Bu soruyu soran biz değiliz. Bunu soran bir araştırma. Aslında Türkiye için de yapılmamış ama yine de “İnternetin Gelişmeleri” çerçevesinde ilginç bir konu olduğu için haberlerimiz arasına aldık. Bugün kalabalıkların gücünün daha kolay organize edildiği bir ortamda yaşıyoruz. “Birimiz hepimiz için, hepimiz birimiz için” diyen “3 silahşörler” gibi, kullanıcılar interneti korumayan ya da kişisel bilgileri saklamayan portalleri/hizmetleri bir anda terkedebiliyorlar.
Elektronik Cephe Vakfı’nın (Electronic Frontier Foundation – EFF) her yıl yayınladığı rapor, İnternet firmalarının kullanıcılarını ne kadar koruduğunu araştırıyor. Ya da başka deyişle, şöyle bir soru soruyor : “Şirket müşterilerinin kişisel bilgilerini hükümetin eline vermemek için ne yapıyor?”.
İnternet herşeyi sosyalleştiren yönü ile cazip ama ilk günden beri sorulan soruların başında “kişisel gizlilik” geliyor. Bu nedenle bazı akademisyenler ve hatta Julian Assange[1], sosyal medyanın günümüzün en tehlikeli istihbarat araçları olduğu iddiasını her fırsatta tekrarlıyorlar. Bir yandan da George Orwell’in ünlü 1984 romanından ilhamla, interneti “Big Brother” olarak tanımlayanlar var.
Hükümetler, yargı istediği için ya da diğer nedenlerle sitelerden IP ve dolayısıyla kimlik bilgileri isteyebiliyorlar.
Doğal olarak bunun karşısında, “internetin özgürlüğünü” savunanlar yani internet kullanıcılarının bilgilerinin verilmemesi gerektiğini düşünenler var. Bunların başında da EFF geliyor.
Bugün yayınlanan 2013 raporunda[2] EFF 18 online Amerikan firmasını, 6 kritere göre incelemiş.
- İletişim içeriğini vermek için hükümetten resmi belge istenmesi
- Kullanıcılara hükümetin veri talebi yaptığını bildirmek (hukuksal açıdan yasak değilse)
- Şeffaflık Raporu basmak
- Kolluk güçleri için rehber yayınlamak
- Mahkemede kullanıcı gizliliği için savaşmak (firmaların böyle bir mecburiyeti yok ama yapıyorsa artı puan alıyor)
- Kongrede kullanıcı gizliliği için savaşmak
EFF araştırmasına bakıldığında sadece Twitter ve Sonic.net’in 6 yıldız aldığı görülüyor. Twitter’ın Wall Street Protestocularından birisi hakkında talepleri, hatta mahkemeden karar çıktıktan sonra bile uzun süre reddettiği, davayı da temyize taşıdığı hatırlanacaktır[3].
Araştırmadan kısa bir tabloyu aşağıda görebilirsiniz. Bu 2 firmanın arkasından Dropbox, LinkedIn ve SpiderOak’ın 5 yıldızla geldiği (bu firmalar da mahkemede kullanıcıları için savaşma yıldızı alamamışlar) görülüyor.
Google’da 5 yıldız almış ama zayıf olduğu not, kullanıcısına bilgi vermemesi uyarmaması. Çünkü açıklamalarına bakıldığında “hukuki talep durumunda, uygun olursa kullanıcıya bilgi veririz” diyor. Diğer yandan Google’un 6 ayda bir “Şeffaflık Raporu” adıyla hükümet ve yasal mercilerden gelen talepleri ve ne kadarını yerine getirdiğin raporladığını hatırlatalım[4].
Microsoft ise 4 yıldızda kalmış. Çünkü hem kullanıcıya bilgi vermek, hem de mahkemede savaşmak konusunda yıldız alamamış durumda. Microsoft’un açıklamalarında “Kişisel bilgilerin paylaşımı” bölümünde kullanıcıya bilgi vermek knusunda herhangi bir bölüm bulunmuyor.
Listenin sonunda ise Apple var. Apple’ın tek yıldızı kongreye karşı oluşturulan “Digital Due Process Coalition” ile ilgili. Ama EFF, hem AT&T hem de Apple’ın bu konger maddesinden başka bir konuda çabalarını görmediklerini belirtiyorlar.
Bu arada MySpace ve ABD’li diğer telekom operatörü Verizon ise hiç yıldız alamamış durumdalar.
Sonuçta, ABD’de kullanıcıların internet kullanım özgürlüğünü savunan ve takip eden kuruluşlar ve insanlar var.
[1] Assange, Google ve Facebook’un İstihbarat Birimlerine Yan Projelerle Katkı Verdiğini İleri Sürdü
[2] Who has your back? / Which Companies Help Protect Your Data From the Goverment
[3] Twitter, Occupy Wall Street Protestocusu Malcolm Harris Hakkındaki Kararı Temyize Taşıdı
[4] Google, Hükümetlerden Gelen Taleplerin 2012 Son 6 Ayda % 20 Arttığını Açıkladı
Kaynak : 