Dünyada webTV servisleri hızla yayılıyor. Aynen diğer OTT servisleri gibi, bu servisler de, yayıldıkları ülkelerde vergi vermiyorlar. Buna karşılık yerli PayTV platformları bu yeni servislere karşı müşteri kaybediyor. TUYAD Uydu Elektronik İletişim İş İnsanları Derneği’nin başkanı ve Dijital Yaşam Dergisinin sahibi Hayrettin Özaydın, bu konunun önemine dikkat çekiyor, son 2 yılda Türk ekonomisinin bu nedenle 2 milyar $ parayı dışarıya ödemiş olabileceğine işaret ederek, önlem alınması gerektiğini belirtiyor.
Hayrettin Özaydın : Bugün ele aldığımız konular arasında sektörün en önemli sorunu olan Pay TV (öde-izle) platformlarının, hiçbir regülasyon kaydı olmadan başka bir alana doğru kayması. Rakamlar ile konuştuğumuz zaman, BTK’nin verdiği raporlara bakarsanız, Pay TV platformlarının kullanıcı sayısı son 2 yılda, 6 milyon’dan 4 milyon’lara düştü.
turk-internet.com: 2 milyon kayıp. Bunun parasal karşılığını da söyleyebilir misiniz?
Hayrettin Özaydın : Bu kullanıcı kaybının, takriben 2 milyar dolar’lık bir karşılığı var. Türkiye’deki yerli platformlar; Digitürk, D-Smart. Filbox alttan geliyor. Ayrıca mobil içerisinde Vodafone’un, Türkcell’in servisleri ve yine Türk Telekom’un Tivibu’su var.
Baktığınız zaman, 3 tanesi operatör olmak üzere 7 yerli platform var. Bunların bayileri, alt yapıları, kutu alımları, aplikasyon uygulamaları, abonelik sistemleri, silsile şeklinde büyük bir ekonomi. Ama şimdi yaklaşık 2 milyar dolar’lık bir kayıp söz konusu.
Bu rakam Türkiye ekonomisine, kasasına girecek iken, Türkiye’de bir ofisi, bir masası, bir kasası dahi olmayan, hiçbir şeyi olmayan, vergi levhası dahi olmayan, yurt dışı merkezli servislere doğru kayıyor. Bu firmalar yurt dışı merkezli, bir server kuruyorlar, bu server üzerinden abonelikler satıyorlar.
Yıllık 200 ile 350 TL’lik ücretler alıyorlar. Üstelik bunlar sadece resmi olanlar. Bir de gayrı-resmi olanları var. Resmi olanları sadece ulusal kanalları veriyor, bunlar 100 TL civarında abonelik hizmetleri alıyorlar; gayrıresmi olanlar maalesef Digitürk’ün, D-Smart’ın, Tivibu’nun tüm şifre yani kodladığı yayınlarını free olarak veriyor. Bunlar 300-350 TL civarında yıllık bir ücret ödüyorlar.
Özetle, burada çok büyük bir ekonomik kayıp var. Bu kaybı biz 2 yıldır BTK’ya, RTÜK’e, ilgili bakanlığımıza: Ulaştırma Bakanlığımıza raporlar ile anlatmaya çalışıyoruz.
turk-internet.com: Verdiğiniz raporda ne var? Bu kayıptan ötürü Türkiye ekonomisinin kaybı mı var?
Hayrettin Özaydın : Evet ekonomik kaybı gösteriyoruz. Çözüm önerilerimiz var. Bu raporun altına imza atan 7 tane firmanın hukukçuları var, avukatları var. Bu avukatlar da Pay TV platformların hukuk başkanları. Yani, bunu yaparken hepimizin bir arada olduğu bir yangından bahsediyoruz. Fakat maalesef herhangi bir çözüm bulunmuş değil.
turk-internet.com: Sizce neden bir çözüm bulunamıyor?
Hayrettin Özaydın : Çözüm bulunamıyor çünkü konu siyasete yabancı. Konu, bizim bilebildiğimiz yani teknik olarak bilebildiğimiz bir şey ve maalesef hükümette son zamanlarda da çok büyük değişiklikler var. Bu değişikliklerden dolayı yakalanamamış bir konu, yabancı bir konu olarak kalıyor.
turk-internet.com: Ama bu arada atı alan Üsküdar’ı geçecek…
Hayrettin Özaydın : Geçiyor, geçmeye de devam ediyor. Bakın, Vodafone ve Arçelik, Netflix ile çalışıyorlar. Bunların aboneliklerinde Arçelik ve Vodafone para kazanmıyor, sadece markalarını yukarıya çıkartıyorlar ama Netflix, Digitürk’ün, D-Smart’ın, Tivibu’nın hakkını alıyor bu arada. Bir tane dükkânı, hiçbir tane elemanı yok! Vergi vermiyor. Diğer elektronik üreticiler de Netflix’in peşinde ama kaybeden Türkiye.
turk-internet.com: Evet. Peki, sizin önerileriniz neler?
Hayrettin Özaydın : Önerilerimiz öncelikle Pay TV platformlarının ödediği bedellerin aynısını diğer yurt dışı merkezli platformların da ödemeleri.
İkincisi, bunlar uygulama olarak cihazlara aplikasyon yüklüyorlar. Bu aplikasyonların da lisanslanması.
Üçüncüsü, BTK’nın bunların yayın içeriklerinin haklarının ödenip ödenmediğini kontrol etmesi.
RTÜK zaten hali hazırda kablo lisansı veriyor. Ama kablo lisansı değil, internet televizyonculuğu başlığı altında ya da IP TV, Web TV yerine, internet televizyonculuğu adı altında bir lisans vermeli. Bunlar serverlarını Türkiye’ye getirmeli. Serverlarını Güney Kıbrıs’ta tutuyorlar. Yani, Kuzey Kıbrıs’ta bile tutmuyorlar. İngiltere’de tutuyorlar, Güney Kıbrıs’ta tutuyorlar.
Bunlar ileri dönük, sadece televizyon yayıncılığı değil, şu anda televizyon, radyo ve video yayıncılığı yapıyorlar. Bir aşama sonra internet satıcılığına başlayacaklar. Bakın, İtalyanlar geldiler, Yeşilköy’de merkez kurdular. Yine internet de Türkiye’den kayacak kotamızdan dolayı. Yani, bu konulara girmek istemiyorum ama bir an evvel regülasyonun buna çare bulması lâzım.
turk-internet.com: Peki, çok teşekkür ederiz! Başka ekleyeceğiniz bir şey var mı?
Hayrettin Özaydın : Ben teşekkür ederim, var olun!
Kaynak : 