede olduğunu tespit etmek için, ilgili ülkelerin üzerinde uçaklar uçurur ve yukarıdan resimler çekerlerdi. Bu olayların en ünlüsü 1960’da Rusya’da düşürülen U-2 uçağıydı[1]. Bu Spy-in-the-Sky olarak adlandırılan U-2’ler o dönemin en yüksekten uçan uçağıydı ama Sovyetler bu uçağı düşürmüşlerdi. ABD önce uçağın amacını reddettiyse de, sonradan kabul etmişti. Bu tür yer keşifleri, 1990’lara kadar böyle yapılıyordu.
Ama internet çıktı, dünya değişti. Artık Google Street View ya da Yandex Panaroma var. Yani yüksekten uçak uçurmaya filan gerek kalmadan sokakları anlık görmek hatta oralarda sakıncalı durumları bile tespit etmek mümkün hale geldi.
Ama güvenli mi?
Google’ın 30’dan fazla Amerikan eyaletini temsil eden savcılarla Street View araçlarının, güvenliksiz kablosuz networklerden topladığı veriler nedeniyle yapılan ve 2010’da başlayan soruşturmada[2], anlaşmaya gittiği bildiriliyor. Çeşitli kaynaklardan gelen bilgilere göre, 30’dan fazla savcıyla, toplam 7 milyon $ ödeme konusunda anlaşıldığı ve anlaşmanın imzalanmasının yakın olduğu, gelecek hafta başında duyurulacağı düşünülüyor.
Google konu hakkında yaptığı açıklamalarda herhangi bir veri toplamadıkları bilgisini veriyor.
Davayı takip eden “Elektronik Gizlilik Bilgi Merkezi (Electronic Privacy Information Center)” davanın ABD’deki eyaletler dışında en az 12 ülkede daha soruşturulduğu ve bunların 9 kadarında Google’ın kanunları çiğnediği sonucuna varıldığı bilgisini veriyor[3][4][5].
Wi-Spy (kablosuz casusluk) adı verilen konuda dava açılması yılları aldı. Çünkü asıl veri toplama olayı 2007-2010 arasında gerçekleşti. Google önceleri herhangi bir veri toplamadığını söyledi. Ancak sonraları veri toplandığını “yanlışlıkla” ifadesiyle kabul etti. Geçen yıl ise sistemin bir mühendis tarafından “amaçlı” kurulduğu ortaya çıktı. Google daha sonrasında silindiğini söylediği verilerin bir kısmının hala ellerinde olduğunu farkettiklerini söyleyerek, Amerikan hükümetine soruşturma kapsamında bu silinmeyen verileri teslim etti.
Ülkemizde Durum
Ülkemizde Google Earth ya da Street View konusunda arada bir lafı geçse de suç duyurusu bulunmuyor. Buna karşılık sınır komşusu olunduğu için olsa gerek Yandex için uyarılar var. Geçen yıl bu zamanlar MIT İçişleri Bakanlığına yazdığı yazıda Yandex’in valilikler yerine çekmek istediği kurumlardan izin alması gerektiği uyarısında bulunmuştu [6].
Genel Kurmay Başkanlığı ise geçen eylülde Yandex Panaroma (Google Street View eşdeğeri) için İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yapmıştı[7].
[2] ABD’de 30 Eyalet, Google Street View Skandalında Soruşturma Açmaya Hazırlanıyor
[3] Almanlar, Street View’u İstemiyor
[4] İngiltere’de Google’a Street View Konusunda Ciddi Yükümlülükler Getirildi
[5] Street View’a Bir Soruşturma da İspanya’dan
[6] Yandex Panaroma Hakkında MİT (Milli İstihbarat Kurumu) Uyarıda Bulunuyor
[7] Genel Kurmay Başkanlığı, Panoroma için Yandex Aleyhinde Suç Duyurusunda Bulundu
Kaynak : 